Uyuma Pozisyonunuzun Anlamını Biliyor musunuz?

İnsanlar uykularının ortalama 25 yılını uyumakla geçiriyor. Bu sebeple bu konu hakkında ne kadar çok bilsek o kadar iyi. İşte uyku hakkında bilmeniz gerekenler.

Sağlık 07.02.2018, 23:10 08.02.2018, 15:24 Emre
Uyuma Pozisyonunuzun Anlamını Biliyor musunuz?

Melatonin hormonu beynimizin orta kısımlarında bulunan pineal bez tarafından salgılanan bir hormondur. Bu hormonun üretimi ve salınımı karanlık ile başlar ve aydınlık ile sona erer. Gece saat 23.00 ile 05.00 arasında salgılanan bu hormon saat 02.00-04.00 arasında en yüksek değerlerine ulaşır. Aydınlık döneminin uzaması veya aniden ışığa çıkılması melatonin üretimini durdurur.

Hücrelerimizi yenileyici, bağışıklık sistemini düzenleyici, vücudumuzun biyolojik ritmini ayarlayıcı, anti-oksidan, yaşlanmayı geciktirici özellikleri olan melatonin hormonu gece salgınlandığı için “karanlıklar hormonu” olarak da bilinir. Büyüme hormonunu arttırıcı ve ergenliği başlatıcı özellikleri de vardır. Işık, melatonin salınımını engeller. Görme engelli kişilerde kanser olma riskinin diğer kişilere oranla çok daha az olmasının nedeni görme engellilerde melatonin hormonunun fazla olmasına bağlanmaktadır.

Melatonin hormonu yeterince salgılanamazsa; Vücut direncimiz düşer, çünkü hücrelerimiz yeterince yenilenemez. Vücudumuzun biyolojik saati korunup, ritmi ayarlanamaz ve jetlag diye tanımlanan ve genellikle uzun süreli uçak yolculuklarından sonra görülen klinik bulgular ortaya çıkar. Bunlar; uykusuzluk, yorgunluk hissi, iştahsızlık, hazımsızlık, zihinsel ve fiziksel performans kaybı, reaksiyon zamanında uzama, hafızada azalma gibi bulgulardır.

Depresyonda da melatonin hormonu azalır, dolayısıyla depresyon tedavisinde kullanılan birçok ilaç melatonin seviyesini arttırarak etki eder.

Daha fazla melatonin için neler yapmalıyız?

  1. Karanlıkta uyumalı,
  2. Uyurken mutlaka kullanmak gerekiyorsa solgun ve kırmızı ışık tercih edilmeli, tv karşısında uyumamalı,
  3. Düzenli ve yeterli uyku çok önemli, mümkünse gece çalışmalarını gündüze kaydırmalı,
  4. Stres, üzüntü, öfkeden uzak durmalı,
  5. Alkol, sigara, kahve, fazla çay tüketilmemeli, uykudan önce egzersiz yapmamalıdır.

Hangi gıdalarda melatonin bulunur?

Vişne, lahana, badem, fındık, yer fıstığı, kızılcık, Papatya çayı, anason-rezene çayı, Soya fasulyesi, ton balığı (bu gıdaları akşam saatlerinde almak daha faydalı).

HANGİ POZİSYONLARDA UYUYORSUNUZ?

1) FETÜS/CENİN YATIŞI

Cenin pozisyonunda, yana doğru kıvrılarak yatanlar, dışarıdan rahat ve dışa dönük gürünseler de aslında çok
hassastırlar. Birileriyle ilk buluşmada çok utangaç davranabilirler ama kısa süre sonra açılırlar.

İnsanların yüzde 41’inin tercih ettiği bu uyku pozisyonu en yaygın uyuma şeklidir. Kadınlar erkeklere oranla iki kat daha fazla tercih ederler bu pozisyonu.

2) KOLLAR YANDA DİK YATIŞ

Çoğu kişi kollarını her iki tarafa sarkıtıp dik şekilde uyuyamaz. Bu şekilde uyuyanlar rahat, kalabalığa alışkın, yabancılara güvenen, sosyal insanlardır. Buna rağmen, bazen kolay aldanabilirler.

3) YAŞLI DURUŞUNDA YATIŞ

Yan yatış pozisyonunda her iki kolunu öne uzatan kişiler doğal insanlardır. Şüpheci, kuşkucu, iyiliğe şüpheyle bakan özellikler taşıyabilirler. Karar vermekte zorlanırlar ancak karar verdiklerinde bunu değiştirdikleri nadirdir.

4) ASKER POZİSYONU:

Kollar vücudun yanlarında rahat bırakılmış yüz yukarı şekilde, sadece baş sağa sola dönecek 6şekilde yatanlar, sakin, sessiz, vakur, ağzı sıkı kişilerdir. Gereksiz yere konuşanlardan, ortalığı velveleye veren insanlardan hoşlanmazlar. Kendilerini diğer kişilerden yüksek olarak konumlandırırlar.

5) YÜZÜ KOYUN (Serbest Düşüş) YATIŞ

Yüzü koyun yani bacaklarınız aralık ve düz, kollar baş hizasında yastığın üzerinde olacak şekilde,
başını sağa-sola çevirerek yatanlar, topluluk, sürü halinde yaşamayı sever. Başkalarından çok kendilerini önemserler.. Bunun yanında sinirli, huzursuz ve içli, kolay incinen kişilerdir. Eleştirilmeyi veya uç durumları sevmezler.

6) DENİZ YILDIZI YATIŞI:

İnsanların yüzde 5’i bu pozisyonu tercih eder. Sırt üstü yatıp her iki kolun yastık üzerine bırakıldığı pozisyondur. Bu pozisyonu tercih edenler iyi arkadaş edinebilirler çünkü daima anlatmaya ihtiyacı olanları dinlemeye hazırdırlar. Genelde dikkatleri üzerlerine çekmekten hoşlanmazlar.

İyi Bir Uyku İçin Hangi Pozisyon Daha Sağlıklıdır?

Sağlık açısından yüzü koyun yatmak sindirimi durdurur, deniz yıldızı ve asker pozisyonlarında horlama ile sıkça karşılaşılır, kötü uyunmasına neden olur. Midenin baskılanmadığı, kolay nefes alınan düz bir yatış gece boyunca sağlıklıdır. Rahat uyku sağlar, horlamayı azaltır.

UYKUSUZ KALMANIN ZARARLARI

Yapılan araştırmalara göre;

  1. Uykusuz kalmak kilo aldırır; uykusuzluk iştah hormonlarının düzenini bozmakta ve aşırı iştaha neden olur,
  2. Uykusuz kalmak, algılama, konsantrasyon, performans ve üretkenlikte düşüklüğe olur,
  3. Uykusuzluk kalp hastalığı dahil kronik hastalıklara neden olabilir,
  4. Uykusuzluk glikoz metabolizmasını bozmakta, şeker hastalığı riskini artırmaktadır,
  5. Uyku bozuklukları depresyona neden olabilmektedir,
  6. Yetersiz uyku bağışıklık sistemi fonksiyonlarını bozabilmektedir,
  7. Uykusuzluk vücut içindeki enflamasyon riskini ve hücre hasarını artırmaktadır,
  8. Uykusuzluk sosyal etkileşim yeteneğini zayıflatmaktadır,

Sonuç: Beslenme ve sporla birlikte uyku yaşam kalitesini artırmaktadır.

ARAŞTIRMA I:
İyi ve düzenli antrenman yapmak kadar dinlenmek de sporcuların performanslarında önemli rol oynar. Söz konusu dinlenme olduğunda performans sporcularının günlük yaşantılarında en çok dikkat ettikleri unsur uykudur. Düzenli ve yeteri kadar uyumanın sporcularının performansı, reaksiyon ve yenilenme zamanları üzerinde önemli etkileri vardır.

Fatigue Science (Yorgunluk Bilimi) isimli internet sitesinde yer alan bir yazıda uykunun sporcuların performansları üzerindeki etkileri ile ilgili çeşitli bilgilere ve performans sporcularının günlük uyku sürelerine yer veriliyor.

Yazıya göre basketbolcu Lebron James her gün 12 saat uyumaya özen gösteriyor. Tenisçi Roger Federer 11-12 saat uyurken golfçü Michelle Vie’nin günlük uyku süresi 10-12 saat arasında değişiyor. Fatigue Science‘ın günlük uyku sürelerini verdiği 14 sporcu arasında uyku süreleri ile öne çıkan Lebron James, Roger Federer ve Michelle Vie’yi günde 10 saat uyuyan basketbolcu Steve Nash, uyku süresi 8-10 saat arasında değişen sprinter Usain Bolt ve tenişçi Maria Sharapova takip ediyor.

Pekin 2008’de kırdığı rekorlar ile hem 100 hem de 200 metre dünya rekorlarının aynı anda sahibi olan ilk sporcu olan Usain Bolt Londra 2012’de kazandığı altın madalyalarla da tarihi bir başarıya imza attı ve 6 Olimpiyat altın madalyası kazanan ilk sprinter oldu. Usain Bolt günlük çalışma programının en önemli parçasının uyumak olduğunu şu sözlerle ifade ediyor: “Uyumak benim için son derece önemli. Yaptığım antrenmanın vücudum tarafından kabul edilebilmesi için dinlenmeye ve yenilenmeye ihtiyacım var.”

Fatigue Science‘a göre 20-30 dakikalık bir şekerleme uyarılmayı %100 oranında arttırıyor. Uykuyu uzatan yüzücülerin atlayış sırasındaki reaksiyon zamanlarında %17 iyileşme kaydediliyor. Uyumak saliselik karar alma becerisini %4,3 geliştiriyor. Yeteri kadar uyuyan tenisçilerin vuruşlarındaki doğruluk oranında %42’lik bir patlama yaşanıyor.

Öte yandan dinlenmek ve yenilenmek için ihtiyaç duyulan uykuyu uyumayan sporcuların performansında da düşüşler gözlemleniyor. 30 saat boyunca uyumayan bir sporcunun eforunda %17-19 düşüş yaşanıyor. Dört gün süreyle yeteri kadar uyunmaması halinde kaldırılabilen maksimum ağılıkta yaklaşık 10 kg düşüş oluyor. İki gün boyunca kısıtlı uyku uyuyan sporcuların dikkatsizlikten doğan hata yapma oranları 3 misli artıyor. Yeteri kadar uyumamak yorulma zamanını %11 hızlandırıyor. Kronik uyku kaybı ise glikoz metabolizmasında %30-40 oranında küçülmeye neden oluyor.

Yazıda sportif başarı için 6 madde sıralanıyor:

  1. Normal uyku düzeni uygulayın ve antrenman programınıza göre uyanın,
  2. Maçtan önceki gece iyi uyumak maçı kazanmak demektir,
  3. Sezon boyunca her gece iyi uyumak sezonu kazanmak demektir,
  4. Günün maç yapacağınız saatlerinde antrenman yapın,
  5. Antrenman yüklenmenizi yenilenmenize göre ayarlayın,
  6. Kazanmak için maçtan önce 20-30 dakika şekerleme yapın.

Fatigue Science tarafından geliştirilen yorgunluk ölçme teknolojisi profesyonel spor kulüpleri tarafından sporcuların antrenman programları içerisinde yeteri kadar uyku uyumalarını sağlamak amacıyla kullanılıyor.

Kaynak: Fatigue Science

ARAŞTIRMA II:
Uyku alışkanlıklarının sporcuların başarısını etkilediği belirlendi.

İngiltere’de Birmingham Üniversitesi’nden bilim adamları, uykunun spor faaliyetleri üzerindeki etkisini incelemek üzere bazı hokey oyuncusundan giderek kısalan sürede 20 metre koşmasını istedi. Uyku alışkanlıklarına ilişkin bilgiler alındıktan sonra katılımcıların performansı 07.00’den 22.00’ye kadar 6 farklı zaman diliminde incelendi.

Bilim insanları, erken uyanan sporcuların en iyi başarıyı 12.00’de, sabah geç kalkanların ve gece geç yatanların 20.00’de elde ettiğini gördü.

Erken uyanmayan ve gece geç yatmayanların ise 16.00’da en iyi performansı sergilediği saptandı.

Bu verilere dayanarak bilim insanalrı spordaki başarının uyku alışkanlıklarına göre değişebileceği sonucuna vardı.

Araştırmaya imza atanlardan Dr. Roland Brandstaetter, sporcuların yarış ya da müsabaka zamanına göre uyku saatlerini düzenlemesinin faydalı olabileceğine dikkati çekerek örneğin, genellikle akşam saatlerinde bir yarışa katılacak sporcunun sabah geç kalkmasının performansını olumlu yönde etkileyebileceğini vurguladı.

Araştırmanın sonuçları “Current Biology”de yayımlandı.

Yorumlar (0)
15
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 21 Haziran 2024
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:11
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21