Böbrek Taşı Belirtileri ve Tedavisi

Her on böbrek taşından sekizi kendiliğinden düşmektedir. Çapı 4 mm’ye yakın olan böbrek taşı düşerken şiddetli sancıya neden olabilmektedir. Şiddetli sancı en geç birkaç saat içinde yok olacak, böbrek taşı 48 saat içinde idrarla atılacaktır. Bazı vakalarda ise doktor müdahalesi gerekli olmaktadır.

Sağlık 10.12.2020, 19:35 15.06.2022, 21:44 Emre

Böbrek Taşı Belirtileri

Çok küçük boyuttaki böbrek taşı genellikle herhangi bir belirtiye neden olmaz. Fark edilmeden idrarla birlikte gidebilirler. Ancak hareket ederek idrar yoluna giren veya böbrekte sıkışan nispeten büyük böbrek taşı aşağıdaki belirtilere neden olabilir:

  • Bel veya kasıklarda sürekli hissedilen rahatsızlık hissi (bazen testislerde ve erbezi torbasında da hissedilebilir)
  • Bel, böğür, karnın arka tarafı ve bazen de kasıklarda hissedilen şiddetli sancı. Bu sancının süresi birkaç dakikadan birkaç saate kadar uzayabilir.
  • Uzanıp yatamama, genel rahatsızlık
  • Bulantı
  • Normalden daha sık beliren idrar ihtiyacı
  • İdrar yaparken yanma
  • İdrarda kan (böbrek taşı idrar yolunu çizerek indiği için görülebilir. Kanama bazen görülmeyecek kadar az, bazen de idrar rengini kızıla çevirecek kadar fazla olabilir)

Böbrek taşı, idrar kanallarını tıkarsa bakteriyel iltihaba neden olabilir. Bu durumda yüksek ateş, titreme, ishal, kötü kokulu idrar gibi belirtiler de ortaya çıkabilir.

Böbrek Taşı Neden Olur?

Böbrek taşı, aşağıdaki kimyasalların bir veya birkaçının böbrekte birikmesi ile ortaya çıkan sertleşmiş şekilleridir:

  • Kalsiyum
  • Amonyak
  • Ürik asit: Vücudun enerji ürettikten sonra ortaya çıkardığı atık
  • Sistein (proteinlerin yapı taşlarından biri)

Aşağıdaki etkenler böbrek taşına neden olabilir:

1) İdrarda Çok Fazla Kalsiyum Bulunması

Kalsiyum birikmesi ile ortaya çıkan böbrek taşı, en sık görülen türdür. İdrardaki kalsiyum miktarının artması ile görülür.

Aşağıdaki etkenler bu durumu tetikleyebilir:

  • Hiperkalsiüri
  • Tiroit bezinin aşırı aktif olması
  • Böbrek hastalıkları
  • Sarkoidoz hastalığı
  • Bazı kanserler

2) İdrar Yolu İltihapları

Uzun süren veya sık tekrar eden iltihaplar (özellikle de böbrek veya idrar yolu iltihapları) struvit türü böbrek taşına neden olabilmektedir. Kadınlarda erkeklerden daha sık görülür.

3) Protein Ağırlıklı Beslenmek

Çok fazla protein alırken yeterince lifli gıda tüketmemek ürik asitten oluşan böbrek taşına neden olabilir.

Aşağıdaki durumlar bu süreci hızlandırabilir:

  • Yeterince sıvı tüketmemek
  • Gut hastalığı
  • Kemoterapi tedavisi görmek

4) Bazı İlaçlar

Aşağıdaki ilaçların böbrek taşı riskini artırdığı ispatlanmıştır:

  • Aspirin
  • Antiasitler
  • İdrar söktürücüler
  • Bazı antibiyotikler
  • HIV virüsüne karşı kullanılan antiretroviral ilaçlar
  • Bazı epilepsi ilaçları

5) Diğer Nedenler

Aşağıdaki şartları taşıyan kişilerde böbrek taşı oluşması riski daha yüksektir:

  • Hareketsiz olmak (yatalak hastalar daha büyük risk altındadır)
  • Ailede böbrek taşı olan birinin olması
  • Daha önceden en az bir kez böbrek taşı düşürmüş olmak (özellikle de 25 yaşından önce düşürülmüş ise)
  • Böbreklerden sadece birinin çalışıyor olması
  • Bağırsak bypass ameliyatı geçirmiş olmak

Böbrek Taşı Tedavisi

Çoğu böbrek taşının çapı 4 milimetreden küçük olduğu için evde tedavi mümkündür. Ancak bu boyuttaki böbrek taşı bile düşerken sancıya neden olabilir. Böbrek taşı birkaç gün içinde idrarla birlikte atılacaktır.

1) Sancıdan Kurtulun

Küçük olan böbrek taşı düşerken ağrı kesici almak genellikle yeterli bir önlem olmaktadır.

  • Şiddetli sancılarda yakınınızdaki hastane veya sağlık ocağına giderek ağrı kesici iğne yapılmasını talep edebilirsiniz. Sancı devam ederse ikinci doz iğne yarım saat sonra vurulabilir.
  • Antiemetik (kusma giderici) ilaçlar alınabilir.

2) Bol Bol Su İçin

Sıvı tüketmek idrara çıkmanızı sağlar; her idrar ise böbrek taşının düşmesini kolaylaştırır. Her on böbrek taşından sadece biri veya ikisi bol su içmekten başka bir tedaviye ihtiyaç duyar.

Not: Böbrek taşı olan kişilerin yarısı, sonraki on yıl içinde en az bir kez daha böbrek taşı düşürmektelerdir. Ancak bu durum bol sıvı (özellikle de su) tüketen kişiler için geçerli değildir. Su idrarı seyreltir, kimyasalların kristalize olarak böbrek taşına dönüşmesini engeller.

3) Ses Dalgası İle Kırma

Kendiliğinden düşmeyen böbrek taşı vakalarında en sık kullanılan yöntem “şok dalga litotripsi”dir (ESWL). Tedavide böbrek taşının üzerine yüksek frekanslı ses dalgaları (ultrason) gönderilir. Bu sayede böbrek taşı ufak parçalara ayrılır ve idrarla dışarı atılabilir.

  • Biraz rahatsız edici olabilir, ağrı kesici aldıktan sonra prosedüre başlanmalıdır.
  • Tam tedavi için birden fazla seans gerekebilir.
  • 20 mm’ye kadar olan böbrek taşında 99% etkili bir yöntemdir.

4) Cerrahi Müdahale

Çapı 6-7 milimetreden büyük olan böbrek taşı doğal şekilde düşmez. Müdahale gerektirir. Doktorunuz aşağıdaki seçeneklerden uygun olanını önerecektir:

  • Üretereskopi: Cerrah idrar çıkış noktasından üretereskop adı verilen ince bir cihaz ile girerek mesaneye ve böbreğe erişir. Böbrek taşını hafifçe hareket ettirerek idrar yoluna düşürmeye çalışabilir veya lazer yardımı ile küçük parçalara ayırabilir.
  • Perkütan Nefrolitotripsi: Belde açılan ufak bir kesikten nefroskop adı verilen cihazla girilerek böbrek taşı alınır veya küçük parçalara ayrılır. Çok büyük böbrek taşlarında veya ESWL’nin uygun olmadığı vakalarda tercih edilir.
  • Açık Cerrahi: Artık çok nadiren kullanılmaktadır.



Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 28 Ocak 2023
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Beşiktaş 19 38
4. Adana Demirspor 20 37
5. Başakşehir 19 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Giresunspor 19 21
14. Hatayspor 19 20
15. Kasımpaşa 19 19
16. Antalyaspor 18 18
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 19 28
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 21 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 45
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 22
13. Valencia 17 20
14. Espanyol 19 20
15. Cadiz 19 19
16. Sevilla 18 18
17. Getafe 18 17
18. Celta Vigo 18 17
19. Real Valladolid 18 17
20. Elche 18 6