Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'ndan 'The Simpsons'a Ceza

RTÜK ''The Simpsons'' kararında ''çocukları'' düşündü -Kurul, CNBC-e'ye idari para cezasını, ''Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimi

Yaşam 04.12.2012, 13:49 12.01.2017, 03:35
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'ndan 'The Simpsons'a Ceza

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), CNBC-e'yi, 1 Kasım'da yayınlanan "The Simpsons" adlı çizgi filmin, "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar, bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz" hükmünü ihlal ettiği gerekçesiyle 52 bin 951 lira idari para cezasına çarptırdı. 

RTÜK'ün, CNBC-e'de 1 Kasım'da yayınlanan "The Simpsons" adlı çizgi filme ilişkin gerekçeli kararında, İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı uzman raporuna yer verildi. 

Uzman raporunda, "genel izleyici" işaretiyle ekrana gelen "The Simpsons" adlı çizgi filmin, Simpsons ailesinin maceralarını ve başlarından geçen olayları mizahi bir şekilde ekrana getirdiği belirtilerek, çizgi filmin ilgili tarihteki bölümünün bir kısmında özellikle Hıristiyan dünyasında kutlanan "Cadılar Bayramı" için özel hazırlanan kısımlar bulunduğu, ifade ve sözlerin bazı sakıncalı unsurlar içerdiğinin görüldüğü aktarıldı. 

Cinayet ve şiddet içerikli görüntülerin bir çizgi film içinde mizahi bir anlayışla sunulmasının en önemli sakıncalarından birinin, toplumda şiddeti özendirici-kanıksatıcı bir etki yapma ihtimalinin bulunması olduğu kaydedilen raporda, şu görüşler yer aldı: 

"Söz konusu çizgi filmde, Homer Simpson'un arkadaşı Ted Flanders'in dini inançlarını sömürerek onu kendi amaçları doğrultusunda cinayetlere yönlendirilmesi, izleyiciler üzerinde farklı olumsuz etkiler doğurabilecek nitelikte görünmektedir. Bu sahnelerde hangi dinden olursa olsun, kutsal sayılan kitap ve inançların kişisel çıkarlara alet edilemeyeceği gerçeğinin yadsınmasıyla beraber, adı geçen çizgi filmde bu inançların bir de cinayet gibi bir amaç için kullanıldığı görülmektedir. Çizgi filmdeki Homer Simpson'un, Falanders'i 'Tanrı emrediyor onu öldür, kafasını kes' gibi talimatlar verdikten sonra oynadığı oyun ortaya çıkınca da 'Tanrı yoktur, olsaydı kutsal kitabı yakmama müsaade eder miydi-' yönündeki ifadeleri, ekran karşısındaki izleyicilerin dini inanış ve değerlerini rencide eder niteliktedir. Bu tür söz ve davranışlar, inançlarla alay eden hatta hakarete varan unsurları bünyesinde barındırmaktadır." 

Raporda, filmin ilerleyen sahnelerinde, tanrı olarak tasvir edilen irice bir insan görüntüsü ile yine tanrının şeytana kahve ikram etmesi gibi küçük düşürücü, alaycı ve inançları aşağılayan ifade ve görüntülerin ekranlara getirildiği belirtilerek, "Tanrının resminin, tasvirinin ve fiziki görüntüsünün mizah unsuru olarak da olsa temsilinin yapılması, bu şekilde alaycı üslup ve görüntülerle ekrana yansıtılması, dini inançların popüler kültür içinde materyalizm eksenine oturtulmasının bir sonucudur" denildi. 

Filmin sonunda, Amerika'daki ekonomik krizin sona ermesi için Noel'de dışarıda eğlenilmesi ve para harcanması gibi mesajlar verilirken, Noel'in alkol almak için ve alkolizme yakalanmak için de önemli bir fırsat olduğu yönündeki ifadelerin varlığının, alkolle mücadeleye vurulan ağır bir darbe olduğu ifade edilen raporda, "Alkolün faydalı ve masum gibi gösterildiği, bunun alışkanlık yapmasını tanımlayan alkolizme yakalanmak için de Noel'in kaçırılmaması gereken bir zaman olduğu yönündeki ifadeler, gerek toplumun tümü için gerekse de çocuk ve gençler için son derece sakıncalı mesajlar içermektedir. Devletler, sivil toplum kuruluşları ve ailelerin özellikle çocuk ve gençleri alkol gibi kötü alışkanlılardan uzak tutmak için çabaladıkları günümüzde, alkolün özenilecek veya tüketilmesinin şart olduğunu destekler biçimdeki ifadelerin, izleyicileri olumsuz davranışlara yöneltmesinin muhtemel olduğu düşünülmektedir" görüşüne yer verildi. 

Raporda, tanrı ile diyalog sahnelerinde, tanrının seslendirilmesinin hiçbir dini inançla örtüşmediği, böyle bir tasvirin hiçbir dinde uygun karşılanmadığının bilindiği kaydedilerek, şu görüşler yer aldı: 

"Bir yandan tanrıya atfedilen konuşmalarda tanrının yanlış yönlendirme ve emirler verdiği mesajı verilirken, diğer yandan da tanrının konuşturulması tasvirlerinin, tanrıya inancı küçümseyici ve alay konusu yapıcı bir niteliğe büründürmektedir. Tüm dinlerdeki tanrı inancının, insanların ve diğer canlıların yaratıcısı olarak kabul edildiği bilinmesine rağmen, yapımdaki tanrı tasvirinin her dine mensup insanların inançlarını rencide edici düzeyde olduğu açıkça görülmektedir. Hem tanrının görüntü olarak verilmesinin hem de diyaloglarda birebir konuşturulmasının her dinden izleyicilerin inancına en hafif tabiriyle saygısızlık olarak değerlendirilmiştir. Söz konusu çizgi filmin ilgili bölümlerinin çocuk ve gençlerin gelişimlerine zarar verebilecek nitelikte olduğu halde onlara yönelik olarak, onların izleyebilecekleri saatlerde yayınlanmış olması, yayıncı kuruluşun çocukları koruma sorumluluğunu da yerine getirmediğini göstermektedir." 

"Çocukları koruma sorumluluğunu yerine getirmeyen içerikte yayın" 

RTÜK'ün gerekçeli kararında, İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı'nın, söz konusu filmin 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının "Toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz" hükmünü içeren "f" ile "Alkol, tütün ürünleri ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile kumar oynamayı özendirici nitelikte olamaz" fiilini içeren "h"bentlerini ihlal ettiği yönünde görüş bildirdiği hatırlatıldı. 

Kararda, "Yayının, kurgulamanın ağırlık kazandığı çizgi film olması ve bu kurgulamayı ayırt edebilecek yetişkinler için çok da etki yapmayabilecek nitelikte olduğu düşünülebilir ise de bahse konu yayının bir çizgi film ve hedef kitlesinin de öncelikli çocuklar olduğu hususları göz önünde alındığında, anılan çizgi filmde boğaz kesilerek cinayet işlenmesi ve kesik başın atılması gibi kan ve şiddet sahneleri ile mezkur sair olumsuz davranış oluşturabilecek görüntülere yer verilmiş olmasının, yayın saatinde ekran başında olabilecek çocuk ve gençlerin zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde sakıncalı olduğu ve bunun sonucunda da yayıncı kuruluşun, çocukları koruma sorumluluğunu yerine getirmeyen içerikte bir yayını icra etmiş olduğu değerlendirilmiştir" denildi. 

Bu nedenlerle söz konusu yayında, 6112 sayılı Kanunun 8. maddesinin ikinci fıkrası hükmünün ihlal edildiğinin sabit görüldüğü belirtilen kararda, yayıncı kuruluşa uyarı yaptırımı uygulandığı, aynı fıkranın tekraren ihlali nedeniyle 

"idari para cezası" yaptırımının uygulanması gerektiği kanaatine varıldığı anlatıldı. 

Kararda, yapılan görüşmeler sonucunda, CNBC-e logosuyla yayın yapan Enformasyon Reklamcılık ve Filmcilik Sanayi ve Ticaret AŞ hakkında; 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasındaki; "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz" hükmünün ihlali nedeniyle idari para cezası uygulanmasına karar verildiği bildirildi. 

Kararda, kuruluşun Ekim ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 5 milyon 295 bin 140 lira 44 kuruş olduğu değerlendirilerek, yüzde bir oranı 52 bin 951 lira idari para cezası uygulanmasına oy çokluğu ile karar verildiği belirtildi. 

Muhabir: Sibel Ertürk Kurtoğlu 
Yayıncı: Sabri Çelebioğlu - İSTANBUL



Yorumlar (0)
19
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 16 Mayıs 2021
İmsak 03:51
Güneş 05:38
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:23
Yatsı 22:02
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 36 59
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Southampton 36 43
14. Crystal Palace 35 41
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30