Akciğer PET - Pozitron Emisyon Tomografisi Taraması

Pozitron emisyon tomografi (PET), sofistike bir tıbbi görüntüleme tekniğidir. Moleküler seviyedeki dokulardaki farklılıkların tam olarak belirlenmesi için radyoaktif izleyiciler kullanılır. Tüm vücut PET taramaları ile kan akışı, oksijen kullanımı ve şeker moleküllerinin alınması gibi vücut fonksiyonlarındaki farklılıklar tespit edilebilir. Bu durum, doktorunuzun belirli organlarının nasıl çalıştığını görmesini sağlar. Akciğer sorunları için doktorunuz PET tarama görüntülerini yorumlarken özellikle akciğer bölgesine daha yakından bakabilir. Akciğer PET taraması, akciğer kanserini teşhis etmek için kullanılan tomografi ile birlikte yapılır. Bilgisayarda hızlı metabolik aktivitenin herhangi bir zamanını vurgulayan üç boyutlu görüntüyü almak için iki taramadan edinilen bilgileri birleştirir. Bu işlem, görüntü füzyonu olarak da adlandırılır. Taramalar doktorunuzun iyi huylu (kanserli olmayan) ve kötü huylu (kanserli kitleler) arasında ayrım yapmasını sağlar.

Sağlık 19.03.2019, 14:05 19.03.2019, 14:16 Nurselin Kaba
Akciğer PET - Pozitron Emisyon Tomografisi Taraması

PET (Pozitron Emisyon Tomografisi) Kısaca

Pozitron emisyon tomografisi (PET-CT)  teknolojisi, bilgisayarlı tomografi (CT) ile birleştirilerek, bir çok hastalığın teşhisine olanak sağlayan ve bu alanda dünyada kullanılan en ileri teknoloji tıbbi görüntüleme yöntemidir. PET/CT çok büyük bir oranda kanserin tanı ve evrelemesinde kullanılmaktadır. Bunun yanında nedeni bilinmeyen ateş gibi “tanı konulamayan hastalıkların” teşhisi, enfeksiyon odaklarının bulunması, kalp hastalarında canlı dokunun tespiti ile Alzheimer ve demansın ayrımında da etkinliğinden yararlanılmaktadır. Özellikle kanserin ilk teşhisi, evrelenmesi, yaygınlığının belirlenmesi ve doğru bir tedavi planı çıkarılması için tüm aşamalar PET/CT cihazı ile gerçekleştirilmektedir. PET/CT ile kanser haritası çıkarılarak hastalıkla etkin bir mücadele sağlanmaktadır.

Akciğer PET (Pozitron Emisyon Tomografisi) Taraması

Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.

Ne İçin Yapılır?

Pozitron emisyon tomografisi akciğer sorunlarının bulunmasına yardımcı olan bir tarama yöntemidir.

Neye Dikkat Etmeliyim?

Tarama esnasında teknisyenle konuşabilirsiniz ancak tarama devam ederken sabit durmanız önemlidir. Çok fazla hareket, bulanık görüntülerin alınmasına yol açar.

Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?

Akciğer şikayetleriniz için gittiğiniz Göğüs Hastalıkları bölümü doktoru uygun gördüğü takdirde sizi PET taraması için yönlendirecektir.

Akciğer PET Taraması Nasıl Yapılır?

Akciğer PET taraması için taramadan yaklaşık bir saat önce radyoaktif izleyici madde ve biraz glikoz içeren bir solüsyon damardan enjekte edilir. Çoğu zaman florin elementinin izotopundan faydalanılır. İğne kısa bir süre acıtsa da genellikle bu işlem acıya neden olmaz.

Solüsyon kan dolaşımına girdikten sonra radyoaktif madde organlarda ve dokularda birikir. Bunun sonucunda gama ışınları olarak enerjiyi yaymaya başlar. PET taramasıyla bu ışınlar algılanır ve detaylı görüntüler elde edilir. Bu görüntüler, doktorunuzun belirli organlarınızı ya da vücudunuzun belirli bir kısmını incelemesine yardımcı olabilir.

Tarama yapılırken, dar bir sedyenin üzerinde uzanmanız gerekir. Bu sedye tünel şeklindeki tarama cihazının içine doğru hareket eder. Tarama esnasında teknisyenle konuşabilirsiniz ancak tarama devam ederken sabit durmanız önemlidir. Çok fazla hareket, bulanık görüntülerin alınmasına yol açar. Tarama yaklaşık olarak 20 ila 30 dakika sürer.

PET Taramasına Nasıl Hazırlanılır?

  • Doktorunuz taramadan birkaç saat önce sudan başka hiçbir şey içmemenizi ve herhangi bir şey yememenizi isteyecektir. Buna dikkat etmeniz oldukça önemlidir. PET taraması sıklıkla hücredeki şekeri metabolize ederek küçük farklılıkların izlenmesini sağlar. Atıştırmalık bir şeyler yemeniz ya da bir şeyler içmeniz sonuçlarınızı etkileyebilir.
  • PET taramasının öncesinde hastane önlüğü giymeniz istenebilir, bazı kliniklerde ise kendi kıyafetinizle tarama yapılabilir. Üzerinizde bulunan mücevherleri ve diğer metalik nesneleri çıkarmanız gerekir.
  • İlaç ya da takviye kullanıp kullanmadığınızı doktorunuza belirtin. Şeker hastalığını tedavi edecek ilaçların kullanılması PET taramasının sonuçlarını etkileyebilir.
  • Kapalı alanlarda bulunmaktan rahatsızlık duyuyorsanız doktorunuz rahatlamanızı sağlamak için size ilaç verebilir. Bu ilaç sizi yatıştıracaktır.
  • PET taraması sırasında az miktarda radyoaktif madde kullanılır. Radyoaktif madde vücudunuzda birkaç saat ya da birkaç gün kalır ve sonrasında etkisini kaybeder. Vücuttan idrar ve dışkı ile atılır.
  • PET taramasıyla maruz kalınan radyasyon miktarı oldukça küçük olsa da hamileyseniz ya da emziriyorsanız radyasyon kullanılan herhangi bir işleme girişmeden önce durumunuzu doktorunuza bildirmelisiniz.

Akciğer PET Taraması ve Kanserin Evresinin Belirlenmesi

Akciğer kanserinin ilerleyişini takip etmek için de PET taraması kullanılabilir. Akciğer kanseri tümörleri gibi daha yüksek metabolik hıza sahip yani daha yüksek enerji kullanan dokular, radyoaktif maddeyi diğer dokulara göre daha hızlı bir şekilde emer. Bu alanlar PET taramasında göze çarpacak şekilde görülür. Doktorunuz büyüyen kanser tümörlerini tespit etmek için elde ettiği üç boyutlu görüntülerden faydalanır.

Katı kanser tümörlerine 0 ile 4 arasında bir aşama verilir. Bu aşama, kanserin ne kadar geliştiğini gösterir. Örneğin, 4. evredeki kanser daha ilerlemiş ve daha yayılmıştır. Tedavi edilmesi ise 0 ya da 1. evrede olan kanserlere göre daha zordur.

Evreleme, kanserin ilerleyişini öngörebilmek için de kullanılır. Örneğin evre 0 veya 1 akciğer kanseri tanısı olan birinin tedavi gördüğünde uzun yaşama olasılığı evre 4 kanseri olan kişiye göre daha yüksektir.

Doktorunuz en iyi tedavi yöntemini belirlemek için akciğer PET taramasından görüntüleri kullanabilir.

PET-CT işlemi nasıl yapılır?

PET/CT işlemi için hastadan en az 6 saat açlık gerekmektedir. İlk olarak hastanın kan şekeri ölçülür. Kan şekeri istenilen sınırlarda ise damardan radyoaktif madde enjekte edilir. Radyoaktif maddeler çeşitli olmakla birlikte en fazla kullanılanı F-18 Florodeoksiglikoz dur. Bu madde Flor-18 isimi radyoaktif maddeye bağlanmış bir şeker molekülüdür. Enjeksiyonu takiben hasta bir saat kadar ilacın dağılması için bekletilir. Ardından PET/CT cihazında çekime alınır. PET-CT kullanılan diğer maddeler, kemikleri görüntülemek için F-18 NaF, prostat kanserlerinin yayılımının araştırılmasında Ga-68 PSMA, Nöroendokrin tümörlerin araştırılmasında kullanılan Ga-68 Octerotidtir. Bunların dışında rutinde pek kullanılmayan birçok radyofarmasotik de bulunmaktadır.

PET-CT kanserli dokunun saptanmasından tedavi planının yapılmasına, tedavi başarısının değerlendirilmesinden ışın tedavisinin planlanmasına kadar birçok aşamada kanserle mücadelede başarıyı önemli ölçüde artırmaktadır.

Kanser tanı ve tedavisinin her evresinde PET/CT

Kanserli hücrelerin normal hücrelerden en önemli farkı, hızlı ve kontrolsüz çoğalmalarıdır. Yüksek faaliyet gösteren hücrelerin enerji ihtiyaçları da normalden fazladır. Kanserli hücrelerin bu süreçte kullandığı şeker, protein ve bazı özel yapı taşları gibi maddeler radyoaktif olarak işaretlenip görüntülendiğinde, kanserli dokuların yeri saptanabilmektedir. PET/CT cihazı bu mantık temelinde çalışır.

Kanser tedavisine yön veren PET/CT, tanı ve tedavinin şu aşamalarında kullanılmaktadır:

  • Kanser şüphesi olan dokunun metabolizmasını belirler. 
  • Çeşitli görüntüleme yöntemleri ile tespit edilmiş kitlelerin kanser metabolizması gösterip göstermediğini ortaya çıkarır. Kitlede PET-CT pozitif ise bu kitle fazla miktarda glikoz tüketiyordur ve kanser olma ihtimali fazladır.
  • Kanser kuşkusu olan dokunun doğru olan bölgesinden parça alınması konusunda yönlendirir. Kanserli doku kontrolsüz çoğalma nedeniyle kendi yapısında da hasar oluşturabilir. Hasarlı alandan alınacak doku parçalarından teşhis için yeterli hücre elde edilemeyebilir, PET/CT canlı hücrelerin yoğunlaştığı alanları gösterir ve biyopsiye rehber olur.

Kanser yaygınlığının değerlendirilmesi

PET/CT teknolojisi, kanser tanısı konulduktan sonra ilk aşamada hastalık yaygınlığını değerlendirme (evrelendirme) amacıyla birçok kanser türünde başarı ile kullanılmaktadır.

Tedavi yaklaşımının belirlenmesi

Bu tetkik sonrasında ortalama olarak üç hastadan birinde tedavi yaklaşımı değişmektedir. Bazen ağır bir cerrahi uygulama yerine ilaç tedavisi yapılabilmekte ve gereksiz bir cerrahi önlenebilmektedir. Bazı durumlarda ise PET/CT uzak yayılımları olduğu düşünülen hastada yayılım olmadığını göstererek ilaç tedavi kararı yerine ameliyatla kanserli dokunun çıkarılması kararına yol açabilmektedir.

Kanser ilacının yararının erken saptanması

Kanser ilaçları yan etkileri önemsenmesi gereken ilaçlardır. Uygun ilacın kullanılması hem gereksiz yan etkilerden kurtaracak hem de kanserli dokuya doğru ilaçla ve erken müdahaleyle hastalığı engelleme şansı yakalanabilecektir. Tedavinin 1 veya 2. kürü sonrasında PET/CT ile yapılacak değerlendirme ilacın ne kadar yararlı olabileceği konusunda bilgi vermektedir.

Tedavi yanıtının belirlenmesi

PET/CT ile kanser ilacına yanıt hem yapısal değişimler hem de hücresel aktivite şiddeti sayısal olarak ölçülerek değerlendirilebilmektedir. Tedavi tamamlandıktan sonra canlı kanser hücresinin varlığının araştırılması ile tedavi etkinliği belirlenebilmektedir. PET-CT tedaviye yanıtı en erken gösteren görüntüleme sistemidir.

Işın tedavi planının yapılması

Radyoterapi ya da ışın tedavisinde radyasyon verilecek canlı tümör hücresi alanları PET/CT ile yapılacak haritalama ile daha doğru ve etkili tedavi şansı verebilmekte ve gereksiz olarak sağlıklı dokulara verilebilecek ışını engelleyerek yan etkilerin azalmasını sağlayabilmektedir.

Tekrarlayan hastalığın erken saptanması

Tedavi kürleri tamamlandıktan sonra hastalar ultrason ve tomografi gibi yöntemler ve kan tahlilleri ile takip edilir. Bu yöntemlerde kuşkulu durum oluşursa canlı kanser hücrelerinin yeniden ortaya çıktığı ve yaygınlığı PET/CT yöntemi ile başarı ile saptanır.



Yorumlar (0)
15
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 01 Mart 2024
İmsak 06:07
Güneş 07:31
Öğle 13:21
İkindi 16:28
Akşam 19:02
Yatsı 20:21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 72
2. Fenerbahçe 27 70
3. Trabzonspor 27 46
4. Beşiktaş 27 46
5. Kasımpasa 27 39
6. Sivasspor 27 37
7. Başakşehir 27 36
8. Rizespor 27 36
9. Antalyaspor 27 35
10. Kayserispor 27 35
11. Samsunspor 27 33
12. A.Demirspor 27 32
13. Alanyaspor 27 30
14. Karagümrük 27 29
15. Ankaragücü 27 29
16. Hatayspor 27 29
17. Konyaspor 27 28
18. Gaziantep FK 27 28
19. Pendikspor 27 26
20. İstanbulspor 27 12
Takımlar O P
1. Eyüpspor 24 58
2. Göztepe 24 49
3. Kocaelispor 24 44
4. Bodrumspor 24 42
5. Sakaryaspor 24 40
6. Boluspor 24 39
7. Bandırmaspor 24 39
8. Ahlatçı Çorum FK 24 38
9. Gençlerbirliği 24 33
10. Erzurumspor 24 30
11. Keçiörengücü 24 30
12. Manisa FK 24 28
13. Ümraniye 24 27
14. Şanlıurfaspor 24 23
15. Tuzlaspor 24 23
16. Adanaspor 24 23
17. Altay 24 15
18. Giresunspor 24 7
Takımlar O P
1. Liverpool 26 60
2. M.City 26 59
3. Arsenal 26 58
4. Aston Villa 26 52
5. Tottenham 25 47
6. M. United 26 44
7. Brighton 26 39
8. West Ham United 26 39
9. Wolves 26 38
10. Newcastle 26 37
11. Chelsea 25 35
12. Fulham 26 32
13. Crystal Palace 26 28
14. Bournemouth 25 28
15. Everton 26 25
16. Brentford 26 25
17. Nottingham Forest 26 24
18. Luton Town 25 20
19. Burnley 26 13
20. Sheffield United 26 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 26 65
2. Girona 26 59
3. Barcelona 26 57
4. Atletico Madrid 26 52
5. Athletic Bilbao 26 49
6. Real Betis 26 42
7. Real Sociedad 26 40
8. Las Palmas 26 36
9. Valencia 25 36
10. Getafe 26 34
11. Osasuna 26 33
12. Deportivo Alaves 26 29
13. Villarreal 26 29
14. Rayo Vallecano 26 25
15. Sevilla 26 24
16. Mallorca 26 24
17. Celta Vigo 26 21
18. Cadiz 26 18
19. Granada 25 14
20. Almeria 26 9