D Vitamini Eksikliği Belirtileri ve Tedavisi

D vitaminine fiziksel ve mental sağlık için ihtiyaç duyulur. Diğer vitaminlerin aksine gıdalardan alınmaz. D vitamini kendi vücudumuzda üretilir. Güneş ışığının deriye teması ile D vitamini oluşur. Bu iyi bir şeydir, çünkü çoğu yiyecek hiç D vitamini içermez ya da çok az içerir.

Sağlık 20.06.2024, 08:09 20.06.2024, 10:00 Emre
D Vitamini Eksikliği Belirtileri ve Tedavisi

D Vitamini Nedir?

Nadir sayıdaki D vitamini içeren yiyecekler şunlardır:

  • Balık yağı (sardunya, somon gibi)
  • Kuvvetlendirilmiş gıdalar (bu içine D vitamini eklendiği anlamına gelir, bazı margarinler, kahvaltılık gevrekler ve bebek mamaları gibi)

Ayrıca yumurta sarısında, karaciğerde ve yabani mantarlarda küçük miktarlarda D vitamini bulunur.

D Vitamini Eksikliği Nedir?

D vitamini çoğunlukla güneş ışığının deriye teması sonucu oluşur. Gıdalar genelde çok az D vitamini içerirler.

Orta seviyede bir D vitamini eksikliği ciddi belirtiler oluşturmaz ama yorgunluğa ve genel ağrı ve sızıya neden olabilir. Yüksek seviyede bir D vitamini eksikliği ise çocuklarda raşitizm hastalığına, yaşlılarda ise kemik erimesine sebep olur.

Tedavi D vitamini takviyeleri ile yapılır. Bazı insanlar D vitamini eksikliği açısından risk altındadır, bu kişilerin sürekli D vitamini alması önerilir. Bunlar hamile ve emziren kadınlar, 6 ay – 5 yaş arası çocuklar, 65 yaş ve üstü insanlar ve güneş ışığında çıkmayan insanlardır. Karaciğer veya böbrek rahatsızlığı olan bazı kişilere de D vitamini önerilir.

D vitamini ve Güneş Işığı

Güneşteki ultraviyole B ışınları (UVB) derideki kolesterolü D vitaminine çevirir. Bir insan günde 20-30 dakika, yüzü ve kolları açık olacak şekilde, öğle vakti ve haftada 2-3 kez güneş ışığına çıkarsa D vitamini ihtiyacını karşılamış olur. Ama esmer kişilerde ve yaşlı insanlarda D vitamini ihtiyacı bundan fazladır.

Not 1: Camdan geçen güneş ışığı D vitamini üretimini sağlamaz.

Not 2: Güneş ışığına çok fazla maruz kalmak zarar verici olabilir. Güneş yanıklarından her zaman kaçınılmalıdır. Çünkü deri kanseri riskini artırır.

D vitamine Neden İhtiyacımız Var?

D vitamininin asıl fonksiyonu kalsiyum ve fosforun emilimine yardım etmektir. Kalsiyum ve fosfora kemikleri güçlü ve sağlıklı tutmak için ihtiyaç duyulur. D vitamini kaslar ve genel sağlık için de önemlidir. Ayrıca kanser, diyabet ve kalp hastalıkları riskini azalttığına dair veriler de bulunmaktadır.

Kimlerde D Vitamini Eksikliği Oluşur?

D vitamini vücutta yeterince D vitamini olmaması anlamına gelir ve şu durumlarda oluşur:

  • Vücudun D vitamini ihtiyacı arttığında: Büyümekte olan çocuklar, hamile ve emziren kadınlar bu gruba girer.
  • Vücut Yeterince D vitamini yapamadığında: İlk sebep güneş ışığında yeterince kalmamaktır. Deri rengi ne kadar siyahsa güneş ışığından faydalanma oranı da o kadar düşer. Çölyak hastalığı ve Crohn hastalığı gibi bazı durumlarda da D vitamini eksikliği oluşur. Ayrıca bazı ilaçlar da D vitamini emilimini engellediği için D vitamini eksikliğine neden olur (prospektüsleri okuyunuz).
  • Diyetle yeterince D vitamini alınmadığında: Vejeteryanlarda ve balık yemeyen insanlarda D vitamini eksikliği riski artar.

D Vitamini Eksikliği Belirtileri

Çoğu insanda belirtiler görülebilir değildir, sadece D vitamininden kaynaklandığı anlaşılmayacak olanlar (yorgunluk ve genel ağrı) hissedilir. D vitamini eksikliği belirtileri spesifik olmadığından ve anlaşılması güç olması sebebiyle genelde gözden kaçar. Teşhis kemiklerde oluşan bir deformasyon sonucu genelde konulur.

Bebeklerde ve Çocuklardaki Belirtiler

  • Ciddi D vitamini eksikliği olan bebeklerde kas spazmları (kramplar), hastalık nöbetleri ve nefes zorluğu görülebilir. Bu problemler kalsiyum seviyesinin sürekli düşük olması ile ilişkilidir.
  • Ciddi D vitamini eksikliği olan çocuklarda yumuşak kafatası ve kemiklere rastlanır. Kemikleri eğri olabilir. Kemik ağrılarından (özellikle bacaklarda), kas ağrılarından ve kas zayıflığından şikayet ederler. Bu durum raşitizm olarak adlandırılır.
  • Yavaş Büyüme. Uzama ağırlığa göre daha fazla etkilenir. D vitamini eksikliği olan çocuklar yürümeye geç başlayabilir.
  • Diş Çıkmasının Gecikmesi. D vitamini olan çocuklarda süt dişlerinin gelişimi etkilenir.
  • Çocuklarda asabiyet D vitamini eksikliği ile ilgili olabilir.
  • D vitamini eksikliği olan çocuklar daha çabuk enfeksiyon kaparlar. Nefes alma belirtileri birçok durumda ortaya çıkabilir. Nefes alma zayıf göğüs kasları ve yumuşak göğüs kafesi sebebiyle zorlaşır.
  • Eğer raşitizm ciddi düzeyde ise kanda düşük kalsiyum seviyesine neden olabilir. Bu da kas spazmlarına (kramplara), nöbetlere ve nefes zorluklarına sebep olur. Bu durumda acil olarak tedaviye ihtiyaç vardır.
  • Nadir olarak, aşırı derecede düşük D vitamini düzeyi kalp kaslarında zayıflığa sebep olur.

Yetişkinlerdeki Belirtiler

  • Genel yorgunluk, sebebi anlaşılmayan ağrı ve sızılar ve iyi hissetmeme yaygın belirtilerdir.
  • Daha ciddi eksikliklerde osteomalazi (kemik yumuşaması) oluşabilir. Bu durumda daha yüksek derecede bir acı ve ayrıca güçsüzlük oluşur. Kas zayıflığı merdiven çıkmayı ya da yerden kalkıp sandalyeye oturmayı bile zorlaştırabilir.
  • Az bir baskıda bile kemiklerde acı duyulur. Bazı kemiklerde çatlaklar oluşabilir.

D Vitamini Eksikliği Nasıl Teşhis Edilir?

Tıbbi geçmişiniz, belirtiler ya da yaşam tarzınızdan şüphelenilmişse doktorunuz basit bir kan testi ile D vitamini eksikliğine sahip olup olmadığınızı anlayabilir. Kalsiyum, fosfat düzeylerini veya karaciğer fonksiyonlarını ölçen kan testleri ile D vitamini eksikliği anlaşılabilir. Bazen çocuklarda röntgen ile bileğe bakılır. Kemiğin şekline bakılarak problemin ne kadar ciddi olduğu anlaşılmış olur.

D Vitamini Eksikliği Tedavisi

Tedavi D vitamini takviyeleri ile olur. Bu D vitamininin bir formu olan kalsiferol maddesidir. D vitamini damla, iğne veya hap yoluyla verilebilir. Doktorunuz bu konuda en iyi kararı verecektir.

Vitamin düzeyleri ve belirtiler genelde tedaviye iyi yanıt verir. Ama kemiklerin tam sağlıklı hale gelmesi aylar alabilir. Ama çoğunlukla birkaç hafta veya ay yeterli olacaktır.

Yorumlar (3)
Nida 4 yıl önce
Bende sürekli D vitamini eksikliğiyle boğuşuyorum. Güneşi sevmiyorum, güneşten kaçtığım için olsa gerek, takviye alıyorum, tahlil yaptırım zaten anlıyorum eksik olunca artık...
Vitaminsiz 4 yıl önce
Benim D ve B12 vitamin eksikliği var. Karaciğer ye diyorlar. Sevmiyorum yutamıyorum en iyi ciğermiş doktor yakınım tavsiye etmişti ..
Selma 4 yıl önce
Aslında benim de düşük B12 ama nedense ilaç kullanmıyorum bir ara iğne vermişti doktor.
Bir de glutathionu araştırmanızı tavsiye ederim. Ben rahatsızlığımdan dolayı 5 yıldır kullanıyorum kas yapılanması bağışıklığı yükseltmek ve hücre yenileyici. 3 ay ara ile de onun iğnesini kullanıyorum 5 gün boyunca serum ile 2400 mg alıyorum. Yalnız aşırı pahalı yurt dışından geliyor. Benim kas rahatsızlığım var onun için kullanıyorum ama öyle bir şey ki o kadar sık grip oluyordum MaşAllah'ım var kullandığımdan beri grip görmedim:)
15
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 20 Temmuz 2024
İmsak 03:51
Güneş 05:42
Öğle 13:16
İkindi 17:13
Akşam 20:39
Yatsı 22:22
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21