D Vitamini Eksikliği Belirtileri ve Tedavisi

D vitaminine fiziksel ve mental sağlık için ihtiyaç duyulur. Diğer vitaminlerin aksine gıdalardan alınmaz. D vitamini kendi vücudumuzda üretilir. Güneş ışığının deriye teması ile D vitamini oluşur. Bu iyi bir şeydir, çünkü çoğu yiyecek hiç D vitamini içermez ya da çok az içerir.

Sağlık 07.04.2020, 20:09 10.04.2020, 00:39 Emre
D Vitamini Eksikliği Belirtileri ve Tedavisi

D Vitamini Nedir?

Nadir sayıdaki D vitamini içeren yiyecekler şunlardır:

  • Balık yağı (sardunya, somon gibi)
  • Kuvvetlendirilmiş gıdalar (bu içine D vitamini eklendiği anlamına gelir, bazı margarinler, kahvaltılık gevrekler ve bebek mamaları gibi)

Ayrıca yumurta sarısında, karaciğerde ve yabani mantarlarda küçük miktarlarda D vitamini bulunur.

D Vitamini Eksikliği Nedir?

D vitamini çoğunlukla güneş ışığının deriye teması sonucu oluşur. Gıdalar genelde çok az D vitamini içerirler.

Orta seviyede bir D vitamini eksikliği ciddi belirtiler oluşturmaz ama yorgunluğa ve genel ağrı ve sızıya neden olabilir. Yüksek seviyede bir D vitamini eksikliği ise çocuklarda raşitizm hastalığına, yaşlılarda ise kemik erimesine sebep olur.

Tedavi D vitamini takviyeleri ile yapılır. Bazı insanlar D vitamini eksikliği açısından risk altındadır, bu kişilerin sürekli D vitamini alması önerilir. Bunlar hamile ve emziren kadınlar, 6 ay – 5 yaş arası çocuklar, 65 yaş ve üstü insanlar ve güneş ışığında çıkmayan insanlardır. Karaciğer veya böbrek rahatsızlığı olan bazı kişilere de D vitamini önerilir.

D vitamini ve Güneş Işığı

Güneşteki ultraviyole B ışınları (UVB) derideki kolesterolü D vitaminine çevirir. Bir insan günde 20-30 dakika, yüzü ve kolları açık olacak şekilde, öğle vakti ve haftada 2-3 kez güneş ışığına çıkarsa D vitamini ihtiyacını karşılamış olur. Ama esmer kişilerde ve yaşlı insanlarda D vitamini ihtiyacı bundan fazladır.

Not 1: Camdan geçen güneş ışığı D vitamini üretimini sağlamaz.

Not 2: Güneş ışığına çok fazla maruz kalmak zarar verici olabilir. Güneş yanıklarından her zaman kaçınılmalıdır. Çünkü deri kanseri riskini artırır.

D vitamine Neden İhtiyacımız Var?

D vitamininin asıl fonksiyonu kalsiyum ve fosforun emilimine yardım etmektir. Kalsiyum ve fosfora kemikleri güçlü ve sağlıklı tutmak için ihtiyaç duyulur. D vitamini kaslar ve genel sağlık için de önemlidir. Ayrıca kanser, diyabet ve kalp hastalıkları riskini azalttığına dair veriler de bulunmaktadır.

Kimlerde D Vitamini Eksikliği Oluşur?

D vitamini vücutta yeterince D vitamini olmaması anlamına gelir ve şu durumlarda oluşur:

  • Vücudun D vitamini ihtiyacı arttığında: Büyümekte olan çocuklar, hamile ve emziren kadınlar bu gruba girer.
  • Vücut Yeterince D vitamini yapamadığında: İlk sebep güneş ışığında yeterince kalmamaktır. Deri rengi ne kadar siyahsa güneş ışığından faydalanma oranı da o kadar düşer. Çölyak hastalığı ve Crohn hastalığı gibi bazı durumlarda da D vitamini eksikliği oluşur. Ayrıca bazı ilaçlar da D vitamini emilimini engellediği için D vitamini eksikliğine neden olur (prospektüsleri okuyunuz).
  • Diyetle yeterince D vitamini alınmadığında: Vejeteryanlarda ve balık yemeyen insanlarda D vitamini eksikliği riski artar.

D Vitamini Eksikliği Belirtileri

Çoğu insanda belirtiler görülebilir değildir, sadece D vitamininden kaynaklandığı anlaşılmayacak olanlar (yorgunluk ve genel ağrı) hissedilir. D vitamini eksikliği belirtileri spesifik olmadığından ve anlaşılması güç olması sebebiyle genelde gözden kaçar. Teşhis kemiklerde oluşan bir deformasyon sonucu genelde konulur.

Bebeklerde ve Çocuklardaki Belirtiler

  • Ciddi D vitamini eksikliği olan bebeklerde kas spazmları (kramplar), hastalık nöbetleri ve nefes zorluğu görülebilir. Bu problemler kalsiyum seviyesinin sürekli düşük olması ile ilişkilidir.
  • Ciddi D vitamini eksikliği olan çocuklarda yumuşak kafatası ve kemiklere rastlanır. Kemikleri eğri olabilir. Kemik ağrılarından (özellikle bacaklarda), kas ağrılarından ve kas zayıflığından şikayet ederler. Bu durum raşitizm olarak adlandırılır.
  • Yavaş Büyüme. Uzama ağırlığa göre daha fazla etkilenir. D vitamini eksikliği olan çocuklar yürümeye geç başlayabilir.
  • Diş Çıkmasının Gecikmesi. D vitamini olan çocuklarda süt dişlerinin gelişimi etkilenir.
  • Çocuklarda asabiyet D vitamini eksikliği ile ilgili olabilir.
  • D vitamini eksikliği olan çocuklar daha çabuk enfeksiyon kaparlar. Nefes alma belirtileri birçok durumda ortaya çıkabilir. Nefes alma zayıf göğüs kasları ve yumuşak göğüs kafesi sebebiyle zorlaşır.
  • Eğer raşitizm ciddi düzeyde ise kanda düşük kalsiyum seviyesine neden olabilir. Bu da kas spazmlarına (kramplara), nöbetlere ve nefes zorluklarına sebep olur. Bu durumda acil olarak tedaviye ihtiyaç vardır.
  • Nadir olarak, aşırı derecede düşük D vitamini düzeyi kalp kaslarında zayıflığa sebep olur.

Yetişkinlerdeki Belirtiler

  • Genel yorgunluk, sebebi anlaşılmayan ağrı ve sızılar ve iyi hissetmeme yaygın belirtilerdir.
  • Daha ciddi eksikliklerde osteomalazi (kemik yumuşaması) oluşabilir. Bu durumda daha yüksek derecede bir acı ve ayrıca güçsüzlük oluşur. Kas zayıflığı merdiven çıkmayı ya da yerden kalkıp sandalyeye oturmayı bile zorlaştırabilir.
  • Az bir baskıda bile kemiklerde acı duyulur. Bazı kemiklerde çatlaklar oluşabilir.

D Vitamini Eksikliği Nasıl Teşhis Edilir?

Tıbbi geçmişiniz, belirtiler ya da yaşam tarzınızdan şüphelenilmişse doktorunuz basit bir kan testi ile D vitamini eksikliğine sahip olup olmadığınızı anlayabilir. Kalsiyum, fosfat düzeylerini veya karaciğer fonksiyonlarını ölçen kan testleri ile D vitamini eksikliği anlaşılabilir. Bazen çocuklarda röntgen ile bileğe bakılır. Kemiğin şekline bakılarak problemin ne kadar ciddi olduğu anlaşılmış olur.

D Vitamini Eksikliği Tedavisi

Tedavi D vitamini takviyeleri ile olur. Bu D vitamininin bir formu olan kalsiferol maddesidir. D vitamini damla, iğne veya hap yoluyla verilebilir. Doktorunuz bu konuda en iyi kararı verecektir.

Vitamin düzeyleri ve belirtiler genelde tedaviye iyi yanıt verir. Ama kemiklerin tam sağlıklı hale gelmesi aylar alabilir. Ama çoğunlukla birkaç hafta veya ay yeterli olacaktır.



Yorumlar (3)
Nida 3 yıl önce
Bende sürekli D vitamini eksikliğiyle boğuşuyorum. Güneşi sevmiyorum, güneşten kaçtığım için olsa gerek, takviye alıyorum, tahlil yaptırım zaten anlıyorum eksik olunca artık...
Vitaminsiz 3 yıl önce
Benim D ve B12 vitamin eksikliği var. Karaciğer ye diyorlar. Sevmiyorum yutamıyorum en iyi ciğermiş doktor yakınım tavsiye etmişti ..
Selma 3 yıl önce
Aslında benim de düşük B12 ama nedense ilaç kullanmıyorum bir ara iğne vermişti doktor.
Bir de glutathionu araştırmanızı tavsiye ederim. Ben rahatsızlığımdan dolayı 5 yıldır kullanıyorum kas yapılanması bağışıklığı yükseltmek ve hücre yenileyici. 3 ay ara ile de onun iğnesini kullanıyorum 5 gün boyunca serum ile 2400 mg alıyorum. Yalnız aşırı pahalı yurt dışından geliyor. Benim kas rahatsızlığım var onun için kullanıyorum ama öyle bir şey ki o kadar sık grip oluyordum MaşAllah'ım var kullandığımdan beri grip görmedim:)
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 07 Aralık 2022
İmsak 06:37
Güneş 08:08
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4