BUN Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

BUN (Blood Urea Nitrogen) kandaki üre azotu (nitrojeni) anlamına gelir. Üre azotu karaciğerin protein parçalaması sonucu açığa çıkan atıktır. Üre azotu açığa çıktıktan sonra kandan süzüldüğü yer olan böbreklere taşınır. BUN testi, kandaki üre azotu miktarını belirleyerek böbrek fonksiyonlarının yeterli olup olmadığını kontrol eder.

Sağlık 06.06.2022, 13:34 06.06.2022, 13:35 Emre
BUN Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

BUN (Kandaki Üre Azotu) Testi Nedir?

BUN testi ve kreatinin testi genelde beraber yapılır. Kreatinin testi, kandaki mevcut kreatinin seviyesini saptar. Bu test aynı zamanda böbreklerin doğru çalışıp çalışmadığını da belirler, yüksek kreatinin seviyesi böbrek fonksiyonlarının zayıfladığını gösterebilir. BUN seviyesinin kreatinin seviyesine oranı, zayıf böbrek fonksiyonunun sebebini anlamada yardımcı olur. Bu sebeplerden bazıları su kaybı, gıda yetersizliği ya da böbrek yetmezliğidir.

BUN Testi Niçin Yapılır?

BUN Testi yapılmasının aşağıdaki gibi çeşitli nedenleri olabilir:

  • Böbreklerin normal çalışıp çalışmadığını anlamak
  • Hastanın böbrek rahatsızlığının ilerleyip ilerlemediğini kontrol etmek
  • Böbreğe uygulanan tedavi işe yarıyor mu öğrenmek
  • Tehlikeli derecede su kaybının işaretlerini saptamak. Su kaybı kandaki BUN seviyesini kreatinin seviyesinin üzerine çıkarır. BUN miktarının kreatinin miktarına oranını yükseltir. Böbrek hastalıkları da BUN ve kreatinin seviyelerini yükseltir.

Ne Beklemeli?

BUN testinde koldan şırınga ile kan alınarak BUN analizi için laboratuvara gönderilir. İşlem acısız ve basittir. Kan alındıktan sonra gündelik işlerinizi yapmaya devam edebilirsiniz.

Nasıl Hazırlanmalı?

Yukarıda bahsettiğimiz gibi üre azotu, parçalanan proteinden açığa çıkan vücut atığıdır. BUN testine girmeden önce en az 24 saat boyunca etten ve tüm protein içeren gıdalardan uzak durmalısınız.

Riskleri

Kol damarından kan almak küçük sıkıntılara sebep olur. Kan alınan noktada ufak bir şırınga yarası oluşacak. Kan alındıktan sonraki birkaç dakika boyunca o noktaya baskı uygularsanız hasarı en aza indirirsiniz.

Testi Etkileyen Unsurlar

Testin yapılamamasına sebep olan bazı faktörler vardır. Test sonuçlarını güvensiz hâle getiren şeylerden bazıları:

Bazı İlaçlar

Kortikosteroid, fungizone için kullanılan ilaçlar, Tetrasiklin ve Kloromisetin gibi antibiyotikler kullanıyor olmak test sonuçlarını güvensiz hâle getirir.

İdrar söktürücüler vücutta su kaybına neden olabilir, bu durum da test sonuçlarının kesinliğine şüphe düşürür.

Yaş

Yaşı da hesaba katmak gerekir çünkü yaşlandıkça BUN seviyelerimiz artar.

Cinsiyet de önemli

Erkekler, kadın ve çocuklara oranla daha yüksen BUN seviyesine sahiplerdir.

Normal Değerler

Normal BUN değerleri laboratuvara göre değişkenlik gösterebilir. Her laboratuvarın kendine has BUN skalası olabilir. Aşağıdaki değerler BUN seviyesinin kabul edilebilir aralıklarıdır:

  • Her yüz ml kan içinde normal üre azotu miktarı 6 mg ile 20 mg arasıdır. (Her litrede 2.1-7.1 milimol)
  • Normal BUN değerinin kreatinin seviyesine oranı 10/1 ile 20/1 arası olmalı.

BUN Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

Sağlık Durumları

Yüksek BUN seviyesi çeşitli sağlık durumlarına yol açar. Kalp yetmezliği ve böbreklere yeterince kan gitmesine engel olan su kaybı gibi. Böbrek taşları ve tümörler idrar yolunu tıkar, öte yandan yüksek kan basıncı ve şeker hastalığı böbreklere direk olarak zarar verir.

İlaçlar

Çeşitli ilaçlar BUN seviyesini artırabilir. BUN testi yapmadan önce doktorunuzu aldığınız ilaçlardan haberdar etmelisiniz.

Yüksek Proteinli Diyet

Diyetinizde Proteinli besinleri çok tüketiyorsanız, BUN seviyeniz yükselir.

Diğerleri

BUN seviyesinin yükselmesine neden olan diğer durumlar: Konjestif (göllendirici) kalp yetmezliği, ciddi yanıklar ve şoklar.

BUN / Kreatinin Oranının Yüksek Olması

Bu durum en çok ciddi miktarda su kaybı, akut böbrek yetmezliği veya şok ile gelir. İdrar yolu tıkanması veya solunum ve sindirim sistemi kanamaları da BUN / kreatinin oranını yükseltebilir.

BUN Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Düşük Proteinli Diyet

Yeterli miktarda alınmayan protein, BUN seviyesini düşürür.

Aşırı Su Artışı

Çok fazla su içmek BUN seviyesini düşürür.

Cinsiyet

Cinsiyetinizin BUN seviyesinde rolü vardır. Erkeklerin BUN seviyesi kadın ve çocuklara oranla daha yüksektir. Çünkü erkeklerin protein yıkma kabiliyetleri daha yüksektir.

BUN / Kreatinin Oranının Düşük Olması

Çeşitli sağlık sorunları bu oranın düşmesine yol açar. Kanser ve akciğer hastalıkları gibi. Bazı akciğer hastalıkları, idrar tutucu hormonların uygunsuz salgılanması sendromuna (SIADH) yol açar. Siroz, rabdomiyaliz (ciddi kas yaralanmaları) ve merkezi sinir sistemini etkileyen hastalıklar da BUN / kreatinin oranını düşürebilir. Bu duruma hamileliğin son üç ayında sıklıkla rastlanır.



Yorumlar (0)
15
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 24 Şubat 2024
İmsak 06:16
Güneş 07:40
Öğle 13:22
İkindi 16:24
Akşam 18:55
Yatsı 20:14
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 69
2. Fenerbahçe 26 67
3. Trabzonspor 26 43
4. Beşiktaş 26 43
5. Kasımpasa 26 39
6. Rizespor 27 36
7. Antalyaspor 26 35
8. Sivasspor 26 34
9. Başakşehir 26 33
10. Samsunspor 27 33
11. A.Demirspor 26 32
12. Kayserispor 26 32
13. Ankaragücü 26 29
14. Hatayspor 26 29
15. Alanyaspor 26 29
16. Karagümrük 26 28
17. Gaziantep FK 26 28
18. Pendikspor 26 26
19. Konyaspor 26 25
20. İstanbulspor 26 12
Takımlar O P
1. Eyüpspor 23 55
2. Göztepe 23 46
3. Kocaelispor 23 43
4. Bodrumspor 23 42
5. Sakaryaspor 23 40
6. Boluspor 23 36
7. Bandırmaspor 23 36
8. Ahlatçı Çorum FK 23 35
9. Gençlerbirliği 23 33
10. Erzurumspor 23 30
11. Keçiörengücü 23 29
12. Manisa FK 23 27
13. Ümraniye 23 27
14. Adanaspor 23 23
15. Şanlıurfaspor 23 22
16. Tuzlaspor 23 22
17. Altay 24 15
18. Giresunspor 24 7
Takımlar O P
1. Liverpool 26 60
2. M.City 25 56
3. Arsenal 25 55
4. Aston Villa 25 49
5. Tottenham 25 47
6. M. United 25 44
7. Brighton 25 38
8. Newcastle 25 37
9. West Ham United 25 36
10. Chelsea 25 35
11. Wolves 25 35
12. Fulham 25 29
13. Bournemouth 24 28
14. Brentford 25 25
15. Crystal Palace 25 25
16. Nottingham Forest 25 24
17. Everton 25 20
18. Luton Town 25 20
19. Burnley 25 13
20. Sheffield United 25 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 25 62
2. Girona 25 56
3. Barcelona 25 54
4. Atletico Madrid 25 51
5. Athletic Bilbao 25 49
6. Real Sociedad 26 40
7. Real Betis 25 39
8. Valencia 25 36
9. Las Palmas 25 35
10. Getafe 25 34
11. Osasuna 25 32
12. Villarreal 26 29
13. Deportivo Alaves 25 28
14. Rayo Vallecano 25 25
15. Sevilla 25 24
16. Mallorca 25 23
17. Celta Vigo 25 20
18. Cadiz 25 17
19. Granada 25 14
20. Almeria 25 8