Kısa ve Uzun Süreli ve İşleyen Hafıza (bellek) Arasındaki Farklar

Kısa Süreli, Uzun Süreli ve İşleyen Hafıza (bellek) Arasındaki Fark.. İşte Üç Hafızanın (bellek) Arasındaki Fark...

Faydalı Bilgiler 23.09.2020, 19:50 23.09.2020, 20:43 Emre
Kısa ve Uzun Süreli ve İşleyen Hafıza (bellek) Arasındaki Farklar

Üç Hafızanın Arasındaki Fark

Kısa süreli hafızanın uzun süreli hafızadan ayrıldığı iki temel nokta vardır. Sadece kısa süreli hafızada bilgi aşınması söz konusudur ve kapasite limiti vardır. Uzun süreli hafızada ise muazzam miktarda bilgi depolanabilir ve bu bilgiler kalıcıdır.

Kısa süreli hafıza insanoğluna bilgiyi kısa süreliğine saklama yeteneği verir. Bir telefon numarasını tuşlayana kadar akılda tutmak gibi. Bilginin uzun süreli hafızada tutulması için efor sarf edilmediği sürece kısa süreli hafızanın tuttuğu bilgi saniyeler veya dakikalar içerisinde kaybolacaktır.

Kısa süreli hafızanın (ve işleyen belleğin) kapasitesinin şu olduğuna yaygın şekilde inanılıyor: 7+/-2. Yani bir insan ortalama olarak 7 rastgele ve bağımsız objeyi kısa süreli hafızasında tutabiliyor. Diğer bir deyişle kısa süreli hafıza tek seferde 5 ile 9 arasında ögeyi tutabiliyor. Bu insani bellek aralığı olarak da biliniyor.

Kısa süreli hafızanın prefrontal (alın) korteksin temel bir fonksiyonu olduğuna inanılıyor. Bellek pekiştirildiğinde ise hipokampüse taşınıyor. Uzun süreli hafıza bu bölgede şekilleniyor ve kalıcı hale geliyor. Bu kısa süreliden uzun süreli hafızaya geçiş için kasıtlı emeğe, zamana ve hafızanın pekiştirilmesi esnasında başka bir müdahalenin olmamasına ihtiyaç var.

Gündelik bilgiler pekiştirilerek uzun süreli hafızaya taşınmadığı zaman unutulur. Pekiştirme nedir? Tekrar etmek ve gözden geçirmek, incelemektir. Bir şey tekrarlandıkça ve kullanıldıkça beyin yeni sinirsel bağlantılar üretir. Bu bağlantılar o bilginin güçlenmesini sağlayacak yeni yollar demektir. Süreçte iki nöron (sinir) arasında aktarılan sinyaller sıklaşır ve sinir kavşakları (sinapslar) güçlenir.

Ek olarak, uyumanın hafızanın pekiştirilmesinde ve öğrenme sürecinde çok önemli olduğu söyleniyor. Fareler üzerinde yapılan bir araştırmada uyku esnasında daha fazla gen açığa çıkarıldığı ve uzamsal öğreti ile gösterilen aktivitelerin hipokampüslerinde tekrar edildiği gözlendi.

Kısa süreli hafıza pekiştirilir ve uzun süreli hafızada depolanırsa kökleşerek kalıcı hâle gelir, sonradan kullanım için rahatça ulaşılabilir olur. Örneğin kısa süreli hafızaya alınan bir telefon numarası pekiştirilmezse unutulur. Unutulmaması için ya kısa süreli hafızada tekrar ve tekrar depolanarak yepyeni nöron bağlantıları oluşturulmalı ya da kişi numara üzerine eğilip emek sarf ederek özümsemeli.

En nihayetinde kısa süreli hafızanın görevi bilgileri geçici kullanım için dosyalamak. Pekiştirilmezse silinir. Bu silinme işlemi öğrenmeye ve yeni bilgilere yer açılması için önemlidir. Ancak bir kere uzun süreli hafızaya yerleşen bilgi orada sonsuza kadar depolanır. Belki sonsuza kadar depolanmış gibi hissettirmeyebilir. Bazen uzun süreli hafızada depoladığınız bilgiyi hemen çağıramayabilirsiniz ama yine de oradadır. Çünkü bir kere depolandıktan sonra, kalıcıdır.

Kısa Süreli, Uzun Süreli ve İşleyen Hafıza Arasındaki Fark

Bazen kısa süreli hafıza ve işleyen hafıza ifadeleri bir diğerinin yerine kullanılabilmektedir. Kısa süreli hafıza işleyen hafızanın içerisinde rol oynuyor ama bu ikisi tam olarak aynı şey değil. Hem kısa süreli hafıza hem de uzun süreli hafıza, bilgileri işleyen hafızanın kullanımına sunmak için hazırda bekletir. İşleyen hafıza, hafızanın çalışma sisteminin yapısal olarak nasıl idare edildiğine dair teorik bir çerçevedir. Uzun süreli ve kısa süreli hafızanın her ikisi de bu işleme mekanizmasında önemli rol oynar.

Alın korteksindeki merkezi yönetim alanı görünüşe göre hem kısa süreli hafızada hem de işleyen hafızada çok temel rol oynuyor. Bu alan hem kısa süreli hafızaya depolama alanı sunuyor, hem de aynı anda hafızayı çağrılabilmesi ve yönlendirilebilmesi için ulaşılabilir kılıyor. Kısa süreli hafıza ile işleyen hafızanın arasındaki temel teorik fark bilginin yönlendirilebilmesidir. Kısa süreli hafıza bilgiyi anlık olarak tutmak veya unutmak için görev alıyor; işleyen hafıza ise bilginin idare edilmesi ve hayata uygulanması kavramlarını tanımlamak için kullanılan bir ifade.



Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 29 Ocak 2023
İmsak 06:43
Güneş 08:11
Öğle 13:22
İkindi 15:59
Akşam 18:23
Yatsı 19:46
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 19 41
3. Beşiktaş 19 38
4. Adana Demirspor 20 37
5. Başakşehir 19 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Antalyaspor 19 21
14. Giresunspor 20 21
15. Hatayspor 19 20
16. Kasımpaşa 19 19
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 19 28
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 21 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 20 12
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 18 31
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 17 20
15. Espanyol 19 20
16. Cadiz 19 19
17. Getafe 19 17
18. Celta Vigo 18 17
19. Real Valladolid 18 17
20. Elche 19 6
GazetelerTümü