İdrarda Kan - Hematüri Nedenleri, Teşhisi ve Önlemi

Hematüri; kelime anlamı ile idrarda kan görülmesidir. Hematüriyi göz ardı etmek, kanser ve böbrek hastalığı gibi çok ciddi durumların kötüleşmesine yol açabilir. Doktorunuz hematürinin nedenini belirlemek için idrarınızı ve görüntü testi testlerini analiz edebilir. Daha sonra bu sebebi tedavi edebilirler.

Sağlık 20.05.2020, 19:20 20.05.2020, 22:35
İdrarda Kan - Hematüri Nedenleri, Teşhisi ve Önlemi

İÇİNDEKİLER:

  1. Hematüri Nedir ?
  2. İdrarda Kan (Hematüri) Başıma İş Açar mı?
  3. İdrarda Kan (Hematüri) Türleri Nelerdir?
  4. İdrarda Kan (Hematüri) Nedenleri
  5. İdrarda Kan (Hematüri) Nedeni Nasıl Teşhis Edilir?
  6. Ne Zaman Tıbbi Müdahale Aramalıyım?
  7. İdrarda Kan (Hematüri) ile İlişkili Komplikasyonlar Nelerdir?
  8. İdrarda Kan (Hematüri) Nasıl Önleyebilirim?
  9. Çocuklarda Hematüri Nedenleri
  10. Çocuklarda Hematüri Tanı Yöntemleri

Hematüri Nedir ?
İdrarda kan hücreleri (eritrosit, alyuvar) bulunması durumuna Hematüri adı verilir. Çıplak gözle bakıldığında normal görülen idrarın mikroskop altındaki tahlilinde fazla sayıda eritrosit bulunması Mikroskopik Hematüri olarak adlandırılır. Makroskopik Hematüride ise idrarda çıplak gözle görülecek kadar belirgin kanama vardır ve idrar çay ya da kola rengindedir.

Hematüriye yol açabilecek birçok neden olabilir. Bu nedenlerin çoğunluğu ciddi sorunlar değildir. Örneğin egzersiz sonunda ortaya çıkabilecek hematüri 24 saatte kaybolur. Pek çok kimsede başka herhangi bir soruna bağlı olmayan hematüri görülebilir. Öte yandan, hematüri böbrek ve mesane tümörlerinin ya da diğer ciddi sorunların belirtisi de olabileceği için mutlaka Üroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Hematürinin nedenini bulabilmek, ya da belirli bir nedeni olmadığına karar verebilmek için doktor bir takım tetkikler isteyebilir. İdrar tahlilleri, kan tetkikleri, ultrasonografi, ürografi, ve sistoskopik inceleme bunlar arasında yer alır.

İdrar tahlilinde çeşitli hücrelerin ve maddelerin varlığı araştırılır. İdrarda kan hücrelerinin yanı sıra idrar yolları iltihabını işaret eden lökositleri (akyuvarlar) veya böbrek hastalığını göstergesi olan silendirler (böbreğin süzme kanallarının şeklini almış hücreler) araştırılır. İdrarda aşırı miktarda protein bulunması da böbrek işlevinin bozulduğunu gösterebilir. Böbrek tarafından temizlenmesi gereken atık maddelerin kanda artıp artmadığı da bazı kan tahlilleri ile ortaya çıkabilir. Ürografi (IVP) ve Ultrasonografi (USG) idrar yollarının görüntülenme yöntemleridir. Bu yöntemler yoluyla idrar yollarındaki tümörler, böbrek ve mesane taşları, prostat büyümesi veya idrar akımını engelleyen diğer durumların tanısı konabilir.

Sistoskopi, işeme yolu ve mesane içerisinin direkt olarak görüntülenmesini sağlar. Ameliyathane koşullarında yapılan bu incelemede, idrar yolundan ilerletilebilen ince bir tüpün ucundaki kamera sayesinde mesane içerisindeki bir tümör ya da taş kolaylıkla saptanabilir.

Hematürinin tedavi şekli saptanan nedene bağlıdır. Eğer hematüriye neden olan ciddi bir durum yoksa, tedavi ihtiyacı yoktur.

İdrarda Kan (Hematüri) Başıma İş Açar mı?
Hematüri; kelime anlamı ile idrarda kan görülmesi her yaşta kadın erkek insanın karşılaşabileceği bir durumdur. Bu durum idrar yolu dediğimiz böbrek-üreter-mesane-üretra oluşan sistemin herhangi birinden kaynaklanıyor olabilir. Genellikle masum bir durumdur. Rastlantısal olarak tarama testleri dediğimiz rütin check-up tahlillerinde ortaya çıkabilir. Ya da kişi idrarında kola rengi ve/veya et çalkantı suyu rengi olarak tariflediği görünümü fark etmesi ile polikliniklerimize başvurur. Tahlillerde tespit ettiğimiz hematüri durumuna “mikroskopik”, kişinin fark edip doktora gitme ihtiyacı duyuran duruma “makroskopik” veya “gross” hematüri olarak adlandırılır.

Fark edilenlerin çoğu masumdur. Bir o kadar insan da mikroskopik hematürisi olduğunun farkında olmadan doktor kontrolleri olmaksızın hayatını idame ettirmektedir. Şanslı olanlar hayatını sorunsuz idame edebilir fakat en erken fark edileip erken müdahele ile çözülebilecek büyük bir problemi ileri safhalarında da görebilir.

İdrarda Kan (Hematüri) Türleri Nelerdir?

1) Brüt Hematüri
İdrarınızda yeterince kan varsa, idrarınızın pembe veya kırmızı ya da görünür miktarda kanla çıkar ise bu “brüt hematüri”ye sahipsiniz demektir.

2) Mikroskobik Hematüri
Miktarı çok küçük olduğu için kanı göremediğinizde, “mikroskobik hematüri” vardır. Sadece kanı tespit eden veya mikroskop altında idrar örneğine bakan bir laboratuar testi mikroskobik hematüriyi doğrulayabilir.

İdrarda Kan (Hematüri) Nedenleri
Hematüri için birçok olası sebep vardır. Bazı durumlarda, kan farklı bir kaynaktan olabilir. Kadınlarda vajinadan, erkeklerde boşalmadan veya erkeklerde veya kadınlarda bağırsak hareketinden geldiği zaman idrarda kan görünebilir. Kan gerçekten idrarınızda ise, birkaç potansiyel sebep vardır.

1) Enfeksiyon
Enfeksiyon hematürinin en yaygın nedenlerinden biridir. Enfeksiyon idrar yolunuzda, mesanenizde veya böbreklerde olabilir. Enfeksiyon, bakteri idrarı vücuttan mesaneden dışarı çıkaran tüp olan idrar yoluna çıktığı zaman oluşur.
Enfeksiyon mesaneye ve hatta böbreklere gidebilir. Sıklıkla ağrıya ve sık sık idrara çıkma ihtiyacına neden olur. Brüt veya mikroskopik hematüri olabilir.

2) Taşlar
İdrardaki kanın diğer bir yaygın nedeni de mesanede veya böbrekte taş varlığıdır. Bunlar idrarınızdaki minerallerden oluşan kristallerdir. Böbreklerin veya mesanenin içinde gelişebilir. Büyük taşlar, genellikle hematüri ve belirgin ağrı ile sonuçlanan bir tıkanıklığa neden olabilir.

3) Büyümüş Prostat
Orta yaşlı ve daha yaşlı olan erkeklerde, oldukça yaygın bir hematüri nedeni genişlemiş bir prostattır. Bu bez mesanenin hemen altında ve üretra yakınlarındadır. Prostat büyüdükçe, orta yaşta erkeklerde olduğu gibi, idrar yolunu sıkıştırır. Bu idrara çıkma ile ilgili sorunlara neden olur ve mesanenin tamamen boşalmasını önleyebilir. Bu idrarda, kanlı idrar yolu enfeksiyonu ile sonuçlanabilir.

4) Böbrek Hastalığı
İdrarda kan görmenin daha az yaygın bir nedeni böbrek hastalığıdır. Hastalıklı veya iltihaplı böbrek hematüriye neden olabilir. Bu hastalık kendi başına veya diyabet gibi başka bir hastalığın parçası olarak ortaya çıkabilir.

6-10 yaş arası çocuklarda, böbrek bozukluğu sonrası streptokokkal glomerülonefrit hematüriye neden olabilir. Bu bozukluk, tedavi edilmemiş bir streptokok enfeksiyonundan bir ila iki hafta sonra gelişebilir. Bir zamanlar yaygındı, bugün ise nadir; çünkü antibiyotikler streptokok enfeksiyonlarını hızlı bir şekilde tedavi edebilmektedir.

5) Kanser
Mesane kanseri, böbrek kanseri veya prostat kanseri idrarda kana neden olabilir. Bu, ileri kanser vakalarında sıklıkla görülen bir semptomdur. Bir problemin daha erken belirtileri olmayabilir.

6) İlaçlar
Bazı ilaçlar hematüriye neden olabilir. Bunlar şunları içerir:

  • Penisilin
  • Aspirin
  • Heparin ve varfarin gibi kan incelticiler

Bazı kanser türlerini tedavi etmek için kullanılan bir ilaç olan siklofosfamid

7) Daha Az Yaygın Nedenler
Çok yaygın olmayan hematürinin birkaç başka nedeni vardır. Orak hücreli anemi, Alport sendromu ve hemofili gibi nadir görülen kan hastalıkları idrarda kan oluşmasına neden olabilir. Yorucu egzersiz veya böbreklere bir darbe de idrarda kan görünmesine neden olabilir.

İdrarda Kan (Hematüri) Nedeni Nasıl Teşhis Edilir?
Doktorunuzu hematüri için ziyaret ediyorsanız, cevaplamanız gereken birçok soru vardır. Doktorunuz kan miktarı hakkında ve idrar sırasında ne zaman gördüğünüzü soracaktır. Ne kadar sık ​​idrara çıktığınızı, yaşadığınız herhangi bir ağrıyı, kan pıhtılarını görüp görmediğinizi ve hangi ilaçları kullandığınızı bilmek isteyeceklerdir.

Doktorunuz size bir fizik muayene yapacak ve test için idrarınızın bir örneğini alacaktır. İdrarınızın analizi eğer varsa kanın ve sebebi enfeksiyon ise bakteri varlığını onaylayabilir. Doktorunuz, vücudunuzun bir görüntüsünü oluşturmak için radyasyon içeren bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme testleri isteyebilir.

Doktorunuzun yapmak isteyebileceği bir başka olası test ise sistoskopi olabilir. Bu, idrar yolunuzuz ve mesanenizi görmek için ucunda kamera bulunan küçük bir tüp kullanmayı içerir. Fotoğraf makinesi ile doktorunuz hematürinizin sebebini belirlemek için mesanenizin iç kısmını ve idrar yolunu inceleyebilir.

Ne Zaman Tıbbi Müdahale Aramalıyım?
İdrardaki kan nedenlerinden bazıları çok ciddidir. İlk gördüğünüzde tıbbi yardım almalısınız. İdrarınızdaki çok az miktarda kanı bile görmezden gelmemelisiniz. İdrarınızda kan görmüyorsanız; ancak sık, zor veya ağrılı idrara çıkma, karın ağrısı veya böbrek ağrısı yaşarsanız doktorunuzu ziyaret edin. Bunlar mikroskobik hematüri göstergesi olabilir.

İdrar yapamıyorsanız, idrar yaparken kan pıhtıları görüyorsanız veya aşağıdakilerden bir veya daha fazlası varsa acil yardım isteyin:

  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Ateş
  • Titreme
  • Yanınızda, sırtınızda veya karnınızda ağrı

İdrarda Kan (Hematüri) ile İlişkili Komplikasyonlar Nelerdir?
İdrarda kan nedenlerinin çoğu çok ciddidir. Bu belirtiyi görmezden gelmek korkunç sonuçlara yol açabilir. Semptom kansere bağlıysa göz ardı etmek tümörlerin artık tedavi edilemeyecekleri bir noktaya ilerlemesine yol açabilir. Tedavi edilmeyen enfeksiyonlar sonuç olarak böbrek yetmezliğine yol açabilir.

Hematürinin nedeni genişlemiş bir prostat ise tedavi, semptomları azaltmaya yardımcı olabilir. Görmezden gelmek sık sık idrara çıkmaya, şiddetli ağrıya ve hatta kansere ihtiyaç duymadan rahatsızlığa neden olabilir.

Taşların olduğu zaman hematuriyi görmezden gelmek çok acı verebilir. Reçeteli ilaçlar ve tedaviler taşları geçmenize yardımcı olabilir. Bu tedaviler taşları daha küçük parçalara ayırarak çalışır.

İdrarda Kan (Hematüri) Nasıl Önleyebilirim?
Hematürinin önlenmesi, altta yatan nedenlerin önlenmesi anlamına gelir:

  • Enfeksiyonları önlemek için her gün bol bol su için, cinsel ilişkiden hemen sonra idrar yapın ve iyi hijyen uygulayın.
  • Taşları önlemek için bol su ve aşırı tuz ve ıspanak ve ravent gibi bazı yiyeceklerden uzak durun.
  • Mesane kanserini önlemek için sigara içmekten kaçının, kimyasallara maruz kalmayı sınırlayın ve bol su için.

Çocuklarda Hematüri Nedenleri
Çocuklarda hematüriye neden olan sorunların başında idrar yolu enfeksiyonu gelir.

Bunun dışında:

  • Genital bölgenin ya da idrarı dışarı taşıyan tüp olan üretranın tahrişi
  • Bir takım doğumsal rahatsızlıklar
  • Travma
  • Akut böbrek iltihabı
  • Kan pıhtılaşma bozuklukları
  • Böbrek taşları
  • Bağışıklık sisteminde olan bir takım sorunlardan kaynaklanan böbrek hastalıkları (IgA nefropatisi gibi)
  • Faranjit veya üst solunum yolları enfeksiyonları sonrasında görülen böbrek glomerül iltihapları (post-streptokokal glomerulonefrit)

Bazı ilaçlar, gıda boyaları, pancar gibi sebzeler idrar rengini değiştirerek hematüri düşündürebilir. Ancak mikroskop ile incelendiğinde idrarda kan hücrelerinin görülmemesi ile hematüri durumu olmadığı anlaşılabilir.

Çocuklarda Hematüri Tanı Yöntemleri
Öncelikle fizik muayene yapılması ve detaylı hasta öyküsü alınması hematüri tanısında önem taşır. Ailede ve çocukta var olan ya da geçirilmiş hastalıklar öğrenilir.

Ardından idrarın mikroskobik incelemesi, idrar kültürü ve bazı kan tetkikleri yapılır.

Başka hastalıklardan şüphelenilmesi durumunda ultrason, tomografi veya MRI tetkikleri istenebilir.

Genel olarak çocuğun öyküsünde ve fizik muayenesinde bir anormallik yoksa böbrek fonksiyon testleri (kanda üre ve kreatinin değerleri) normalse idrarda sadece kan görülmesi korkutucu bir durum değildir ancak idrar tahlilleri yinelenerek çocuk birkaç ayda bir takip edilir.

İdrarda kan görülmeye devam ederse, ek olarak idrarda protein varsa, çocukta tansiyon yüksekliği ya da kan tetkiklerinde bir anormallik saptanırsa nefrit yani böbrek dokusunda iltihap ve doku bozulması olasılığı vardır.

Nefritten şüphelenilirse böbrekten ince bir iğne ile minik bir doku parçası alınır (biyopsi) ve bu dokunun mikroskopik olarak incelenir.



Yorumlar (10)
Sıla keskin 13 ay önce
Benim idrarım kırmızı akıyor ve sonrada 1-2 damla kan geliyor doktora gittim (parol) ağrı kesici verdi ama düzelmedi. Şimdi ne yapmalıyım? Böyle sıkıntısı olanlar varsa yardım etsin lütfen.
Nergis Harput 6 yıl önce
Kardeşim 40 yaşında ve bana bir fotoğraf gönderdi resmen kan işemiş sebebi ne olabilir bilen var mı acaba? teşekkürler.
Melike 13 ay önce
Geçmiş olsun kardeşine. Doktora görünsün. Bir de son durumu nasıl oldu yazarsan sevinirim.
Onur 13 ay önce
15 yaşında erkeğim idrarımı yapacaktım 1 damladan az kan gördüm ne yapmalıyım ama idrar yaparken hiç bir kan yok
Deniz 13 ay önce
Ben de mesane kanserinden korktum ve doktora gittim. Beni kum döktüğümü ve bu nedenle kan geldiğini söyledi.
Mesut 13 ay önce
Benim kardeşin Trafik kazası geçirdi leğen kemiği fermuar kemiği sağ sol kırık ameliyat oldu üstünden iki buçuk ay geçti şimdi idrarda kan işiyor.
Zeynep 13 ay önce
Benim epidermolozis büloza tanısı konulmuş 4 yaşında oğlum var idrar yolundan daralma var diyorlar idrarını yaptıktan sonra kan geliyor. Böyle olan ya da bunun sebebi nedir bilen var mı acaba?
Yıldıray 13 ay önce
Kapalı böbrek ameliyatı oldum damar dar olduğu için stent taktılar 21 gün durması lazım dediler, ben 15 gün dayana bildim 4 gündür baya kanama oluyor, orta derece yoğunluk ilaçlarım bitince almadım ameliyat ocağım için.. Allah herkese şifa versin. sağlığın değerini bilmek lazım. Düşmeden anlamıyor insan değerini.
Yelken 13 ay önce
idrar yollarımda enfeksiyon var. İdrarla beraber iltihaplı turuncu leke geliyor. Böyle olan var mı, korkmalı mıyım?
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
24
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 14 Mayıs 2021
İmsak 03:54
Güneş 05:40
Öğle 13:05
İkindi 17:00
Akşam 20:21
Yatsı 21:59
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 35 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30