İşsizlik maaşına yeni kriter!

İşsizlik maaşı işçinin kendi istek ve kusuru dışında işini kaybetmiş olmasıdır. Bu nedenle işverenle anlaşarak işten ayrılan kişiler işsizlik maaşı alamazlar. Detaylar haberimizde..

Ekonomi 05.02.2016, 11:16 05.02.2016, 11:21
İşsizlik maaşına yeni kriter!

İşsiz kalan işçilere geçici süreyle destek sağlamak amacıyla kurulan İşsizlik Sigortası Fonu, işsizlerden çok aktif işgücü programlarına harcanıyor. Fon’a, kurulduğu 2000 yılından bu yana işçi ve işveren primi olarak 49.5 milyar lira yatırıldı.

Devlet de 16.6 milyar lira katkıda bulundu. Toplanan paranın değerlendirilmesiyle 62.2 milyar lira faiz geliri elde edildi. Diğer gelirlerle birlikte Fon’da biriken para 130.1 milyar liraya ulaştı.

İSTİHDAM FONU OLDU

İşsizlik Fonu son yıllarda İstihdam Fonu gibi işlev görmeye başladı. 2009 yılında yapılan düzenlemeyle, Fon’un bir önceki yıl prim gelirlerinin yüzde 30’una kadar kısmının “aktif işgücü programlarına” tahsis edilmesi öngörüldü. 2015’te yapılan düzenlemeyle oran yüzde 50’ye çıkarıldı. İstihdam programları için aktarılan kaynak bunlarla sınırlı değil.

Çeşitli adlar altında geçen yıl Fon’dan istihdam programlarına aktarılan para 4 milyar 376 milyon lira oldu. Fon’un asıl işlevi olan işsizlik maaşı ödemeleri ise geçen yıl 2 milyar 193 milyon lirada kaldı.

YENİ GÖREVLER YÜKLENDİ

İşsizlik Fonu’na geçen hafta TBMM’de kabul edilen torba yasayla da yeni görevler yüklendi. İşbaşında eğitim gören 18-29 yaş arasındaki gençlerin 6 aylık maaşlarını ödemekte olan Fon, bu yıldan itibaren 6 ay yerine 12 aylık maaş ödemesi yapacak. Uygulamadan yararlanacak kişi sayısı da yükselecek. Bu yeni görevden dolayı Fon’un bir yıllık maliyeti 2 milyar lira artacak. Fon, sadece işbaşında eğitim için bu sene 3 milyar 339 milyon lira harcama yapacak.

Torba yasayla ebeveynlere doğum sonrasında birinci çocukta 2 ay, ikinci çocukta 4 ay, üçüncü çocukta 6 ay süreyle yarı zamanlı çalışma hakkı getirildi. Yarı zamanlı çalışma dönemlerinde işçiler işverenden yarım maaş alacaklar. Ücretlerinin geri kalan yarısı da İşsizlik Fonu’ndan ödenecek. Bunun Fon’a getireceği ilave yük de 654 milyon lira olarak hesaplanıyor.

2016’DA MAKAS DAHA DA AÇILACAK

Asgari ücretteki artışa bağlı olarak işsizlik maaşları da arttığı için 2016 yılında işini kaybeden işçilere Fon’dan 3 milyar 213 milyon lira ödeme yapılacağı tahmin ediliyor. Buna karşılık, işbaşında eğitim başta olmak üzere istihdam programlarına Fon’dan 2016’da 7 milyar 226 milyon lira harcanması öngörülüyor. Bir başka ifadeyle, 2015’te istihdama dönük harcamaların yüzde 50’si düzeyinde kalan işsizlik maaşı ödemeleri, 2016’da yüzde 44’e gerileyecek.

Son yıllarda işsiz kalarak Fon’dan maaş alanların sayısında ciddi artış yaşandı. Küresel krizin etkisini gösterdiği 2009 yılı hariç 2013 yılına kadar 400 bin kişinin altında seyreden Fon’dan maaş alan işsiz sayısı 2014’te 511 bini, 2015’te ise 589 bini aştı.

Amaç dışı kullanımların bu hızla devam etmesi durumunda birkaç yıl sonra Fon varlıklarındaki artışın durması kaçınılmaz olacak. Kıdem tazminatıyla birlikte Fon’a yapılan yüzde 1 işçi, yüzde 2 işveren payının azaltılması halinde ise Fon varlıklarında azalma süreci gündeme gelebilecek.

KESİLEN PARANIN DÖRTTE BİRİ DEVLETTEN

İşsizlik Fonu için aylık brüt ücretten yüzde 1 sigortalı, yüzde 2 işveren payı kesiliyor. Devlet de yüzde 1 oranında katkıda bulunuyor.

FONDAN NERELERE PARA GİDİYOR?

Fon’dan işsizlik maaşı dışında yapılan ödemeler şöyle:



-İşsizlere iş bulma, danışmanlık hizmetleri, mesleki eğitim, işgücü uyum ve toplum yararına çalışma hizmetleri ile işgücü piyasası araştırma ve planlama çalışmaları için İŞKUR’a aktarmalar.
-Ücret Garanti Fonu
-Kısa çalışma ödeneği (Ekonomik krizde üretimin durduğu aylarda üç ay maaş ödemesi)
-Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışanlar için Mesleki Yeterlik Kurumu belge ve kurs ücreti
-Bölgesel kalkınma projeleri
-Genç ve kadınlar başta olmak üzere mevcut çalışan sayısına ilave olarak istihdam edilen işçiler için prim desteği
-Soma ve Ermenek’teki işçiler için yapılan ödemeler
-İşsizlik Sigortası hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için İŞKUR’a yapılan aktarmalar.

ANLAŞARAK İŞTEN AYRILAN İŞSİZLİK MAAŞI ALAMAZ

İşsizlik Fonu’ndan maaş alabilmek için birinci koşul, işçinin kendi istek ve kusuru dışında işini kaybetmiş olmasıdır. Bu nedenle işverenle anlaşarak işten ayrılan kişiler işsizlik maaşı alamazlar. Anlaşarak işten ayrılan işçinin, işsizlik maaşı konusunda mağduriyet yaşamaması için, iş akdinin işveren tarafından feshini talep etmesi gerekir.

İşsizlik maaşı alabilmek için ayrıca işçinin iş akdinin feshinden önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olması, son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olması zorunlu. Hak kaybı yaşanmaması için hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na işsizlik maaşı talebiyle başvurulması gerekiyor. 30 günü kaçıranlar da başvuruda bulunabilirler ancak geciktikleri gün kadar eksik işsizlik maaşı alırlar.

EN YÜKSEK İŞSİZLİK MAAŞI BİN 317.6 TL

Asgari ücretin yüzde 30 oranında artmasıyla ocak ayından itibaren işsizlik maaşları da arttı. Normalde işsizlik maaşı, çalışırken alınan son 4 aylık ortalama ücretin yüzde 40’ı üzerinden ödeniyor. Alınabilecek en yüksek rakam ise brüt asgari ücretin yüzde 80’ini aşamıyor. 2015 yılında 1018.8 TL olan en yüksek işsizlik maaşı, bu yıl 1317.6 liraya yükseldi. İşverenlerin iflas etmesi veya ödeme güçlüğüne düşmesi durumunda, işçilerin ödenmemiş üç aylık ücreti Ücret Garanti Fonu’ndan ödeniyor.

İFLASTA ÜCRET FON’DAN ÖDENİR

Bu ödemenin yapılabilmesi için işverenin konkordato ilan etmesi, işveren hakkında “aciz vesikası” alınması, iflas veya iflasın ertelenmesi koşulları aranıyor.

Bu haktan yararlanabilmek için işyerinde bir yıl çalışmak gerekiyor. Ödenecek ücretin tespitinde, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen aylık brüt ücretler esas alınıyor.

Ancak, kıdem, ihbar tazminatı gibi alacaklar için bu haktan yararlanma olanağı bulunmuyor.


Yorumlar (0)
22
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 19 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:46
Yatsı 22:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30