Uyuma Pozisyonunuzun Anlamını Biliyor musunuz?

İnsanlar uykularının ortalama 25 yılını uyumakla geçiriyor. Bu sebeple bu konu hakkında ne kadar çok bilsek o kadar iyi. İşte uyku hakkında bilmeniz gerekenler.

Sağlık 07.02.2018, 23:10 08.02.2018, 15:24 Emre
Uyuma Pozisyonunuzun Anlamını Biliyor musunuz?

Melatonin hormonu beynimizin orta kısımlarında bulunan pineal bez tarafından salgılanan bir hormondur. Bu hormonun üretimi ve salınımı karanlık ile başlar ve aydınlık ile sona erer. Gece saat 23.00 ile 05.00 arasında salgılanan bu hormon saat 02.00-04.00 arasında en yüksek değerlerine ulaşır. Aydınlık döneminin uzaması veya aniden ışığa çıkılması melatonin üretimini durdurur.

Hücrelerimizi yenileyici, bağışıklık sistemini düzenleyici, vücudumuzun biyolojik ritmini ayarlayıcı, anti-oksidan, yaşlanmayı geciktirici özellikleri olan melatonin hormonu gece salgınlandığı için “karanlıklar hormonu” olarak da bilinir. Büyüme hormonunu arttırıcı ve ergenliği başlatıcı özellikleri de vardır. Işık, melatonin salınımını engeller. Görme engelli kişilerde kanser olma riskinin diğer kişilere oranla çok daha az olmasının nedeni görme engellilerde melatonin hormonunun fazla olmasına bağlanmaktadır.

Melatonin hormonu yeterince salgılanamazsa; Vücut direncimiz düşer, çünkü hücrelerimiz yeterince yenilenemez. Vücudumuzun biyolojik saati korunup, ritmi ayarlanamaz ve jetlag diye tanımlanan ve genellikle uzun süreli uçak yolculuklarından sonra görülen klinik bulgular ortaya çıkar. Bunlar; uykusuzluk, yorgunluk hissi, iştahsızlık, hazımsızlık, zihinsel ve fiziksel performans kaybı, reaksiyon zamanında uzama, hafızada azalma gibi bulgulardır.

Depresyonda da melatonin hormonu azalır, dolayısıyla depresyon tedavisinde kullanılan birçok ilaç melatonin seviyesini arttırarak etki eder.

Daha fazla melatonin için neler yapmalıyız?

  1. Karanlıkta uyumalı,
  2. Uyurken mutlaka kullanmak gerekiyorsa solgun ve kırmızı ışık tercih edilmeli, tv karşısında uyumamalı,
  3. Düzenli ve yeterli uyku çok önemli, mümkünse gece çalışmalarını gündüze kaydırmalı,
  4. Stres, üzüntü, öfkeden uzak durmalı,
  5. Alkol, sigara, kahve, fazla çay tüketilmemeli, uykudan önce egzersiz yapmamalıdır.

Hangi gıdalarda melatonin bulunur?

Vişne, lahana, badem, fındık, yer fıstığı, kızılcık, Papatya çayı, anason-rezene çayı, Soya fasulyesi, ton balığı (bu gıdaları akşam saatlerinde almak daha faydalı).

HANGİ POZİSYONLARDA UYUYORSUNUZ?

1) FETÜS/CENİN YATIŞI

Cenin pozisyonunda, yana doğru kıvrılarak yatanlar, dışarıdan rahat ve dışa dönük gürünseler de aslında çok
hassastırlar. Birileriyle ilk buluşmada çok utangaç davranabilirler ama kısa süre sonra açılırlar.

İnsanların yüzde 41’inin tercih ettiği bu uyku pozisyonu en yaygın uyuma şeklidir. Kadınlar erkeklere oranla iki kat daha fazla tercih ederler bu pozisyonu.

2) KOLLAR YANDA DİK YATIŞ

Çoğu kişi kollarını her iki tarafa sarkıtıp dik şekilde uyuyamaz. Bu şekilde uyuyanlar rahat, kalabalığa alışkın, yabancılara güvenen, sosyal insanlardır. Buna rağmen, bazen kolay aldanabilirler.

3) YAŞLI DURUŞUNDA YATIŞ

Yan yatış pozisyonunda her iki kolunu öne uzatan kişiler doğal insanlardır. Şüpheci, kuşkucu, iyiliğe şüpheyle bakan özellikler taşıyabilirler. Karar vermekte zorlanırlar ancak karar verdiklerinde bunu değiştirdikleri nadirdir.

4) ASKER POZİSYONU:

Kollar vücudun yanlarında rahat bırakılmış yüz yukarı şekilde, sadece baş sağa sola dönecek 6şekilde yatanlar, sakin, sessiz, vakur, ağzı sıkı kişilerdir. Gereksiz yere konuşanlardan, ortalığı velveleye veren insanlardan hoşlanmazlar. Kendilerini diğer kişilerden yüksek olarak konumlandırırlar.

5) YÜZÜ KOYUN (Serbest Düşüş) YATIŞ

Yüzü koyun yani bacaklarınız aralık ve düz, kollar baş hizasında yastığın üzerinde olacak şekilde,
başını sağa-sola çevirerek yatanlar, topluluk, sürü halinde yaşamayı sever. Başkalarından çok kendilerini önemserler.. Bunun yanında sinirli, huzursuz ve içli, kolay incinen kişilerdir. Eleştirilmeyi veya uç durumları sevmezler.

6) DENİZ YILDIZI YATIŞI:

İnsanların yüzde 5’i bu pozisyonu tercih eder. Sırt üstü yatıp her iki kolun yastık üzerine bırakıldığı pozisyondur. Bu pozisyonu tercih edenler iyi arkadaş edinebilirler çünkü daima anlatmaya ihtiyacı olanları dinlemeye hazırdırlar. Genelde dikkatleri üzerlerine çekmekten hoşlanmazlar.

İyi Bir Uyku İçin Hangi Pozisyon Daha Sağlıklıdır?

Sağlık açısından yüzü koyun yatmak sindirimi durdurur, deniz yıldızı ve asker pozisyonlarında horlama ile sıkça karşılaşılır, kötü uyunmasına neden olur. Midenin baskılanmadığı, kolay nefes alınan düz bir yatış gece boyunca sağlıklıdır. Rahat uyku sağlar, horlamayı azaltır.

UYKUSUZ KALMANIN ZARARLARI

Yapılan araştırmalara göre;

  1. Uykusuz kalmak kilo aldırır; uykusuzluk iştah hormonlarının düzenini bozmakta ve aşırı iştaha neden olur,
  2. Uykusuz kalmak, algılama, konsantrasyon, performans ve üretkenlikte düşüklüğe olur,
  3. Uykusuzluk kalp hastalığı dahil kronik hastalıklara neden olabilir,
  4. Uykusuzluk glikoz metabolizmasını bozmakta, şeker hastalığı riskini artırmaktadır,
  5. Uyku bozuklukları depresyona neden olabilmektedir,
  6. Yetersiz uyku bağışıklık sistemi fonksiyonlarını bozabilmektedir,
  7. Uykusuzluk vücut içindeki enflamasyon riskini ve hücre hasarını artırmaktadır,
  8. Uykusuzluk sosyal etkileşim yeteneğini zayıflatmaktadır,

Sonuç: Beslenme ve sporla birlikte uyku yaşam kalitesini artırmaktadır.

ARAŞTIRMA I:
İyi ve düzenli antrenman yapmak kadar dinlenmek de sporcuların performanslarında önemli rol oynar. Söz konusu dinlenme olduğunda performans sporcularının günlük yaşantılarında en çok dikkat ettikleri unsur uykudur. Düzenli ve yeteri kadar uyumanın sporcularının performansı, reaksiyon ve yenilenme zamanları üzerinde önemli etkileri vardır.

Fatigue Science (Yorgunluk Bilimi) isimli internet sitesinde yer alan bir yazıda uykunun sporcuların performansları üzerindeki etkileri ile ilgili çeşitli bilgilere ve performans sporcularının günlük uyku sürelerine yer veriliyor.

Yazıya göre basketbolcu Lebron James her gün 12 saat uyumaya özen gösteriyor. Tenisçi Roger Federer 11-12 saat uyurken golfçü Michelle Vie’nin günlük uyku süresi 10-12 saat arasında değişiyor. Fatigue Science‘ın günlük uyku sürelerini verdiği 14 sporcu arasında uyku süreleri ile öne çıkan Lebron James, Roger Federer ve Michelle Vie’yi günde 10 saat uyuyan basketbolcu Steve Nash, uyku süresi 8-10 saat arasında değişen sprinter Usain Bolt ve tenişçi Maria Sharapova takip ediyor.

Pekin 2008’de kırdığı rekorlar ile hem 100 hem de 200 metre dünya rekorlarının aynı anda sahibi olan ilk sporcu olan Usain Bolt Londra 2012’de kazandığı altın madalyalarla da tarihi bir başarıya imza attı ve 6 Olimpiyat altın madalyası kazanan ilk sprinter oldu. Usain Bolt günlük çalışma programının en önemli parçasının uyumak olduğunu şu sözlerle ifade ediyor: “Uyumak benim için son derece önemli. Yaptığım antrenmanın vücudum tarafından kabul edilebilmesi için dinlenmeye ve yenilenmeye ihtiyacım var.”

Fatigue Science‘a göre 20-30 dakikalık bir şekerleme uyarılmayı %100 oranında arttırıyor. Uykuyu uzatan yüzücülerin atlayış sırasındaki reaksiyon zamanlarında %17 iyileşme kaydediliyor. Uyumak saliselik karar alma becerisini %4,3 geliştiriyor. Yeteri kadar uyuyan tenisçilerin vuruşlarındaki doğruluk oranında %42’lik bir patlama yaşanıyor.

Öte yandan dinlenmek ve yenilenmek için ihtiyaç duyulan uykuyu uyumayan sporcuların performansında da düşüşler gözlemleniyor. 30 saat boyunca uyumayan bir sporcunun eforunda %17-19 düşüş yaşanıyor. Dört gün süreyle yeteri kadar uyunmaması halinde kaldırılabilen maksimum ağılıkta yaklaşık 10 kg düşüş oluyor. İki gün boyunca kısıtlı uyku uyuyan sporcuların dikkatsizlikten doğan hata yapma oranları 3 misli artıyor. Yeteri kadar uyumamak yorulma zamanını %11 hızlandırıyor. Kronik uyku kaybı ise glikoz metabolizmasında %30-40 oranında küçülmeye neden oluyor.

Yazıda sportif başarı için 6 madde sıralanıyor:

  1. Normal uyku düzeni uygulayın ve antrenman programınıza göre uyanın,
  2. Maçtan önceki gece iyi uyumak maçı kazanmak demektir,
  3. Sezon boyunca her gece iyi uyumak sezonu kazanmak demektir,
  4. Günün maç yapacağınız saatlerinde antrenman yapın,
  5. Antrenman yüklenmenizi yenilenmenize göre ayarlayın,
  6. Kazanmak için maçtan önce 20-30 dakika şekerleme yapın.

Fatigue Science tarafından geliştirilen yorgunluk ölçme teknolojisi profesyonel spor kulüpleri tarafından sporcuların antrenman programları içerisinde yeteri kadar uyku uyumalarını sağlamak amacıyla kullanılıyor.

Kaynak: Fatigue Science

ARAŞTIRMA II:
Uyku alışkanlıklarının sporcuların başarısını etkilediği belirlendi.

İngiltere’de Birmingham Üniversitesi’nden bilim adamları, uykunun spor faaliyetleri üzerindeki etkisini incelemek üzere bazı hokey oyuncusundan giderek kısalan sürede 20 metre koşmasını istedi. Uyku alışkanlıklarına ilişkin bilgiler alındıktan sonra katılımcıların performansı 07.00’den 22.00’ye kadar 6 farklı zaman diliminde incelendi.

Bilim insanları, erken uyanan sporcuların en iyi başarıyı 12.00’de, sabah geç kalkanların ve gece geç yatanların 20.00’de elde ettiğini gördü.

Erken uyanmayan ve gece geç yatmayanların ise 16.00’da en iyi performansı sergilediği saptandı.

Bu verilere dayanarak bilim insanalrı spordaki başarının uyku alışkanlıklarına göre değişebileceği sonucuna vardı.

Araştırmaya imza atanlardan Dr. Roland Brandstaetter, sporcuların yarış ya da müsabaka zamanına göre uyku saatlerini düzenlemesinin faydalı olabileceğine dikkati çekerek örneğin, genellikle akşam saatlerinde bir yarışa katılacak sporcunun sabah geç kalkmasının performansını olumlu yönde etkileyebileceğini vurguladı.

Araştırmanın sonuçları “Current Biology”de yayımlandı.



Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 07 Aralık 2022
İmsak 06:37
Güneş 08:08
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4