Lökosit - WBC Yüksekliği, Düşüklüğü Nedenleri ve Tedavisi

Lökosit (WBC) Nedir? Kanda Lenfosit (WBC) yüksekliği, düşüklüğü nedenleri ve tedavisi hakkındaki bilgileri burada bulabilirsiniz.

Sağlık 20.10.2022, 12:10 20.10.2022, 12:59 Emre
Lökosit - WBC Yüksekliği, Düşüklüğü Nedenleri ve Tedavisi

İÇİNDEKİLER:

  1. Lökosit (WBC) Nedir?
  2. Lökosit (WBC) Normal Değerleri Nedir?
  3. Neden Lökosit (WBC) Yüksekliği Bir Endişe Sebebidir?
  4. Kanda Lenfosit (WBC) Yüksekliği Nedenleri
  5. Lenfosit (WBC) Yüksekliği Nasıl Geçer?
  6. Lenfosit (WBC) Düşüklüğü (lökopeni) Neden Olur?
  7. Lenfosit (WBC) Düşüklüğü Belirtileri ve Tedavisi
  8. Lenfosit (WBC) Sorunu Olan Hastalara Öneriler ve Uyarılar

Lökosit (WBC) Nedir?
Dolaşım sistemin bir parçası olan kan, vücudun beslenmesi, hormonların taşınması, asit baz, tuz ve su dengesinin korunmasında önemli bir paya sahiptir. Kan, yaşamsal fonksiyonların sağlıklı bir şekilde yerine getirilmesi için vücut ısısının ideal seviyede kalmasını ve ısı dengesinin sağlanmasını sağlar. Kanın içinde, dokulara oksijen taşıyan ve pıhtılaşmayı sağlayan hücrelerin yanı sıra iltihap hücreleri de bulunur. Tüm bunların yanı sıra kanda, kan plazmasının yaklaşık %5'ini oluşturan fibrinojen (kanın pıhtılaşmasını sağlayan proteinler), farklı yağ türleri, şeker, mineral, hormon, protein, enzim, molekül, metabolik artık, savunma sistemleri gibi pek çok farklı madde de bulunur. Bu maddelerden biri olan kandaki iltihap hücreleri, tıpta Lökosit (WBC) ya da lökosit (LEU) olarak tanımlanır. Halk arasında akyuvar ya da beyaz küre olarak bilinen bu hücreler, bağışıklık sisteminin, kale niteliğindeki önemli bir parçasıdır. Vücutta enfeksiyon ya da farklı bir hastalık varlığında vücudun birincil savunmasından sorumlu olan Lökosit (WBC), hızlı bir savunma hattı oluşturarak çoğunlukla hastalığın belirtileri henüz oluşmadan çoğalır ve harekete geçer. Sıklıkla sorulan "Lökosit (WBC) nedir? ya da "Lökosit (WBC) ne demek?" soruları bu şekilde yanıtlanabilir. Lökosit (WBC)'nin genel anlamda beş farklı tipi bulunur. 5 tipin her birinin birbiriyle bağlantılı fakat farklı görevleri bulunur:

Nötrofil (NEU): Lökosit (WBC) hücrelerinin %55'i ila %70'ini oluşturan nötrofiller (NEU), vücuda giren yabancı organizmalara ilk müdahaleyi yapan Lökosit (WBC) türüdür. Bağışıklık sisteminin kilit noktasını oluşturan bu tür, bakteri ve mantarları yok etmek için kimyasal enzimler bırakarak, onları sindirir.

Lenfosit (LYM): Kemik iliği tarafından üretilen lenfositler (LYM), lenf dokusu ve kemik iliğinde bulunur. Üretildiği bölgede kalan lenfositler, B hücresi olarak adlandırılır. Büyük çoğunluğu ise göğüs bölgesinde bulunan timüs adlı lenf bezine giderek, T hücresine dönüşür. T hücrelerine dönüşen lenfositler, lenf bezleri, lenfoid, dalak, bademcik ve bağırsaklara ulaşır. Vücutta yabancı organizma varlığında diğer bağışıklık sistemi hücrelerini uyarmak amacıyla lenfokin kimyasalı salgılar ve bu hücrelerin yabancı organizmalara saldırmasını sağlar.

Monosit (MON) ve Makrofajlar: Lökosit (WBC) hücrelerinin yaklaşık %8'ini oluşturan monositler (MON), kemik iliğinde üretilir. Daha sonra kana karışan monositler, kısa bir süre içinde dokulara ulaşır. Bu noktadan sonra makrofaj olarak tanımlanan bu hücreler, bakterilere saldırarak onları yok eder ve dokularda bulunan ölü hücreleri temizler.

Eozinofil (EOS): Vücutta inflamasyon oluşumuna yol açan parazitleri parçalayarak yok eden eozinofiller (EOS), vücudu alerjik reaksiyonların yol açtığı iltihaplanmalara karşı korur.

Bazofil (BAS): Lökosit (WBC) hücre tipinin en az sayıda olduğu bazofiller, vücutta immünoglobulin E antikoru üretiminden sorumludur. Kanın akışkan yapısını arttıran bu hücre tipi, parazitlerin yol açtığı enfeksiyon türleriyle mücadelede etkin bir rol oynar. Ayrıca çok erken aşamada kanser hücrelerinin saptanması ve yok edilmesi gibi görevleri de bulunur.

Lökosit (WBC) Normal Değerleri Nedir?
Lökosit (WBC) referans aralığı laboratuvarlara göre farklılık gösterse de genel olarak, bir mikrolitre (mcL) kanda yaklaşık 4 bin ila 10 bin mcL aralığında akyuvar hücresi bulunması normal kabul edilir. Yenidoğanlarda Lökosit (WBC) değerinin yaklaşık 9 bin ila 30 bin mcL aralığında, 2 yaşından küçük çocuklarda ise yaklaşık 6200 ila 17 bin mcL aralığında olması beklenir.

Lökosit (WBC) hücre tiplerinin dağılımı ise şu şekilde olmalıdır:

Nötrofil: 3150 ila 6200 mcL değer aralığında,
Lenfosit: 1500 ila 3000 mcL değer aralığında,
Monosit: 300 ila 500 mcL değer aralığında,
Eozinofil: 20 ila 250 mcL değer aralığında,
Bazofil: 15 ila 50 mcL değer aralığında.

Yaş gruplarına göre değerlendirildiğinde ise Lökosit (WBC) seviyesinin şu aralıklarda olması beklenir:

  • 0 ila 1 ay aralığında: 9.4 - 34.0 mcL,
  • 2 ila 12 ay aralığında: 5.0 - 19.5 mcL,
  • 1 ila 3 yaş aralığında: 6.0-17.5 mcL,
  • 4 ila 5 yaş aralığında: 5.5 -15.5 mcL,
  • 6 ila 15 yaş aralığında: 4.5 - 13.0 mcL,
  • 15 yaş ve üzeri kişilerde: 4.5 - 11.0 mcL.

Neden Lökosit (WBC) Yüksekliği Bir Endişe Sebebidir?
Lökositlerin çeşitli türlerindeki hücre sayısının oranı, hastalık türünün özelliğini göstermektedir. Örneğin; yüksek miktarda nötrofil bulunması genel enfeksiyon, kanser ve fiziksel yorgunluk ve stresin göstergesidir. Diğer yandan yüksek lenfosit miktarı AIDS hastalığının göstergesi olabilir.

Bakteriyel hastalıklar genelde kanınızdaki eozinofil ve monosit oranı normalden yüksek olduğu zaman ortaya çıkar. Yüksek miktarda lenfosit miktarı iltihaplanma, doku zedelenmesi, travma, alerjik hastalıklar, kronik lösemi, kronik kemik iliği hastalıkları, divertikül hastalıkların ve fiziksel yorgunluk veya duygusal çöküntünün göstergesi olabilir.

Kanda Lenfosit (WBC) Yüksekliği Nedenleri
Lenfosit sayısının yükselmesinin birçok farklı sebebi olabilir. Aşağıda bunlardan bazılarından söz edeceğiz.

1) Enfeksiyon
Enfekte kaynaklı vücudunuzdaki bakteri ve virüs sayısı artmaya başladığı zaman bağışıklık sisteminiz devreye girer ve hastalıktan kurtulmak için kemik iliğinizin daha çok lenfosit üretmesini sağlar. Enfekte kaynaklı bu iltihaplanma durumu kandaki lenfosit sayınızı yükseltebilir.

2) Sigara İçmek
KOAH hastalığı (kronik obstrüktif akciğer hastalığı); kronik bronşit veya amfizem gibi hava akımını kısıtlayan bir hastalıktır. Sigara içmek KOAH hastalığının oluşmasındaki en büyük faktördür. Sigara içen insanların genel olarak ciğerlerinde iltihaplanma meydana gelir ve bu iltihaplanma kandaki lenfosit sayısının yükselmesine yol açar.

3) Lösemi
Lösemi gibi kemik iliği bozukluğundan kaynaklanan hastalıklar da lenfosit sayısının yükselmesine sebep olur. Lösemi, kemik iliğinizin anormal şekilde yüksek miktarda lenfosit üretmeye başladığı bir kanser çeşididir. Üretilen bu fazla lenfositlerin bir fonksiyonu yoktur ve enfekte olma riskini artırır.

4) Bağışıklık Sistemi Bozukluğu
Graves hastalığı, Crohn hastalığı ve diğer doğuştan gelen bağışıklık sistemi bozuklukları kandaki lenfosit sayısını artırır. Eğer bu hastalıklardan birisine sahipseniz doktorunuz lenfosit miktarının düzeni için sizi daima göz önünde bulundurması gerekir.

5) Stres
Fiziksel stres ya da duygusal yönden yaşanan çöküntüler de lenfosit sayınızı az miktarda yükseltebilir. Stres durumu geçtiği zaman kandaki lenfosit değerleri normale dönmektedir.

6) Diğer Durumlar
Yüksek lenfosit miktarının her zaman endişelenmenizi gerektiren bir durum olmadığını bilmeniz gerekir. Aşağıdaki durumlarda meydana gelen lenfosit artışı normaldir:

  • Hamilelik döneminin son ayı
  • Dalağın alınması
  • Aşırı sigara içmek

Yeni doğan bebeklerde ve çocuklarda lenfosit sayısının genelde yüksek olduğunu da söylemek gerek. Buna ek olarak lenfosit sayısı genelde sabahları düşük olup günün ilerleyen saatlerinde yavaş yavaş artar. Uzmanlar yüksek lenfosit sayısının ciddi hastalıklar için tetikleyici bir sebep olup olmadığını hala araştırmaktadırlar. Her ihtimale karşı doktorunuza danışıp ondan alacağınız tavsiyeler doğrultusunda hareket edin ve hastalığın daha iyi tedavisi ve iyi bir sonuca ulaşmak için lenfosit sayınızı öğrenin.

Lenfosit (WBC) Yüksekliği Nasıl Geçer?

1) Antibiyotik Kullanımı
Kanda lenfosit (WBC) yüksekliği genelde bir enfeksiyondan kaynaklandığı için antibiyotik kullanımı lenfosit seviyesini normale döndürebilir.

Yediğiniz her şey kana karıştığı için kandaki lenfosit sayınızı düşürmek için aşağıdaki besinleri diyetinize eklemelisiniz.

2) C Vitamini
C vitamini tüketimi kandaki lenfosit sayısını düzenler. Limon ve portakal C vitamini yönünden zengin meyvelerdir. Ayrıca kivi, çilek, ve ananas da C vitamini yönünden zengindir. Karnabahar, brokoli, havuç ve biber gibi sebzelerden de C vitamini alabilirsiniz.

3) Antioksidanlar
Antioksidanlar, serbest radikaller gibi zararlı moleküllerden arındırılmış kimyasallardır. Serbest radikaller protein yapısına, hücrelere ve DNA ya zarar verirken antioksidanlar bunları yükseltir. Vücudunuza doğal yoldan antioksidanlarla koruma sağlamak ve sağlıklı bir bağışıklık sistemine sahip olmak için diyetinize pırasa, soğan, sarımsak, çay, üzüm ve diğer meyve ve sebzeleri ekleyebilirsiniz.

4) Omega-3 Yağ Asitleri
Vücudunuz bu temel yağ asidini üretemez ve bunu aldığınız gıdalarla sağlamanız gerekir. Bu yağ asidi kalp sağlığını geliştirir ve fagositoz aktivitesini (lenfositlerin yabancı bakterileri tanımada ve öldürmesindeki işlevi) artırır. Bu çoklu doymamış yağ asitleri ringa, alabalık ve somon gibi balıklarda ve keten tohumu ve cevizde bulunur.

Uyarı: Şeker, yağ ve tuz yönünden zengin gıdalardan uzak durmalısınız ve bunların yerine lenfosit sayısını azaltan enfekte olma ihtimalini düşüren üzüm, sarımsak, baharatlar, kuruyemişler, soya proteini, sirke, siyah ve yeşil çay gibi gıdaları tercih edebilirsiniz.

Lenfosit (WBC) Düşüklüğü (lökopeni) Neden Olur?
Lökopeni, lökosit miktarının normalden düşük olmasıdır. Yetişkinlerde 4400’ün altına düştüğünde lökopeni teşhisi konulur. Düşük lökosit oranı bağışıklık sisteminin zayıfladığına dair bir işarettir ve nedeni bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar olabilir. Ayrıca bağışıklık sisteminin belli enfeksiyon türlerine yanıtı da olabilir.

Birçok hastalık ve durum lökopeniye neden olabilir, örneğin:

  • Kan hücreleri veya kemik iliği ile ilgili hastalıklar: Aşırı Anemi (kansızlık), dalak büyümesi, miyelodisplastik sendromlar, miyelofibrosis
  • Bazı kanser türleri ve kanser tedavisi: Lösemi dahil olmak üzere farklı kanser türleri ve uygulanan kemoterapi, radyoterapi ve kemik iliği nakli gibi tedavi yöntemleri
  • Doğumsal problemler: Kostmann sendromu (konjenital nötropeni), myelokateksi
  • Bulaşıcı hastalıklar: HIV (AIDS), tüberküloz(verem)
  • Otoimmün bozukluklar: Lupus, romatoid artrit
  • Yetersiz beslenme: B12 vitamini, folat, bakır ve çinko eksikliği
  • Bazı ilaçlar: Bupropion, klozapin, siklosporin, interferonlar, lamotrijin, minosiklin, penisilin ve steroidler
  • Sarkoidoz: Sarkoidoz, abartılı bir immün yanıtın neden olduğu ve vücudunuzdaki çoklu sistemlerde granülomların veya küçük inflamasyon alanlarının oluşmasıyla karakterize bir sistemik hastalıktır. Bu granülomlar kemik iliğinizde oluştuğunda lökopeni oluşabilir.
  • Viral enfeksiyonlar: Kemik iliğini veya diğer şiddetli enfeksiyonları etkileyen viral enfeksiyonlar da lökopeniye yol açabilir.

Lenfosit (WBC) Düşüklüğü Belirtileri ve Tedavisi

Lökosit düşüklüğü çoğunlukla hiçbir belirti göstermeyebilir ve genellikle rutin sağlık kontrolü için ya da başka bir rahatsızlıktan dolayı kan tahlili yaptırıldığında tespit edilir. Ancak lökosit düşüklüğü, enfeksiyona yakalanma olasılığını arttıran bir durumdur. Enfeksiyon durumunda, ateş, terleme ve titreme gibi belirtiler görülebilir.

Sorunun tam nedenini saptamak için görüntüleme testleri gibi başka testler kullanılabilir. Nedeni ciddi bir hastalık değilse antibiyotik ile tedavi edilebilir. Kullanılan ilaçlarla ilgiliyse o ilacın alımı durdurulabilir veya değiştirilebilir. Bir hastalıktan kaynaklanıyorsa o hastalığa uygun bir tedavi yöntemi belirlenir.

Lökosit yükselten gıdalar:

  • Yeşil çay
  • Yoğurt
  • Sarımsak
  • Zencefil
  • Elma, avokado, brokoli gibi E vitamini içeren besinler
  • Bezelye, bakla, portakal, yeşil yapraklı sebzeler gibi folik asitli besinler
  • Turunçgiller gibi C vitamini içeren besinler
  • Havuç, pancar, karnabahar gibi selenyum içeren besinler
  • Somon balığı gibi Omega-3 bakımından zengin besinler

Lenfosit (WBC) Sorunu Olan Hastalara Öneriler ve Uyarılar

  • Bol bol su için: Günde ortalama 8 bardak su içmek toksinlerin vücuttan atılmasına yardımcı olarak bağışıklık sistemini güçlendirir.
  • Sağlıklı bir kiloya kavuşun: Aşırı kilonun bağışıklık sistemine olumsuz etkisi vardır ve bu durum enfeksiyonlara karşı koyma gücünüzü zayıflatabilir.
  • Düzenli egzersiz yapın: Her gün 30 dakika en azından tempolu yürüyüş yapmak bağışıklık sisteminizi güçlendirir. Ancak aşırı yoğun egzersizler bağışıklık sisteminizi çökertip hastalıklara karşı direncinizi azaltabilir.
  • Stresten kaçınıp gevşemeye çalışın: Bunun için örneğin yoga ve meditasyon çalışmalarına yönelebilirsiniz.
  • İdrarınızı kontrol edin: İdrarınızda renk, koku ya da idrar yaparken rahatsızlık gibi alışılmadık bir şey fark ederseniz, vakit kaybetmeden doktora gidin.
  • Kıyafet seçimine dikkat edin: Bakteriler sıcak ve nemli ortamlarda gelişir. Kadınlar için dar kotlar ve diğer dar giysiler narin bölgelerde nemi çekebilir. Bunun yerine pamuklu iç çamaşırı, gevşek pantolon veya etek giyin.
  • Şekerden uzak durun ve sağlıksız yağlardan kaçının: Şeker, lökosit hücrelerinizin tam gücüne ulaşmasını engellerken mısır ya da ayçiçeği yağı gibi çoklu doymamış yağ asitleri bağışıklık sisteminizi zayıflatabilir.
  • Sigarayı bırakın ve aşırı alkol, kahve, çay tüketmeyin.



Yorumlar (2)
Öznur Genç 3 yıl önce
Lökosit WBC dışındaki diğer kan gruplarının açıklamalarını da yazar mısınız lütfen.
Nurten Özyiğit 3 yıl önce
Hemoglobin başlıklı haber yapmışlar zaten. Buradan bakabilirsin: http://www.piramithaber.com/saglik/hemoglobin-hgb-nedir-dusuklugu-ve-yuksekligi-ne-anlama-gelir-h58089.html
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 07 Aralık 2022
İmsak 06:37
Güneş 08:08
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4