Ölen Kişiyi Hayata Döndürmek Mümkün Mü?

Hiç kalp atışı, beyin aktivitesi veya nabız kalmadığında, herkes öldüğünüze kanaat getirecektir. Ama geri döndürülebilirsiniz.

Sağlık 02.01.2017, 12:33 02.01.2017, 12:34
Ölen Kişiyi Hayata Döndürmek Mümkün Mü?

Arizona Üniversitesi’nden Peter Rhee ve Maryland Üniversitesi’nden Samuel Tisherman, ölü bedenlerisuspended animation denen “askıda (bekleyen) canlandırma” yöntemi ile saatlerce hayatta tutabiliyor. Şimdilik sadece hayvanlar üzerinde denenen yöntem yakında radikal bir medikal uygulama olarak geliştirilecek: sırasıyla vücudu kanından arındırma ve vücudun ortalama sıcaklığının 20 santigrat derece altına kadar soğutma süreçlerini kapsayacak.

Tam bu andan sonra ölüm sebebi olan bozukluk giderilince kan tekrar toplardamarlar aracılığıyla geri pompalanacak ve vücut yavaşça geri ısıtılacak. Deney sırasında vücuda kan verildikçe bembeyaz olan ten renginin tekrar pembeleştiği kaydedildi. Ayrıca belirli bir sıcaklıktan itibaren kalp titreşmeye ve kendiliğinden çalışmaya başlıyor. 30 santigrat civarında kalp titreştikten sonra bu titreşim vasıtasıyla ısınarak daha çok çalışır hale geliyor. Araştırmadaki geri döndürülen hayvanlar çok düşük derecede hastalık belirtileri gösterdiler, çoğunlukla geri döndürüldükleri anda halsiz ve dalgın durumda iken bir gün içinde kendilerini toparladılar ve normale döndüler.

Genel olarak teknik, bir ölüm aldatmacası gibi görünüyor. Ölümü, vücudu bilerek ve isteyerek işlemez hale getirip, sorunu çözdükten sonra hayata geri döndürerek – ‘suspended animation’ – aldatıyoruz.

Haberi ve içindeki terimleri duyunca algımız direk bilim-kurgu filmlerindeki insanları dondurup yüzlerce binlerce yıl sonra tekrar yaşatma sahnelerine yönelecektir. Bundan farklı ve daha akılcı bir yöntem ile bunun artık mümkün olduğunun bilinmesi son derece önemli ve uygulanabilir olması da hiç de uzak bir gelecek değil.

1960’larda Peter Safar ile birlikte çalışan (Safar göğüs kafesine basınç uygulayarak kalbi tekrar atar hale getiren kalp masajını –cardiopulmonary resuscitation (CPR) -bulmuştu) Tisherman ” Bu buluş ile bilim dünyasında ciddi bir yer edinen “hayata geri döndürme” operasyonları şimdi çok daha gelişti ve ‘bir kez öldüysen geri dönüş yoktur’ mottosunu hatta dogmasını yıktı ve yıkmaya devam ediyor. ” şeklinde bir açıklamada bulundu.

Bulanık çizgi

Aralık 2013’teki bir rapora göre bir yıl içinde ameliyatlara giren ve hastayı kaybettiğini düşünen doktorlar %50 oranında ‘Lazarus phenomena’ olarak bilinen kalbin kendiliğinden yeniden atmaya başlaması durumunu gözlemledi ki böyle araştırmalar için bu oranın önemini söylemeye bile gerek yok.

Oranın büyüklüğünden bağımsız olarak ise, kalp durduğu anda kan ve dolayısıyla oksijen gitmeyen organlar her dakika biraz daha ölüyor, özellikle beyin.. Doktor Safar bu konuya da bir çözüm bulmuştu; vücut ısısını 30 dereceden daha fazla düşürerek ve vücudu buz kalıplarına gömerek ölü vücuttaki hücrelerin daha yavaş bir metabolizmayla çalışarak daha az oksijene ihtiyaç duymalarını ve daha geç ölmelerini sağlamıştı.

Zaman Çalmak

Araba kazaları veya silahla yaralanmalar sonucunda kalbi duranlar için bu kadar uzun zaman alan bir yöntem şu an için uygulanabilir değil. Bilim insanları bunun için vücudun alt kısmına giden atardamarları kapatmayı, daha sonra göğüs kafesini açmayı ya da kalp masajı yapmayı tercih ediyor ancak mevcut durumda yaşama dönme şansı %10’larda kalıyor.

Bunun yerine Tisherman, vücut sıcaklığını 10 – 15 derece düşürerek cerrahlara iki saat daha kazandırıyor ve hepsinden daha önemlisi vücutta zaten işe yaramayacak olan kan son damlasına kadar alınıyor ve vücudu daha da hızlı bir şekilde soğutacak olan tuzlu su onun yerine enjekte ediliyor.

Ölen Birisini Hayata Döndürmek Mümkün mü? 

20 yıldan fazladır Rhee ve diğerleriyle birlikte bu uygulamanın uygulanabilir ve güvenli olduğuna dair bir portfolyo hazırlığında olan Tisherman, ölümcül yaraları olan domuzlarla bir çok deney yaptı. Ölüm aşamasında hızla soğutulan ve neredeyse bembeyaz bir et gibi kalan domuzların 2 santigrat derecede yapılan uygulamalardan sonra %90 oranında hayata döndürüldüğü kaydedildi. Rhee’ye göre Dünya’da bundan daha inanılmaz bir gözlem tecrübesi olamaz.

Hayata geri döndürülen hayvanlar bir seri teste tabi tutularak öncelikli olarak beyin hasarları ölçüldü. Ölümlerinden hemen önce eğitilen domuzlar ile hayata döndürüldükten sonra eğitilen hayvanlar arasında beyin aktivitesi farkı görülmedi. Bu neredeyse tüm araştırmanın en can alıcı kısmı, çünkü bu  hayata geri döndürme operasyonunun beyine ve hafızaya hiç zarar vermediği anlamına geliyor.

Denenebilir vakaların azlığından ötürü sonuçları konuşmak için henüz çok erken olsa da Pittsburgh’daki bir hastanede denemelere başlandı. Medikal araştırma açısından hayvan deneylerinden insanlara tam anlamıyla geçme süreci elbette bir miktar zorluk barındırıyor.Bu sorunlardan birisi insanların operasyon sonrası alacakları kanın bulunması ve yeterli olması (kan sırasında bekleyen binlerce insanın hepimiz farkındayızdır) ancak hayvanlar hali hazırda kendilerinden alınan kanı alıyor olması.

Eğer deneyler plana göre giderse, araştırmacılar bu yöntemi diğer travmatik durumlar için de deneme niyetindeler. Şu an için denek olarak seçilen silah yaralanması olan (dış yaralanma ve kanama) hastaların seçilmesinin sebebi kanayan bölgenin kolay tespit edilmesi. Bundan sonraki aşamada iç kanama yaşayan araba kazalarındaki kazazedeler üzerinde çalışılacak. Belki daha sonra kalp krizi ve diğer hastalıklara maruz kalan insanlarda da denenebilecek.

Bu araştırmadaki başarı “suspended animation” (bekletilmiş canlandırma) tekniğinin kullanılacağı yeni araştırmaları ve formları da gündeme getirecek. Bilim insanları şimdi vücuda verilecek tuzlu suya eklenecek bir ilaç kokteylinin ölüme sebep olan hasarlı bölgeyi iyileştirme ve metabolizmayı daha da düşürme işlevi görebileceği üzerine tartışıyorlar. Bu ilaçlar veya kimyasallar çeşitlenebilse de şimdilik özellikle antioksidanlar ve antibakteriyeller ve hidrojen sülfit gibi metabolizma düşürücüler üzerinde duruluyor.



Yorumlar (0)
17
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 07 Mayıs 2021
İmsak 04:08
Güneş 05:49
Öğle 13:06
İkindi 16:58
Akşam 20:12
Yatsı 21:47
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 33 50
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 33 39
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 33 29
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 33 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 34 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Crystal Palace 33 38
14. Brighton 34 37
15. Southampton 33 37
16. Burnley 34 36
17. Newcastle 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 34 53
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 34 30
20. Eibar 34 26