Anoreksiya Nervoza - Yeme Bozukluğu

Anoreksiya Nervoza bir yeme bozukluğudur. Vücut yapısında ağır bir bozukluk ile karakterize, zayıf olmak için sıklıkla ölesiye açlık, yaşama şekli ve çabasının varlığıdır.

Sağlık 12.05.2018, 14:46 17.05.2018, 04:51
Anoreksiya Nervoza - Yeme Bozukluğu

Kişilerin düşünce süreçleri sürekli olarak yemek ile ilişkilidir. Yememeye yönelik çabalar gizlidir bu nedenle toplum içinde yemek yeme konusunda çekingen ve isteksiz davranabilirler. Gün içerisinde yineleyen tartıya çıkma davranışları görülür. Her tartılmada alınan gramlar bile onlar için endişe vericidir ve kilo aldığını / şişmanladığını düşündürür. Ve bu durum için bir an önce çaba göstermelidir.

İlgi çekme ve beğenilme başlangıçta belirgindir. Bunun için zamanla besin alımını sınırlamaya başlarlar. Kilo almayı engelleyici aktiviteler için gün içerisinde büyük zaman ve çaba harcarlar. Kendilerine kilo aldırmayacak yiyecek listeleri hazırlarlar ve bu listenin dışına çıkmamak için yoğun çaba gösterir hatta bunun için yemin ederler. Yaşamlarını bu listelere göre düzenlerler. Toplumsal ilişkilerde bir azalma gözlenir. Zayıflama gerçekleşse hatta sağlık için tehlikeli bir boyuta gelse bile kişi hala kilolu olduğu düşüncesi içerisindedir. Kendine güvensizlik, sürekli kendini eleştirme, kendini beğenmeme ve mutsuzluk hâkimdir. Bu mutsuzluk ile ilişkilerini ve günlük yaşamlarını devam ettirmede güçlük çekebilirler. Yemek tarifi toplarlar, başkalarına güzel sofralar hazırlayabilirler, bu da onların yoğun yeme düşünceleri olduğunun göstergesidir. Bazısı bu yememe kontrolünü sağlayamaz ve tıkanırcasına yemek yerler, bu genelde geceleri ve gizli olur. Yeme ataklarını tekrarlayan kusma davranışları izler.( bazen bu kusmalar/ dışkılamalar için bir takım ilaçlar kullandıkları gözlemlenir)

Güzelliğin zayıflıkla ölçüldüğü toplumlarda, balerinlik-modellik- hosteslik gibi meslek çalışanlarında daha sık gözlemlenmektedir. Annede diyet yapma gibi bir öykü söz konusu ise kızlarında da görülme olasılığı fazla olabilir. Öncesinde aşırı şişmanlık söz konusu ise anoreksiya oluşma riski oldukça fazladır. Problemli aile yapısı, çocukluk çağı başlangıçlı diyabet ( şeker hastalığın ) varlığı, geçmişte yaşanan fiziksel, cinsel tacizler de anoreksiyanın ortaya çıkmasında risk faktörleridir. Çocuk gelişiminin erken evrelerinde kendi bağımsızlığını kazanamayan, engellenen, kendine güveni yetersiz gençlerde anoreksiya nervoza ortaya çıkma olasılığı fazladır.

Anoreksiya ile birlikte görülebilen diğer psikiyatrik bozukluklar: obsesif- kompulsif bozukluk, depresyon, anksiyete, cinsel sorunlardır. Somatik yakınmalar belirgindir. Mükemmeliyetçi kişilik özelliklerine sahiptirler. Başkalarının desteği, düşünceleri onlar için önemlidir. Eğer kişi öncelikle hastalığını kabul ederse, kendisine güven duygusu fazla ise ve hastalık erken yaşta ortaya çıkıyorsa hastalığın seyri daha olumlu ilerler.

Hastalığa bağı olarak vücutta bir takım değişiklikler gözlemlenir. Vücut su-tuz dengesi bozulmaya başlar, kansızlık görülür. Kolesterol ve üre düzeyleri artışı, karaciğer enzimlerinin yükselmesi, tiroit bezi hormonlarının düşmesi, kadınlarda östrojen dediğimiz kadınlık hormonu, erkeklerde testosteron denen erkeklik hormonu düzeylerinde düşme sonucu cinsel işlevlerde azalma, kalp atımında azalma ve düzensizlikler oluşabilmektedir.

DSM IV iki tip anoreksiya nevrosa tanımlar. Tıkanırcasına yemek yiyen / boşaltan tip ve Kısıtlı tip. Tıkanırcasına yemek yiyen / boşalta tip daha sıktır.

Anoreksiya Nervoza DSM-IV-TR Tanı Ölçütleri

Aşağıdakilerin varlığı halinde bu rahatsızlıktan bahsedilmektedir:

  1. Bulunduğu yas grubu ve boy uzunluğu acısından normal kabul edilen en az kilo ya da bu ağırlığın üzerindeki bir kiloyu kendisi için uygun bulmayıp, kabul etmeme.
  2. Yaş ve boy göz önüne alındığında beklenenden daha düşük bir kilosu olmasına rağmen kilo almak veya şişmanlamaktan aşırı derecede korkma.
  3. Kişinin kilosu ya da vücut şeklini algılayışında bozukluk vardır. Kişinin kendini değerlendirişinde kilo ya da vücut seklinin, olağandan çok daha fazla ve anlamsız ölçüde bir yer kaplaması veya o anki kilosunun düşük olmasının öneminin farkına varmama.
  4. Bayanlarda birbirini izlemesi gereken en az 3 adet döneminin olmaması

Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür. Daha çok başlangıç dönemi ergenliktedir. 20 li yaşlarda da gözlenebilir. Hastalarda kilo kayıpları belirginleştikçe tıbbi inceleme yapılır.

Tedavi: Bilişsel – Davranışçı terapi, aile terapisi ve grup terapisi uygulanmaktadır. Kişinin duygularını rahatlıkla ifade edebilmesi sağlanmalıdır, yeme ile ilgili düşünce tarzı değiştirilmeli ve kendine güven çalışmaları yapılmalıdır.

Psikolog Eda Gökduman



Yorumlar (0)
21
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 16 Mayıs 2021
İmsak 03:51
Güneş 05:38
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:23
Yatsı 22:02
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 36 59
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Southampton 36 43
14. Crystal Palace 35 41
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30