Guatr Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Guatr tiroid bezinin büyümesi sonucu oluşan, kanserli olmayan bir hastalıktır. Guatr'ı olan bir hasta, normal tiroid hormonu düzeyine de sahip olabilir, yüksek tiroid hormonu düzeyine (hipertiroidi) veya düşük tiroid hormonu düzeyine (hipotiroidi) de sahip olabilir.

Sağlık 25.05.2018, 19:22 25.05.2018, 21:19
145
Guatr Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Guatr Nedir?

Tiroid bezi boyunda, adem elmasının hemen altında kelebek şeklinde bir bezdir. Eğer tiroid bezi normalin üstünde büyürse kişi guatr olarak bilinen bir sağlık sorunuyla karşı karşıya demektir. Guatr genelde ağrıya neden olmaz ama tiroid bezi aşırı büyümüşse hasta yutkunmada sorun yaşayabilir ve kronik öksürük gelişebilir.

Guatr genelde kişinin diyetindeki iyot eksikliğine bağlı gelişir. Ama günümüzde tuzlara iyot eklenmesi sebebiyle, daha çok tiroid hormonunun dengesiz üretimi, tiroid bezinde nodüllerin oluşması ya da hamilelik sonucu ortaya çıkmaktadır.

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Gürbüz Erdoğan’a göre Türkiye nüfusunun %30’u guatr hastası. Guatr kadınlarda daha yaygın görülen bir hastalık ve her yaşta ortaya çıkabilir.

Guatr Belirtileri Nelerdir?

Bazı hastalar guatr olduğunu anlayamaz, çünkü belirtileri fark edilir düzeyde olmayabilir. Guatr’ın temel belirtisi tiroid bezindeki büyümedir. Belli bir süre sonra bu şişkinlik fark edilebilecek bir yumru haline gelir.

İki tür guatr vardır:

  • Diffüz Guatr: Tüm tiroid bezi şişer. Dokunulduğunda pürüzsüzdür.
  • Nodüler Guatr: Tiroid bezinin bazı kısımları şişer. Dokunulduğunda pütürlüdür.

Guatr’ı olan bir hastada şu belirtiler de ortaya çıkabilir:

  • Boğuk seslilik
  • Normalde Fazla Öksürme
  • Boğazda bir sıkılık hissetme
  • Yutkunmada zorluk (daha az yaygın)
  • Nefes almada zorluk

Guatr Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Guatr’ın olası sebepleri ve risk faktörleri şunlardır:

İyot açısından zayıf bir diyet

Guatr’ın en yaygın sebebi yetersiz iyot alımıdır. Türkiye’de ise Karadeniz Bölgesi’nde karalahana tüketiminin çok olduğu bölgelerde guatr daha çok görülür. Çünkü karalahananın içindeki bir bileşen iyotu bağlayarak emilmesini engeller.

İyot toprakta ve denizde bulunan bir eser elementtir. Balık, deniz ürünleri, birçok sebze ve süt ürünleri iyot içerir. Tiroid bezimiz tiroid hormonlarını üretmek için iyota ihtiyaç duyar. İyot yetersiz olduğunda tiroid bezi hormonları üretebilmek için büyümeye başlar.

İyot eksikliği bütün dünyada yaygın görülen bir sorundu. Ama 1900’lerin başlarıyla birlikte tuza iyot eklenmeye başlanması guatr hastalığının yaygınlığını azaltmıştır.

Cinsiyet

Kadınlar erkeklere göre daha fazla guatr riski taşırlar.

Yaş
50 yaşın üstündeki insanlar daha genç olanlara göre daha çok guatr riski taşırlar.

Otoimmün hastalıklar

Otoimmün hastalığı geçmişi olanlarda veya ailesinde otoimmün hastası olanlarda guatr gelişme ihtimali daha fazladır.

Hamilelik ve menapoz

Kadınlar hamile kaldıktan sonra veya menapoz evresindelerse daha çok guatr riski ile karşı karşıyadırlar.

Bazı ilaçlar

Antiretroviral ilaçlar, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar, amiodoron (kalp ilacı) ve lityum guatr gelişmesi riskini artırır.

Radyasyon

Boyun ve göğüs kısmı radyaasyona maruz kalmış insanlarda guatr riski artar.

Hipertiroidi

Eğer tiroid bezi aşırı aktif ise tiroid bezi uyarılarak büyümeye başlayabilir.

Hipotiroidi

Yeterince çalışmayan tiroid bezi de guatr’la sonuçlanabilir. Eğer vücut tiroid hormonu açısından yetersizse tiroid bezini uyararak onun büyümesine sebep olabilir.

Sigara İçmek

Bazı araştırmalar düzenli sigara kullanımı ile guatr arasında bir ilişki olduğunu göstermektedir.

Bazı Enfeksiyonlar

Guatr riskini artıran bazı parazitler, bakteriler ve mantarlardan enfeksiyon kapan kişilerde guatr riski artar.

Bazı Yiyecekler

Kara lahana, ıspanak, soya fasulyesi, tofu, yer fıstığı gibi “guatrojenik gıdalar” olarak bilinen bazı yiyecekler çok tüketildiğinde tiroid bezinin fonksiyonlarını yerine getirememesine neden olur. Ülkemizde Karadeniz bölgesinde kara lahana tüketimi daha çok olduğu için guatr daha fazla görülür.

Aşırı İyot Alımı

Aşı iyot tüketimi de guatr riskini artırabilir.

Tiroid Kanseri

Tiroid kanseri hastalarında guatr ihtimali artmaktadır.

Guatr Teşhisi

Bir pratisyen hekim hastanın boynuna dokunarak ve yutkunmayla ilgili soru sorarak guatr’ı teşhis edebilir. Bazen nodüller de sadece dokunarak anlaşılabilir. Boynun fiziksel bir incelemesi doktora tiroid bezinin büyüklüğü ve şişliğin ne kadar olduğu ile ilgili fikir verecektir.

Doktorunuz guatr’ın altında yatan sebebi bulmak için bazı testler yaptırmanızı isteyebilir:

Hormon Testi

Bu kan testi tiroid ve hipofiz bezlerinden salgılanan hormonların miktarını ölçmek için yapılacaktır. Tiroid hormonunun düşük seviyesi hastanın tiroid bezlerinin yeterince çalışmadığını gösterecekir. Tiroid hormonu düzeyi düşük olduğunda TSH (tiroid uyarıcı hormon) seviyesi yüksek olacaktır. TSH hipofiz bezi tarafından salgılanır ve tiroid bezini daha fazla hormon üretmesi için uyarır. Tersi durumda ise, TSH değerlerinin düşük olup, tiroid hormonu değerlerinin yüksek olması fazla aktif bir tiroid bezini işaret edecektir.

Antikor Testi

Bir kan testi antikorların varlığını gösterirse, altta yatan sebebin bununla ilgili olduğu anlaşılabilir.

Ultrason

Bir transdüser hastanın boynuna tutulur. Ultrason aygıtının gönderdiği ses dalgaları boyun ve ense boyunca gider ve yankı gibi geri döner. Yankı zamanlarındaki değişimler ekranda bir görüntü olarak ortaya çıkarlar. Böylece tiroid bezinin ne kadar büyük olduğu ve nodül olup olmadığı anlaşılır.

Guatr Tedavisi

Tedavi tipi çeşitli faktörlere göre değişir. Tiroid bezinin boyutu, belirtiler ve belirtilerin ciddiyeti, altta yatan sebepler tedavinin ne olacağını belirler. Eğer guatr küçükse ve tiroid bezi düzgün çalışıyorsa doktorunuz uzun süreli gözlem önerecek ve herhangi bir tedavi uygulamayacaktır.

Tiroid Yetmezliği

Bu durumda doktorunuz sentetik hormon yazacak ve açığı kapatmaya çalışacaktır. Günde bir hap yutulacaktır. Hormon terapinin muhtemel yan etkileri şunlar olabilir: Kas krampları, düzensiz kalp atışı ve göğüs ağrısı. Çoğu zaman yan etkiler birkaç günde kaybolur. Nadir görülen şu yan etkilere de rastlanabilir: insomniya, ishal, kilo kaybı, aşırı terleme, artan kalp atışı, baş ağrıları.

Aşırı Aktif Tiroid Bezi

Bu hastalara tiyonamid yazılarak, tiroid bezi tarafından üretilen hormonların azaltılması amaçlanır. İlaçlar ağız yoluyla alınır. Hastalar birkaç hafta etkisini hissedemeyebilir. Yan etkileri şunlardır: deri döküntüsü, eklem ağrısı, baş dönmesi. Ateş, ağız ülseri ve herhangi bir enfeksiyon işareti gözlemleyen hasta doktoruna danışmalıdır. Tiyonamid tedavisi genelde iki ila dört ay sürmektedir.

Radyoaktif İyot

Aşırı aktif tiroid bezi için olası tedavilerden biridir. İyot ağız yoluyla alınır. Radyoaktif iyot tiroid bezine ulaştığında tiroid hücrelerini parçalar ve guatr küçülür.

İyot Takviyesi

Eğer guatr iyot eksikliği sebebiyle meydana geliyorsa hastaya iyot takviyesi önerilir. Doktorun belirlediği dozajı takip etmek bu noktada önemlidir. Çünkü iyot ihtiyacı kişiden kişiye değişir.

Ameliyat

Tiroid bezi çok büyümüş ve hasta yutkunma ve nefes alma problemleri yaşıyorsa, diğer tedaviler de işe yaramamışsa bu seçenek gündeme gelir.

Çoğu durumda tiroid bezinin yarısı ameliyatla alınır. Cerrah belirtileri dindirecek kadarlık bir kısmını almaya ve tiroid bezinin hormon üretimini devam ettirmeye çalışmasına özen gösterir. Ama bazı durumlarda hastanın hormon terapi almaya devam etmesi gerekebilir. Olası komplikasyonlar şunlardır: enfeksiyon, gırtlağı etkileyen sinirlerde hasar (hastanın sesinde kalıcı olarak boğukluğa neden olur), paratiroid bezinde (vücudun kalsiyum seviyesi düzenler) hasar oluşması.


Yorumlar (0)
12°
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 12 Temmuz 2020
İmsak 05:46
Güneş 07:10
Öğle 13:18
İkindi 16:37
Akşam 19:16
Yatsı 20:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 32 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 33 38
13. İstanbulspor 32 37
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Sheffield United 35 54
7. Wolverhampton 34 52
8. Arsenal 34 50
9. Burnley 35 50
10. Tottenham 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 35 51
8. Valencia 35 50
9. Granada 35 50
10. Athletic Bilbao 35 48
11. Osasuna 36 48
12. Levante 35 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24
izmir escort escort izmir izmir escort escort antalya porno izle türk porno