İdrar Yolu Enfeksiyonları Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Üriner sistem enfeksiyonları olarak da adlandırılan idrar yolu enfeksiyonları, idrar yolunun herhangi bir bölümünde, böbrekler ve üreterlerden mesaneye ve idrar yoluna kadar olan enfeksiyonlardır. Sağlıklı bir insanın idrarında bakteri (mikrop) yoktur. İşte İdrar Yolu Enfeksiyonları Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey...

Sağlık 15.03.2020, 20:31 15.03.2020, 22:09 Mehmet Berke
İdrar Yolu Enfeksiyonları Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

İdrar Yolu Enfeksiyonunun Belirtileri
İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri, üriner sistemin hangi kısımlarının etkilendiğine bağlıdır. Alt üriner sistemde oluşan enfeksiyonlar idrar yolunu ve mesaneyi etkiler.

ALT ÜRİNER SİSTEMDE ENFEKSİYONUN BELİRTİLERİ:

  • İdrarda yanma
  • Çok fazla idrar gelmemesine rağmen idrara çıkma sıklığının artması
  • İdrarda kan
  • İdrarın puslu olması
  • İdrarın kola ya da çay gibi görünmesi
  • İdrarın güçlü bir kokusunun olması
  • Kadınlarda pelvik bölgede ağrı
  • Erkeklerde rektal ağrı

Üst üriner sistemde oluşan enfeksiyonlar böbrekleri etkiler. Bakteriler enfekte olan böbreklerden kana geçerse hayatı tehdit edebilir. Bu duruma ürosepsis denir ve tehlikeli olabilecek şekilde düşük tansiyona, şoka ve ölüme neden olabilir.

ÜST ÜRİNER SİSTEMDE İDRAR YOLU ENFEKSİYONUNUN BELİRTİLERİ:

  • Sırtta ve böğürler de denilen yan kısımlarda ağrı ve hassasiyet
  • Titreme
  • Ateş
  • Bulantı
  • Kusma

Erkeklerde İdrar Yolu Enfeksiyonu
Erkeklerde üst üriner sistemde enfeksiyonun olması, kadınlardakine benzer. Erkeklerde alt üriner sistemde enfeksiyon olduğunda ise hem erkeklerde hem de kadınlarda görülen belirtilerin dışında rektal ağrı yaşanır.

Kadınlarda İdrar Yolu Enfeksiyonu
Alt üriner sistemde enfeksiyonu olan kadınlarda pelvik ağrı yaşanabilir. Bu belirtinin dışında hem erkeklerde hem de kadınlarda görülen yaygın belirtiler yaşanır. Üst üriner sistemde enfeksiyon belirtileri hem kadınlarda hem de erkeklerde benzerdir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavisi
İdrar yolu enfeksiyonunun tedavisi, bu durumun nedenine bağlıdır. Doktorunuz, enfeksiyona hangi organizmanın neden olduğunu test sonuçlarından öğrenerek bir teşhis koyacaktır.

Çoğu vakada idrar yolu enfeksiyonunun nedeni bakterilerdir. İdrar yolu enfeksiyonuna bakteriler neden olduğunda hastalık antibiyotikle tedavi edilir.

Bazı durumlarda enfeksiyona virüsler ya da mantarlar neden olmuş olabilir. Viral idrar yolu enfeksiyonları antiviral denilen ilaçlarla tedavi edilir. Genellikle viral idrar yolu enfeksiyonunu tedavi etmek için Cidofovir denilen antiviral ilaç tercih edilir. Mantarların neden olduğu idrar yolu enfeksiyonu ise antifungal denilen ilaçlarla tedavi edilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu için Kullanılan Antibiyotikler
Bakteriyel idrar yolu enfeksiyonunu tedavi etmek için kullanılan antibiyotik formu, genellikle üriner sistemin hangi kısmının etkilendiğine bağlıdır. Alt üriner sistemde görülen idrar yolu enfeksiyonları ağızdan alınan antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Üst üriner sistemde görülen idrar yolu enfeksiyonları ise damardan alınan antibiyotiklerin kullanılmasını gerektirir. Bu antibiyotikler doğrudan damardan verilebilir.

Bazen, bakteriler antibiyotiklere karşı direnç geliştirebilirler. İdrar kültürünün sonucu, doktorunuzun enfeksiyona neden olan bakteri türüne karşı en etkili antibiyotik tedavisine karar vermesine yardımcı olabilir.

Bakteriyel idrar yolu enfeksiyonunda antibiyotik tedaviler dışındaki tedaviler incelenmektedir. Bir noktada, idrar yolu enfeksiyonlarının antibiyotik dışında tedavisi, vücutla bakterinin arasındaki etkileşimin kimyasının değiştirilmesi için hücre kimyasının kullanılmasıyla sağlanabilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu için Evde Uygulanabilecek Çözümler
İdrar yolu enfeksiyonunu iyileştirebilecek evde uygulayabileceğiniz bir çözüm bulunmamaktadır ancak ilaçların daha etkili olabilmesi için yapabileceğiniz bazı şeyler bulunur.

Yapacağınız bu şeyler, enfeksiyonun vücudunuzdan daha hızlı bir şekilde temizlenmesini sağlar. Kızılcık suyu ya da kızılcık, idrar yolu enfeksiyonu başladıktan sonra sizi tedavi etmez. Ancak, kızılcığın içindeki bir kimyasal, bakteriyel idrar yolu enfeksiyonuna neden olan bazı bakterilerin üriner sisteminize tutunmasını engelleyebilir. Bu şekilde ileride idrar yolu enfeksiyonu yaşamanın önüne geçebilirsiniz.

Tedavi Edilmeyen İdrar Yolu Enfeksiyonu
!İdrar yolu enfeksiyonunu ne kadar erken tedavi ederseniz o kadar iyi olur. İdrar yolu enfeksiyonu tedavi edilmediğinde daha da ciddileşerek ilerler. İdrar yolu enfeksiyonu, alt üriner sistemde olduğunda genellikle çok kolay bir şekilde tedavi edilir. Enfeksiyon üst üriner sisteme yayıldığında tedavi edilmesi zorlaşır ve kana bulaşarak sepsise yani kan zehirlenmesine neden olabilir. Bu durum ise hayatı tehdit edebilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonunun Teşhis Edilmesi
Belirtilerinize bakarak idrar yolu enfeksiyonunuz olduğundan şüphelendiyseniz doktorunuzla görüşün. Doktorunuz, belirtilerinizi gözden geçirip sizi muayene edecektir. İdrar yolu enfeksiyonu teşhisini doğrulamak için doktorunuzun idrarınızdaki mikropları incelemesi gerekir.

Doktorunuza verdiğiniz idrar örneğinin orta akım olması gerekir. Bu ifade, idrar örneğinin idrar başladığı andan itibaren değil idrar çıkmaya başladıktan sonra alınması anlamına gelir. İdrarın bu şekilde alınması cildinizdeki bakterilerin ya da mantarların alınmasını ve örneğin kontamine olmasını engellemek içindir. Doktorunuz orta akım idrar örneğini nasıl alacağınızı size anlatacaktır.

Örnek test edilirken doktorunuz idrarınızdaki akyuvar hücrelerine de bakar. Akyuvar hücreleri, enfeksiyona işaret edebilir. Doktorunuz, bakteriler ya da mantarlar için idrar kültürü de yapabilir. Kültür, enfeksiyonun nedeninin belirlenmesine yardımcı olabilir. Ayrıca, doktorunuzun sizin için uygun tedaviyi seçmesine de yardımcı olacaktır.

Virüsten şüpheleniliyorsa, özel testlerin yapılması gerekebilir. Virüsler, idrar yolu enfeksiyonuna nadiren neden olsalar da organ nakli yapılan ya da bağışıklık sistemi zayıflayan kişilerde bu enfeksiyon türü görülebilir.

Üst Üriner Sistemde İdrar Yolu Enfeksiyonları
Doktorunuz üst üriner sisteminizde idrar yolu enfeksiyonu olduğundan şüpheleniyorsa idrar tahliline ek olarak tam kan sayımı ve kan kültürü isteyebilir. Kan kültürü, enfeksiyonun kanınıza yayılmadığının anlaşılması için yapılır.

Kendini Tekrarlayan İdrar Yolu Enfeksiyonları
Kendini tekrarlayan bir şekilde idrar yolu enfeksiyonu yaşıyorsanız doktorunuz üriner sisteminizde anormallik ya da bir tıkanıklık olduğunu kontrol etmek isteyecektir.

Bunun için şu testler istenebilir:

  1. Karın bölgesinin incelenmesi için ultrason istenebilir. Ultrason, transdüser ses dalgaları göndererek üriner sistemdeki organların görüntülerinin ekrana yansıtılmasını sağlar.
  2. İntravenöz piyelografide, vücudunuza boya enjekte edilir ve bu boya üriner sisteminizde ilerlerken karın bölgesinin röntgeni çekilir. Boya, röntgende üriner sistemde iz bırakır.
  3. Sistoskopi, idrar yoluna küçük, ucunda kamera bulunan bir tüp sokularak mesanenin içinin görülmesini sağlar. Sistoskopi sırasında, doktorunuz mesane dokusundan küçük bir örnek alarak mesane iltihaplanması ya da kanser gibi rahatsızlıkların belirtilerinize neden olup olmadığını anlamaya çalışır.
  4. Tomografi, üriner sistemin daha detaylı görüntülerinin elde edilmesi için kullanılır.

İdrar Yolu Enfeksiyonunun Nedenleri ve Risk Faktörleri
Mesanenin boşatılmasını azaltan ya da üriner sistemi tahriş eden her şey idrar yolu enfeksiyonuna neden olur. İdrar yolu enfeksiyonu riskini artıran pek çok faktör bulunur.

BU FAKTÖRLER ARASINDA ŞUNLAR BULUNUR:

  • Yaş (Yaşı ilerleyen yetişkinler idrar yolu enfeksiyonuna daha kolay yakalanırlar.)
  • Ameliyattan sonra hareketin azalması ya da yatak istirahatinin uzaması
  • Böbrek taşı
  • Önceden idrar yolu enfeksiyonu geçirilmesi
  • İdrar yolu enfeksiyonunda prostatın büyümesi, böbrek taşı ve kanserin bazı türlerinin olması gibi tıkanıklıklar
  • Uzun süre sonda kullanılması (Sonda kullanımı, mesaneye bakterilerin daha kolay girmesine neden olur.)
  • İyi bir şekilde kontrol edilemeyen diyabet
  • Hamilelik
  • Doğumdan sonra üriner sistemdeki yapılarda anormalliklerin oluşması
  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması

Erkekler için Diğer Risk Faktörleri
İdrar yolu enfeksiyonları için erkeklerde görülen risk faktörlerinin çoğu kadınlardakiyle aynıdır. Ancak, prostatın büyümesi erkeklere özgü bir risk faktörüdür.

Kadınlar için Diğer Risk Faktörleri
Kadınlar için başka risk faktörleri de bulunur. Kadınlarda idrar yolu enfeksiyonuna neden olduğuna inanılan tuvalet sonrasında temizliğe yeterince dikkat edilmemesi gibi bazı faktörlerin o kadar önemli olmadığı ortaya çıktı. Yakın zamanda yapılan çalışmalar, önceden inanıldığı gibi kadınlarda arkadan öne doğru temizlenmenin idrar yolu enfeksiyonuna neden olmadığını gösterdi.

Hayat Tarzında Yapılacak Değişiklikler
Bazı durumlarda hayat tarzında yapılacak değişiklikler bu risk faktörlerini azaltabilir.

1) İdrar Yolunun Kısa Olması
Kadınlarda idrar yolunun kısa olması ve bulunduğu yer, idrar yolu enfeksiyonuna yakalanma ihtimalini artırır. Kadınlarda idrar yolu hem vajinaya hem de anüse yakındır. Vajinanın ve anüsün etrafında doğal bir şekilde bulunan bakteriler, kadınlarda idrar yolunun ve üriner sistemin geri kalanının enfeksiyon kapmasına yol açabilir.
Kadınların idrar yolu erkeklerinkine göre daha kısadır. Bu nedenle bakterilerin mesaneye gitmek için kat edeceği mesafe daha kısadır.

2) Cinsel İlişki
Kadınların üriner sisteminde cinsel ilişki sırasında baskı olması bakterileri anüsten mesaneye doğru götürebilir. Kadınların çoğunun idrarında cinsel ilişkiye girdikten sonra bakteri bulunur. Ancak vücut bu bakterilerden 24 saat içinde kurtulur. Bağırsaklardaki bakterilerinse mesaneye yapışma gibi bir özellikleri bulunur.

3) Spermisitler
Spermisitler, idrar yolu enfeksiyonu riskini artırabilir, bazı kadınlarda ciltte tahrişe neden olabilirler. Bu durum, bakterilerin mesaneye girme riskini artırır.

4) Cinsel İlişki Sırasında Kondom Kullanılması
Kayganlaştırıcı etkisi olmayan kondomlar, sürtünmeyi artırır ve cinsel ilişki sırasında kadının cildini tahriş eder. Bu durum, idrar yolu enfeksiyonu riskini artırır.
Ancak kondom kullanımı, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların yayılmasını önlemek için önemlidir. Kondom kullanımının neden olduğu sürtünmeyi ve ciltteki tahrişi azaltmak için cinsel ilişki sırasında yeterli sıklıkta su bazlı kayganlaştırıcı kullanın.

5) Diyafram
Diyafram, kadınların idrar yoluna baskı uygular. Bu baskı, mesane boşaltılarak azaltılabilir.

6) Östrojen Seviyesinde Azalma
Menopozdan sonra östrojen seviyesinde azalmanın olması vajinadaki bakteri seviyesini değiştirir. Bu durum, idrar yolu enfeksiyonu riskini artırır.

İdrar Yolu Enfeksiyonunun Önlenmesi
İdrar yolu enfeksiyonunu önlemek için herkes şu adımları atabilir:

  • Günde 6 – 8 bardak su için.
  • İdrarınızı uzun süre boyunca tutmayın.
  • İdrar kaçırma ya da mesanenizi boşaltma gibi sorunlarınız varsa doktorunuzla konuşun.

İdrar yolu enfeksiyonu, kadınlarda erkeklere göre 8 kat daha sık görülür. Yani idrar yolu enfeksiyonu geçiren her 8 kadına karşılık, sadece 1 erkek bu sorunu yaşar.

Bazı adımlar, kadınlarda idrar yolu enfeksiyonunun önlenmesini sağlayabilir. Postmenopozal kadınlarda doktorun önerdiği şekilde topikal östrojen kullanılması idrar yolu enfeksiyonunu önlemek için bir fark oluşturabilir. Doktorunuz, cinsel ilişkinin yaşadığınız idrar yolu enfeksiyonuyla bir bağlantısı olduğunu düşünüyorsa cinsel ilişkiden sonra kullanmanız için önleyici ya da uzun süreli antibiyotikler verebilir. Bazı çalışmalar, önleyici antibiyotiklerin uzun süre kullanımının yetişkinlerde idrar yolu enfeksiyonu riskini azalttığını göstermektedir.

Günlük olarak kızılcık takviyesi ya da lactobacillus gibi vajinal probiyotikleri kullanmanın idrar yolu enfeksiyonunu önlemeye yardımı dokunabilir. Bazı çalışmalar, probiyotik vajinal takviyelerin idrar yolu enfeksiyonunun yaşanma ve tekrarlanma olasılığını vajinadaki bakterileri değiştirerek sağladığını iddia etmektedir.

Sizin için uygun olan önleme yöntemini doktorunuzla konuştuğunuzdan emin olun.

Kronik İdrar Yolu Enfeksiyonları
İdrar yolu enfeksiyonlarının çoğu tedaviyle düzelir. Kronik idrar yolu enfeksiyonu ise tedaviyle düzelmez ya da sürekli kendini tekrarlar. Sürekli tekrar eden idrar yolu enfeksiyonları kadınlar arasında yaygın olarak görülür.

Kendini tekrar eden idrar yolu enfeksiyonlarının birçoğunda aynı tür bakteriden dolayı tekrar enfeksiyon kapılır. Ancak bu tekrarlama vakalarının illa aynı tür bakteriden kaynaklanması gerekmez. Üriner sistemin yapısında bir anormallik de idrar yolu enfeksiyonunun yaşanma sıklığını artırabilir.

Hamilelik Sırasında İdrar Yolu Enfeksiyonu Yaşanması
Hamile olup idrar yolu enfeksiyonu yaşayan kadınların bir an önce doktorlarıyla görüşmeleri gerekir. Hamilelikte idrar yolu enfeksiyonu yaşanması yüksek tansiyona ve erken doğuma yol açabilir. Hamilelik sırasında idrar yolu enfeksiyonu yaşandığında enfeksiyonun böbreklere yayılma ihtimali daha yüksektir. 



Yorumlar (2)
Şermin Civan 1 yıl önce
İdrar olu enfeksiyonu hakkında bunca bilgiyi tek yerde vermeniz harika. Emeğinize sağlık
Macit Gazeli 1 yıl önce
Uzun zamandır yanmalı tutuşmalı, kesik kesik idrarımı yapıyorum. Bunu hiç önemsememiştim ve eşim bu haberi okuyunca, sen de de bu sorunlardan birçoğu yok muydu deyince, haberi okudum ve şimdi büyük ihtimalle ben de idrar yolu enfeksiyonu var.
24
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 24 Temmuz 2021
İmsak 03:55
Güneş 05:45
Öğle 13:16
İkindi 17:12
Akşam 20:37
Yatsı 22:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30