İdrar Yolu Enfeksiyonları Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Üriner sistem enfeksiyonları olarak da adlandırılan idrar yolu enfeksiyonları, idrar yolunun herhangi bir bölümünde, böbrekler ve üreterlerden mesaneye ve idrar yoluna kadar olan enfeksiyonlardır. Sağlıklı bir insanın idrarında bakteri (mikrop) yoktur. İşte İdrar Yolu Enfeksiyonları Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey...

Sağlık 15.03.2020, 20:31 15.03.2020, 22:09 Mehmet Berke
İdrar Yolu Enfeksiyonları Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

İdrar Yolu Enfeksiyonunun Belirtileri
İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri, üriner sistemin hangi kısımlarının etkilendiğine bağlıdır. Alt üriner sistemde oluşan enfeksiyonlar idrar yolunu ve mesaneyi etkiler.

ALT ÜRİNER SİSTEMDE ENFEKSİYONUN BELİRTİLERİ:

  • İdrarda yanma
  • Çok fazla idrar gelmemesine rağmen idrara çıkma sıklığının artması
  • İdrarda kan
  • İdrarın puslu olması
  • İdrarın kola ya da çay gibi görünmesi
  • İdrarın güçlü bir kokusunun olması
  • Kadınlarda pelvik bölgede ağrı
  • Erkeklerde rektal ağrı

Üst üriner sistemde oluşan enfeksiyonlar böbrekleri etkiler. Bakteriler enfekte olan böbreklerden kana geçerse hayatı tehdit edebilir. Bu duruma ürosepsis denir ve tehlikeli olabilecek şekilde düşük tansiyona, şoka ve ölüme neden olabilir.

ÜST ÜRİNER SİSTEMDE İDRAR YOLU ENFEKSİYONUNUN BELİRTİLERİ:

  • Sırtta ve böğürler de denilen yan kısımlarda ağrı ve hassasiyet
  • Titreme
  • Ateş
  • Bulantı
  • Kusma

Erkeklerde İdrar Yolu Enfeksiyonu
Erkeklerde üst üriner sistemde enfeksiyonun olması, kadınlardakine benzer. Erkeklerde alt üriner sistemde enfeksiyon olduğunda ise hem erkeklerde hem de kadınlarda görülen belirtilerin dışında rektal ağrı yaşanır.

Kadınlarda İdrar Yolu Enfeksiyonu
Alt üriner sistemde enfeksiyonu olan kadınlarda pelvik ağrı yaşanabilir. Bu belirtinin dışında hem erkeklerde hem de kadınlarda görülen yaygın belirtiler yaşanır. Üst üriner sistemde enfeksiyon belirtileri hem kadınlarda hem de erkeklerde benzerdir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavisi
İdrar yolu enfeksiyonunun tedavisi, bu durumun nedenine bağlıdır. Doktorunuz, enfeksiyona hangi organizmanın neden olduğunu test sonuçlarından öğrenerek bir teşhis koyacaktır.

Çoğu vakada idrar yolu enfeksiyonunun nedeni bakterilerdir. İdrar yolu enfeksiyonuna bakteriler neden olduğunda hastalık antibiyotikle tedavi edilir.

Bazı durumlarda enfeksiyona virüsler ya da mantarlar neden olmuş olabilir. Viral idrar yolu enfeksiyonları antiviral denilen ilaçlarla tedavi edilir. Genellikle viral idrar yolu enfeksiyonunu tedavi etmek için Cidofovir denilen antiviral ilaç tercih edilir. Mantarların neden olduğu idrar yolu enfeksiyonu ise antifungal denilen ilaçlarla tedavi edilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu için Kullanılan Antibiyotikler
Bakteriyel idrar yolu enfeksiyonunu tedavi etmek için kullanılan antibiyotik formu, genellikle üriner sistemin hangi kısmının etkilendiğine bağlıdır. Alt üriner sistemde görülen idrar yolu enfeksiyonları ağızdan alınan antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Üst üriner sistemde görülen idrar yolu enfeksiyonları ise damardan alınan antibiyotiklerin kullanılmasını gerektirir. Bu antibiyotikler doğrudan damardan verilebilir.

Bazen, bakteriler antibiyotiklere karşı direnç geliştirebilirler. İdrar kültürünün sonucu, doktorunuzun enfeksiyona neden olan bakteri türüne karşı en etkili antibiyotik tedavisine karar vermesine yardımcı olabilir.

Bakteriyel idrar yolu enfeksiyonunda antibiyotik tedaviler dışındaki tedaviler incelenmektedir. Bir noktada, idrar yolu enfeksiyonlarının antibiyotik dışında tedavisi, vücutla bakterinin arasındaki etkileşimin kimyasının değiştirilmesi için hücre kimyasının kullanılmasıyla sağlanabilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu için Evde Uygulanabilecek Çözümler
İdrar yolu enfeksiyonunu iyileştirebilecek evde uygulayabileceğiniz bir çözüm bulunmamaktadır ancak ilaçların daha etkili olabilmesi için yapabileceğiniz bazı şeyler bulunur.

Yapacağınız bu şeyler, enfeksiyonun vücudunuzdan daha hızlı bir şekilde temizlenmesini sağlar. Kızılcık suyu ya da kızılcık, idrar yolu enfeksiyonu başladıktan sonra sizi tedavi etmez. Ancak, kızılcığın içindeki bir kimyasal, bakteriyel idrar yolu enfeksiyonuna neden olan bazı bakterilerin üriner sisteminize tutunmasını engelleyebilir. Bu şekilde ileride idrar yolu enfeksiyonu yaşamanın önüne geçebilirsiniz.

Tedavi Edilmeyen İdrar Yolu Enfeksiyonu
!İdrar yolu enfeksiyonunu ne kadar erken tedavi ederseniz o kadar iyi olur. İdrar yolu enfeksiyonu tedavi edilmediğinde daha da ciddileşerek ilerler. İdrar yolu enfeksiyonu, alt üriner sistemde olduğunda genellikle çok kolay bir şekilde tedavi edilir. Enfeksiyon üst üriner sisteme yayıldığında tedavi edilmesi zorlaşır ve kana bulaşarak sepsise yani kan zehirlenmesine neden olabilir. Bu durum ise hayatı tehdit edebilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonunun Teşhis Edilmesi
Belirtilerinize bakarak idrar yolu enfeksiyonunuz olduğundan şüphelendiyseniz doktorunuzla görüşün. Doktorunuz, belirtilerinizi gözden geçirip sizi muayene edecektir. İdrar yolu enfeksiyonu teşhisini doğrulamak için doktorunuzun idrarınızdaki mikropları incelemesi gerekir.

Doktorunuza verdiğiniz idrar örneğinin orta akım olması gerekir. Bu ifade, idrar örneğinin idrar başladığı andan itibaren değil idrar çıkmaya başladıktan sonra alınması anlamına gelir. İdrarın bu şekilde alınması cildinizdeki bakterilerin ya da mantarların alınmasını ve örneğin kontamine olmasını engellemek içindir. Doktorunuz orta akım idrar örneğini nasıl alacağınızı size anlatacaktır.

Örnek test edilirken doktorunuz idrarınızdaki akyuvar hücrelerine de bakar. Akyuvar hücreleri, enfeksiyona işaret edebilir. Doktorunuz, bakteriler ya da mantarlar için idrar kültürü de yapabilir. Kültür, enfeksiyonun nedeninin belirlenmesine yardımcı olabilir. Ayrıca, doktorunuzun sizin için uygun tedaviyi seçmesine de yardımcı olacaktır.

Virüsten şüpheleniliyorsa, özel testlerin yapılması gerekebilir. Virüsler, idrar yolu enfeksiyonuna nadiren neden olsalar da organ nakli yapılan ya da bağışıklık sistemi zayıflayan kişilerde bu enfeksiyon türü görülebilir.

Üst Üriner Sistemde İdrar Yolu Enfeksiyonları
Doktorunuz üst üriner sisteminizde idrar yolu enfeksiyonu olduğundan şüpheleniyorsa idrar tahliline ek olarak tam kan sayımı ve kan kültürü isteyebilir. Kan kültürü, enfeksiyonun kanınıza yayılmadığının anlaşılması için yapılır.

Kendini Tekrarlayan İdrar Yolu Enfeksiyonları
Kendini tekrarlayan bir şekilde idrar yolu enfeksiyonu yaşıyorsanız doktorunuz üriner sisteminizde anormallik ya da bir tıkanıklık olduğunu kontrol etmek isteyecektir.

Bunun için şu testler istenebilir:

  1. Karın bölgesinin incelenmesi için ultrason istenebilir. Ultrason, transdüser ses dalgaları göndererek üriner sistemdeki organların görüntülerinin ekrana yansıtılmasını sağlar.
  2. İntravenöz piyelografide, vücudunuza boya enjekte edilir ve bu boya üriner sisteminizde ilerlerken karın bölgesinin röntgeni çekilir. Boya, röntgende üriner sistemde iz bırakır.
  3. Sistoskopi, idrar yoluna küçük, ucunda kamera bulunan bir tüp sokularak mesanenin içinin görülmesini sağlar. Sistoskopi sırasında, doktorunuz mesane dokusundan küçük bir örnek alarak mesane iltihaplanması ya da kanser gibi rahatsızlıkların belirtilerinize neden olup olmadığını anlamaya çalışır.
  4. Tomografi, üriner sistemin daha detaylı görüntülerinin elde edilmesi için kullanılır.

İdrar Yolu Enfeksiyonunun Nedenleri ve Risk Faktörleri
Mesanenin boşatılmasını azaltan ya da üriner sistemi tahriş eden her şey idrar yolu enfeksiyonuna neden olur. İdrar yolu enfeksiyonu riskini artıran pek çok faktör bulunur.

BU FAKTÖRLER ARASINDA ŞUNLAR BULUNUR:

  • Yaş (Yaşı ilerleyen yetişkinler idrar yolu enfeksiyonuna daha kolay yakalanırlar.)
  • Ameliyattan sonra hareketin azalması ya da yatak istirahatinin uzaması
  • Böbrek taşı
  • Önceden idrar yolu enfeksiyonu geçirilmesi
  • İdrar yolu enfeksiyonunda prostatın büyümesi, böbrek taşı ve kanserin bazı türlerinin olması gibi tıkanıklıklar
  • Uzun süre sonda kullanılması (Sonda kullanımı, mesaneye bakterilerin daha kolay girmesine neden olur.)
  • İyi bir şekilde kontrol edilemeyen diyabet
  • Hamilelik
  • Doğumdan sonra üriner sistemdeki yapılarda anormalliklerin oluşması
  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması

Erkekler için Diğer Risk Faktörleri
İdrar yolu enfeksiyonları için erkeklerde görülen risk faktörlerinin çoğu kadınlardakiyle aynıdır. Ancak, prostatın büyümesi erkeklere özgü bir risk faktörüdür.

Kadınlar için Diğer Risk Faktörleri
Kadınlar için başka risk faktörleri de bulunur. Kadınlarda idrar yolu enfeksiyonuna neden olduğuna inanılan tuvalet sonrasında temizliğe yeterince dikkat edilmemesi gibi bazı faktörlerin o kadar önemli olmadığı ortaya çıktı. Yakın zamanda yapılan çalışmalar, önceden inanıldığı gibi kadınlarda arkadan öne doğru temizlenmenin idrar yolu enfeksiyonuna neden olmadığını gösterdi.

Hayat Tarzında Yapılacak Değişiklikler
Bazı durumlarda hayat tarzında yapılacak değişiklikler bu risk faktörlerini azaltabilir.

1) İdrar Yolunun Kısa Olması
Kadınlarda idrar yolunun kısa olması ve bulunduğu yer, idrar yolu enfeksiyonuna yakalanma ihtimalini artırır. Kadınlarda idrar yolu hem vajinaya hem de anüse yakındır. Vajinanın ve anüsün etrafında doğal bir şekilde bulunan bakteriler, kadınlarda idrar yolunun ve üriner sistemin geri kalanının enfeksiyon kapmasına yol açabilir.
Kadınların idrar yolu erkeklerinkine göre daha kısadır. Bu nedenle bakterilerin mesaneye gitmek için kat edeceği mesafe daha kısadır.

2) Cinsel İlişki
Kadınların üriner sisteminde cinsel ilişki sırasında baskı olması bakterileri anüsten mesaneye doğru götürebilir. Kadınların çoğunun idrarında cinsel ilişkiye girdikten sonra bakteri bulunur. Ancak vücut bu bakterilerden 24 saat içinde kurtulur. Bağırsaklardaki bakterilerinse mesaneye yapışma gibi bir özellikleri bulunur.

3) Spermisitler
Spermisitler, idrar yolu enfeksiyonu riskini artırabilir, bazı kadınlarda ciltte tahrişe neden olabilirler. Bu durum, bakterilerin mesaneye girme riskini artırır.

4) Cinsel İlişki Sırasında Kondom Kullanılması
Kayganlaştırıcı etkisi olmayan kondomlar, sürtünmeyi artırır ve cinsel ilişki sırasında kadının cildini tahriş eder. Bu durum, idrar yolu enfeksiyonu riskini artırır.
Ancak kondom kullanımı, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların yayılmasını önlemek için önemlidir. Kondom kullanımının neden olduğu sürtünmeyi ve ciltteki tahrişi azaltmak için cinsel ilişki sırasında yeterli sıklıkta su bazlı kayganlaştırıcı kullanın.

5) Diyafram
Diyafram, kadınların idrar yoluna baskı uygular. Bu baskı, mesane boşaltılarak azaltılabilir.

6) Östrojen Seviyesinde Azalma
Menopozdan sonra östrojen seviyesinde azalmanın olması vajinadaki bakteri seviyesini değiştirir. Bu durum, idrar yolu enfeksiyonu riskini artırır.

İdrar Yolu Enfeksiyonunun Önlenmesi
İdrar yolu enfeksiyonunu önlemek için herkes şu adımları atabilir:

  • Günde 6 – 8 bardak su için.
  • İdrarınızı uzun süre boyunca tutmayın.
  • İdrar kaçırma ya da mesanenizi boşaltma gibi sorunlarınız varsa doktorunuzla konuşun.

İdrar yolu enfeksiyonu, kadınlarda erkeklere göre 8 kat daha sık görülür. Yani idrar yolu enfeksiyonu geçiren her 8 kadına karşılık, sadece 1 erkek bu sorunu yaşar.

Bazı adımlar, kadınlarda idrar yolu enfeksiyonunun önlenmesini sağlayabilir. Postmenopozal kadınlarda doktorun önerdiği şekilde topikal östrojen kullanılması idrar yolu enfeksiyonunu önlemek için bir fark oluşturabilir. Doktorunuz, cinsel ilişkinin yaşadığınız idrar yolu enfeksiyonuyla bir bağlantısı olduğunu düşünüyorsa cinsel ilişkiden sonra kullanmanız için önleyici ya da uzun süreli antibiyotikler verebilir. Bazı çalışmalar, önleyici antibiyotiklerin uzun süre kullanımının yetişkinlerde idrar yolu enfeksiyonu riskini azalttığını göstermektedir.

Günlük olarak kızılcık takviyesi ya da lactobacillus gibi vajinal probiyotikleri kullanmanın idrar yolu enfeksiyonunu önlemeye yardımı dokunabilir. Bazı çalışmalar, probiyotik vajinal takviyelerin idrar yolu enfeksiyonunun yaşanma ve tekrarlanma olasılığını vajinadaki bakterileri değiştirerek sağladığını iddia etmektedir.

Sizin için uygun olan önleme yöntemini doktorunuzla konuştuğunuzdan emin olun.

Kronik İdrar Yolu Enfeksiyonları
İdrar yolu enfeksiyonlarının çoğu tedaviyle düzelir. Kronik idrar yolu enfeksiyonu ise tedaviyle düzelmez ya da sürekli kendini tekrarlar. Sürekli tekrar eden idrar yolu enfeksiyonları kadınlar arasında yaygın olarak görülür.

Kendini tekrar eden idrar yolu enfeksiyonlarının birçoğunda aynı tür bakteriden dolayı tekrar enfeksiyon kapılır. Ancak bu tekrarlama vakalarının illa aynı tür bakteriden kaynaklanması gerekmez. Üriner sistemin yapısında bir anormallik de idrar yolu enfeksiyonunun yaşanma sıklığını artırabilir.

Hamilelik Sırasında İdrar Yolu Enfeksiyonu Yaşanması
Hamile olup idrar yolu enfeksiyonu yaşayan kadınların bir an önce doktorlarıyla görüşmeleri gerekir. Hamilelikte idrar yolu enfeksiyonu yaşanması yüksek tansiyona ve erken doğuma yol açabilir. Hamilelik sırasında idrar yolu enfeksiyonu yaşandığında enfeksiyonun böbreklere yayılma ihtimali daha yüksektir. 



Yorumlar (2)
Şermin Civan 1 yıl önce
İdrar olu enfeksiyonu hakkında bunca bilgiyi tek yerde vermeniz harika. Emeğinize sağlık
Macit Gazeli 1 yıl önce
Uzun zamandır yanmalı tutuşmalı, kesik kesik idrarımı yapıyorum. Bunu hiç önemsememiştim ve eşim bu haberi okuyunca, sen de de bu sorunlardan birçoğu yok muydu deyince, haberi okudum ve şimdi büyük ihtimalle ben de idrar yolu enfeksiyonu var.
14
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 15 Nisan 2021
İmsak 04:47
Güneş 06:18
Öğle 13:09
İkindi 16:52
Akşam 19:50
Yatsı 21:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Ümraniye 30 44
9. Tuzlaspor 30 44
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23