Kalp Yetmezliği Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Kalp yetmezliği; kalbin, ihtiyacı karşılayacak miktarda kanı vücuda pompalayamaması durumudur. Tıp alanındaki gelişmeler ile pek çok hasta ileri yaşlara kadar yaşayabilmekte ve insan ömrünün uzaması ile kalp yetmezliği ile karşılaşma riski artmaktadır. Tıbbi tedaviye dirençli kalp yetmezliğinde yoğun ilaç tedavilerine ve hayat tarzı düzenlemelerine rağmen; hastaneye yatış sıkça gerekebilmekte ve hastaneye yatan hastalarda %25 oranında azalmış böbrek fonksiyonu görülmektedir.

Sağlık 20.10.2022, 11:50 20.10.2022, 12:55
Kalp Yetmezliği Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Kalp Yetmezliği Kısaca
Vücudumuz için gerekli oksijeni ve besini taşıyan kan, kalp sayesinde vücuda dağılır ve dokulara ulaşır. Bunu da bir pompa vazifesi görerek yapar. Kalp yetmezliğinde ise kalp çalışmaya devam eder, ama yeterli miktarda kanı dokulara ulaştıramaz. Tedavi edilmesi gereken çok önemli bir hastalıktır. Kan akımının azalması sonucu kalbin kasılma yeteneği kaybolur. Kasılamayan kalp, kanı pompalayamaz. Kalbin, vücudun ihtiyacını karşılayacak düzeyde kanı pompalayamamasına kalp yetmezliği denir. Bu sorun başka ciddi hastalıklara yol açabilir. Dokulara yeterli kan ulaşmadığı için oksijen de ulaştırılamaz. Kan akımındaki yetersizlik sonucu kan damarlarda birikir. Kalp kası zayıflamaya başlar ve böbrek su ve tuz tutulumunu artırır. Kol, bacak ve akciğer gibi organlarda sıvı birikimi sonucu kalp yetmezliği ortaya çıkar.

Kalp Yetersizliği:
Sağ Kalp, Sol Kalp ve her ikisinin birlikte yetersizliği olmak üzere 3 farklı şekilde görülebilir:

Sol Kalp Yetmezliği:
Hastada nefes darlığı ve kuru öksürük vardır. Geceleri daha zor nefes alır. Çarpıntı, baygınlık ve terleme görülebilir. Buna kalp astımı adı verilir. Nedeni; aort veya mitral kapaklarının hastalanması veya koroner rahatsızlığıdır.

Sağ Kalp Yetmezliği:
Hastanın ayakları ve ayak bilekleri şişer. Buralara, parmakla bastırılınca bir süre çukur kalır. El, ayak ve yüzde morarmalar; hazımsızlık ve iştahsızlık görülür. Nedeni, mitral kapağı hastalığı, müzmin bronşit veya doğuştan olan kalp hastalığıdır.

Konjestif Kalp Yetmezliği:
Sağ ve sol kalp yetersizliği bir arada olduğu zaman görülür. Nedeni aort veya mitral kapaklarının hastalanması, müzmin bronşit veya akciğer hastalıkları, romatizma ve tiroid hastalıklarıdır.

Aşırı Yorgunluk Kalp Yetmezliği Habercisi Olabilir

Nefes darlığı, çarpıntı, depresyon gibi belirtilerle kendini gösterebilen kalp yetersizliği, tek başına bir hastalık olarak değil; kalp krizi, yüksek tansiyon, kalp kapağı ve kalp kası hastalıkları, diyabet, kronik böbrek yetersizliği ve akciğer hastalıkları gibi farklı rahatsızlıklar sonucu olarak ortaya çıkabiliyor. Yaşam kalitesi ve süresini kısaltan bu tablonun  yakın takip ve düzenli tedavi ile vakit kaybedilmeden kontrol altına alınması gerekiyor.

Fazla kilolara dikkat!

Yaşla birlikte kalp kasında güç azalması olabildiği için, kalp yetersizliği en sık 65  ve yaş ve üzeri kişilerde görülmektedir. Yine aşırı  kilolu bireyler, Tip 2 diyabet hastaları ve daha önce kalp krizi geçirmiş olan kişiler de risk altındadır. Kalp yetersizliğinin başlıca belirtisi, nefes darlığıdır. Diğer belirtiler yorgunluk, çarpıntı, geceleri sık idrara çıkma, bacaklarda şişme, karın şişliği ve boyun toplardamarlarında belirginleşmedir. Şikayetlerin günlük yaşama yansıması, kalp yetersizliğinin  ilerlemiş olduğunu gösterebilir. Merdiven çıkarken veya günlük işleri yaparken daha önce olmayan nefes darlığı ve yorgunluk hissi dikkate alınmalıdır. Şikayetlerin erken tanınması ve tedavi edilmesi önemlidir.

Kalp yetersizliğinin başlıca nedenleri

  • Kalbi besleyen koroner arterlerin tıkanması
  • Diyabet yani şeker hastalığı
  • Hipertansiyon
  • Kalp ritm problemleri
  • Doğumdan itibaren kalp kasının etkilenmesi
  • Kalp kapak hastalıkları

Öncelikle altta yatan neden belirlenip tedavi edilmeli

Özellikle  ailesinde doğumsal kalp kası hastalıkları olanlar kalp yetersizliği açısından kontrol edilmelidir. Kalp yetersizliği  tanısı;  detaylı bir kalp muayenesi ve sonrasında kalp yetersizliği  nedenlerine göre yapılacak elektrokardiyogram, akciğer filmi,  ekokardiyografi  ve labaratuvar testleri ile  konmaktadır. Aritmi şüphesi varsa hastaya 24 saatlik ritm izleme araçları takılarak takip yapılablir. Kalp yetersizliği tedavisinde en önemli amaç, altta yatan nedenin belirlenerek tedavi edilmesidir. Tedavi; yaşam tarzının değiştirilmesi, ilaç  ve girişimsel  tedavileri içerir. Kalp damarlarında  problem varsa bu durumun düzeltilmesi, kan basıncı ve kan şekeri kontrolü  önemlidir.

Risk faktörlerini azaltmak için 6 öneri:

  • Hipertansiyon ve diyabet tedavinizi aksatmayın
  • Tuzu azaltın
  • Yeşil sebze - meyve tüketin
  • Et yerine balık yiyin
  • Sigara içmeyin
  • Özellikle açık havada düzenli yürüyüş yapın

Kişiye özel tedavi planlaması yapılıyor

İlaç tedavileri  kardiyoloji uzmanı takibinde  ve belirli aralıklarda kişiye özel olarak  yapılmaktadır. Kalp yetersizliğinde ilaçlara  rağmen şikayetler devam ederse,  uygun hastalarda kalp pili tedavisi  ve kalp destek cihazları  takılabilir. Hastalarda  tüm önlemlere rağmen hastalık ilerlerse kalp nakli planlanabilir. Kalp yetersizliği gelişmeden, nedenlerin belirlenmesi ve önlem alınması en etkin tedavi yöntemidir.

Kalp yetmezliği beraberinde böbrek yetmezliğini getirebilir

Kalp yetmezliği için kullanılan ilaç tedavilerine rağmen vücudun farklı bölgelerinde, değişen miktarlarda sıvı toplanması olmakta; sonuçta akciğer ödemi, karın içinde sıvı toplanması ya da bacaklarda ödem meydana gelmektedir. Oluşan ödem hastanın nefes darlığına neden olarak günlük aktivitesini, dolayısıyla yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir.

Kalp yetmezliğinin derecesine göre böbreklere ulaşan kan miktarı azaldığı için klinik tabloya böbrek yetmezliği de eklenmektedir. Böbrek yetmezliği sonucu ödem daha da artmakta, ek olarak böbreklerin vücuttan uzaklaştırdığı birçok zararlı atık maddenin düzeyi giderek artmaktadır. Tüm bu olumsuzlukların kendisi hem kalp hem de böbrek üzerine olumsuz etkide bulunarak mevcut durumun daha da kötüleşmesine neden olmaktadır. Sonuçta kalp yetmezliği böbrek yetmezliğine neden olarak anlatılan olumsuz kısır döngüyü tetiklemektedir.

Dikkat edilmesi gerekenler

Periton diyalizinde en önemli konu genel temizlik kurallarına uymak ve periton boşluğuna sıvı doldururken ve boşaltırken ortamın temizliğine ve el temizliğine özen göstermektir. Aksi durumda peritonit denilen periton zarı iltihabı oluşabilir. Bu durum antibiyotik tedavisini gerektirir ve her peritonit atağı periton zarının geçirgenlik kalitesini bozacağından sık tekrarlayan peritonitler sonucu sıvı çekilmesinde sorun yaşanabilir. Bu durumun oluşmasını önlemek sadece temizlik kurallarına uymakla mümkündür.

Kullanılan ilaçlar

Bu durumdaki hastalar için kullanılan birçok ilaç vardır ve en önemli grubu idrar söktürücüler oluşturur. Kalp yetmezliği ilerledikçe idrar söktürücülerin dozlarını artırmak gerekmekte fakat zeminde böbrek yetmezliği de olduğu için bir süre sonra yüksek dozlar bile yeterli etkiyi oluşturamayarak hastalarda yaygın ödem meydana gelmektedir. Ayrıca idrar söktürücü ilaçların yüksek dozlarda kullanılması sıvı dengesi üzerine olumsuz etki ile böbrek yetmezliğini daha da artırmaktadır.

Kısacası, vücuttan uzaklaştırılamayan sıvı ana sorundur ve ilaçlar bu konuda yetersiz kalmaktadır. Bu şekildeki hastalarda nefrolojik yöntemler olan hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulamaları tedavi sürecine eklenmektedir.

Hemodiyaliz:
Hastanın bir ana toplardamarına katater yerleştirilerek, makine aracılığı ile hemodiyalizör adı verilen bir filtre kullanılarak vücuttaki fazla suyu uzaklaştırmaya yarayan yöntemdir. Dörder saatlik seanslar halinde ya da ultrafiltrasyon yöntemi ile 24-48 saat süre ile sürekli olarak uygulanabilmektedir. Mutlaka hastane ortamında uygulanmalıdır. Sıvı fazlalığının derecesine göre 5-7 gün gibi bir sürede işlem tamamlanmaktadır. Bu yöntemin dezavantajı geçici bir iyilik hali oluşturmasıdır. İşlemden sonra taburcu edilen hastalar kalp yetmezliklerinin derecesine göre süresi değişmekle birlikte sıvı yüklenmesi nedeni ile aylar içerisinde tekrar hastaneye yatırılmak zorunda kalmaktadırlar.

Periton diyalizi:
Vücuttaki fazla sıvının ana toplanma yeri olan periton boşluğuna (karın boşluğu) bir katater yerleştirerek yapılmaktadır. Periton diyaliz katateri yoluyla öncelikle bu sıvı boşaltılır. Ardından periton boşluğuna farklı yoğunluklardakisteril sıvılardan doldurularak periton zarının (karın zarı) geçirgenliğinden faydalanılarak vücuttan sıvı çekilir. Hemodiyalizden farklı olarak eğitim tamamlandıktan sonra hasta ya da yakınları tarafından evde uygulanabilir ve filtre olarak sentetik bir malzeme olan hemodiyalizör yerine hastanın kendi periton zarı kullanılmaktadır. Hemodiyaliz sırasında kullanılan katater her seferinde tekrar takılarak hastaneden çıkarken çekilmekte iken periton diyaliz kateterini ise yıllarca kullanılabilmektedir. Asıl önemli farklılık periton diyalizinin sürekli olarak uygulanması ile artık vücutta sıvı birikimi olmamakta ve bu nedenle hastaneye yatış zorunluluğu çok azalmakta ya da ortadan kalkmaktadır. Bu sayede hastaların yaşam kalitesi belirgin derecede artar.  Ayrıca periton diyalizi hemodiyalize göre böbrekleri daha olumlu yönde etkilemektedir.

Yorumlar (0)
15
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 23 Haziran 2024
İmsak 03:25
Güneş 05:26
Öğle 13:11
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21