Dalak Büyümesi Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

Dalak büyümesi, Splenomegali anlamına gelen tıp terimidir. Dalak, lenf sisteminizin bir parçasıdır. Dalak, bağışıklık sisteminizin akyuvar hücrelerini saklamasına ve antikor üretmesine yardımcı olur. Dalak, vücudunuzun sol kısmında kaburganın hemen altında bulunur.

Sağlık 11.04.2020, 19:43 12.04.2020, 00:36
1218
Dalak Büyümesi Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

İÇİNDEKİLER:

  1. Dalak Hastalıkları: Genel Tanısı
  2. Dalağın İşlevleri Nelerdir?
  3. Dalak Büyümesi (Splenomegali)'de Nelere Dikkat Edilmeli?
  4. Dalak Büyümesi (Splenomegali) Belirtileri
  5. Dalak Büyümesi (Splenomegali) Nedenleri
  6. Dalak Büyümesi (Splenomegali) Teşhisi
  7. Dalak Büyümesi (Splenomegali) Tedavisi

Dalak Hastalıkları: Genel Tanısı
Dalak, karnın sol üst kadranında yerleşmiş ve 8-11. kaburga kemikleri ile örtülmüş olan uzun yassı biçimli ve kırmızı bir organdır. Diyaframın altında yapışık biçimde yerleşmiştir, midenin ise arkasında konumlanır. Oldukça hassas yapıda bir organdır, direkt darbelerle kolayca tahrip olabilir, kaburga kemikleri sayesinde korunur.

Dalak Hastalıkları Hakkında Çok Daha Geniş Bilgiyi Burada Bulabilirsiniz!

Dalak dokusu (parankimi), iki ayrı kısımdan oluşur. Birinci kısım kırmızı pulpa olup, geniş, dallı ve ince duvarlı damar sinüsleri ve sinüzoidlerinden oluşmuştur. İkinci kısım, beyaz pulpa olup, lenfosit, plazma hücreleri ve makrofaj gibi savunma sistemi hücreleri içerir. Marjinal zon ise bu iki pulpayı ayıran damarlardan oluşmuş aralıktır. Hematolojik(dolaşım) ve immunolojik(savunma) sistemler ile ilgili çok önemli işlevleri bulunan dalak bolca kan ihtiva eder.

Dalağın İşlevleri Nelerdir?

1) Kanı mikroorganizmalardan temizler:
Kanda bulunan mikroorganizmalar, atardamar vasıtasıyla dalağa ulaşır. Dalak kendisine gelen mikroorganizmaları parçalar, yutar veya etkisiz hale getirir. Dalakta bulunan makrofaj ve histiositler, kanı mikroorganizma ve yabancı antijenlerden temizlemekle görevlidirler.

2) Eritrosit (alyuvar) üretiminden/yıkımından sorumludur:
Anne karnındaki embriyoda kana kırmızı rengini veren alyuvar hücrelerinin üretimi dalakta yapılır. Yetişkin bir bireyde ise bu görevi kemik iliği üstlenmiştir. Ancak herhangi bir nedenle kemik iliği alyuvar üretemezse dalak bu görevi tekrar üstlenebilir. Yaşlanan, şekli deforme olan ya da işlevini yapamaz duruma gelen alyuvarlarını yıkmak ise, yine dalağın görevidir.

3) Akyuvar üretiminden/yıkımından sorumludur:
Vücüdun savunma sisteminin kilit elemanları olan akyuvarların bir kısmı da dalak da üretilir, yaşlanan akyuvarların yıkımı da yine dalakta gerçekleştirilir.

4) Kan depolar:
Dalağın alyuvarları belli bir miktara kadar depolama görevi vardır. Çok enerji gerektiren bir iş yaptığımızda, bu depodan dolaşıma takviye yapılır.

5) Antikor üretir:
Spesifik antikor (lgM) üretiminde görevlidirler.

Dalak Büyümesi (Splenomegali)'de Nelere Dikkat Edilmeli?

  • Bazı kişilerde dalak büyümesi herhangi bir belirtiye neden olmaz ve bu durum sadece rutin muayene sırasında ortaya çıkar. Çok zayıfsanız, dalağınızdaki büyüme cildin altında hissedilebilir.
  • Dalak büyümesinin en yaygın görülen belirtisi, karnın sol alt kısmında acı ve rahatsızlık görülmesidir.
  • Dalak büyümesi olduğunda, çok az yeseniz bile çok yemiş gibi hissedebilirsiniz. Dalak büyüdüğünde mideye baskı uygulayacağından böyle hissetmeniz çok normaldir. Dalağınız diğer organlara da baskı oluşturmaya başlarsa dalaktaki kan akışı etkilenmeye başlayacaktır. Bunun sonucunda dalak kanı düzgün bir şekilde filtreleyemez.
  • Dalağınız çok büyürse, kanınızdan çok fazla alyuvar hücresini atmaya başlayabilir. Kanda yeterince alyuvar hücresi olmamasına anemi (kansızlık) denir. Dalak, büyümenin sonucunda yeterli akyuvar hücresi üretemezse enfeksiyonlar daha sık yaşanır.

Dalak Büyümesi (Splenomegali)  Belirtileri
Dalak büyümesi belirtileri yaşıyorsanız doktordan randevu almanız gerekir. Karnın sol alt kısmında şiddetli bir ağrı varsa ya da ağrı nefes almanızı bile güçleştiriyorsa bir an önce doktora görünün.

Çoğu insan dalak büyümesine sahip olduğunu bilmez çünkü nadiren herhangi bir belirti gösterir. Bazı insanlar çabuk doyduklarından ya da reflü belirtilerinden şikayetçi olurlar. Dalak büyümesi genelde bir doktor muayenesi sırasında ortaya çıkar.

Dalak büyümesinin en yaygın belirtileri şunlardır:

  • Fazla yemek yiyememek (midenin hemen arkasında yer alan dalak, mideye baskı yaptığı için)
  • Karnın yukarı sol bölgesinde rahatsızlık, şişlik ya da ağrı hissetmek. Bu ağrı sol omza kadar yayılabilir
  • Eğer ağrı ciddiyse ve nefes alırken daha da kötüleşiyorsa, hemen bir doktara görünün.

Dalak büyümesi başka belirtiler de ortaya çıkarabilir. Bunlar altta yatan sebeple ilişkilidir:

  • Yorgunluk, bitkinlik
  • Solgunluk
  • Kilo kaybı
  • Sürekli enfeksiyon kapma
  • Vücutta kolay kanama olması
  • Sarılık
  • Anemi (kansızlık)
  • Hıçkırık
  • Gece terlemesi
  • Ateş

Dalak Büyümesi (Splenomegali) Nedenleri

  • Dalak büyümesine pek çok hastalık neden olabilir. Mononükleoz, dalak büyümesine en çok neden olan hastalıktır. Karaciğerde oluşan siroz ve kistik fibroz da dalak büyümesine neden olur.
  • Dalak büyümesinin bir başka nedeni ise juvenil romatoid artrittir. Bu durum, lenf sisteminde iltihaplanmaya neden olur. Dalak, lenf sisteminin bir parçası olduğundan iltihaplanmalar dalakta büyümeye neden olabilir.

Vücut dalağın görevlerini yapmasına daha fazla ihtiyaç duyduğunda, dalak büyümeye başlar. Kanı temizlemek ya da lenfosit üretmek için daha fazla çalıştığında dalak genişler. Bu yüzden kırmızı kan hücrelerine zarar veren ya da lenfositlerin üretilmesine neden olan hastalıklar dalağın büyümesine neden olur.

1) Kan Bozuklukları
Hemolitik anemi kırmızı kan hücrelerinin bozulmasına neden olarak ya da onlara zarar vererek dalak büyümesine neden olur.

Orak hücre anemisi, talasemi ve sferositoz gibi hastalıklarda üretilen şekilsiz kan hücreleri küçük kılcal damarlarda ilerleyemeyerek zarar görür. Dalak normalden fazla olan bu hücreleri temizlemeye çalışırken büyür.

2) Kan Akışında Azalma
Dalaktaki damarlar boyunca hareket eden kan akışında azalma olduğunda dalak büyür. Bu durum bir karaciğer hastalığı (siroz gibi) veya portal hipertansiyon ile ilişkili olabilir. Karaciğer hücrelerindeki hasar kanın normal akışını bozarak, portal damar sisteminde geri gitmesine yol açarak, dalaktaki kanın basıncını etkiler. Artan bu basınç, dalaktaki kanın tahliyesini zorlaştırır ve dalak büyür.

Konjestif kalp yetersizliğine sahip insanlarda da kötü kan akışı sebebiyle dalak büyümesi oluşabilir.

3) Kanser
Lösemi ve lenfoma dalak büyümesinin sebebi olabilir. Çünkü bu hastalıklar sebebiyle oluşan anormal beyaz kan hücreleri dalağı işgal ederek, büyümesine neden olabilir.

4) Metabolik Hastalıklar
Bazı metabolik hastalıklar dalağın büyümesine yol açabilir:

  • Hurler sendromu
  • Gaucher hastalığı
  • Niemann-Pick hastalığı

5) Enfeksiyonlar
Virüsler, bakteri veya parazitlerin neden olduğu enfeksiyonlara bağlı olarak dalak büyümesi görülebilir.

Bu enfeksiyonlar şunlardır:

6) Dalak Büyümesinin Diğer Nedenleri

Dalak Büyümesi (Splenomegali) Teşhisi
Dalak büyümesi genellikle bir doktor muayenesi ile teşhis edilir. Doktor yaptığı başka bir hastalık teşhisinin belirtisi olarak dalak büyümesinden şüpheleniyor olabilir. Ya da tesadüfen bulunup, altta yatan hastalığı bulmak için bir ipucu olarak değerlendirilir.

Sol, alt kaburga kemiğinin gerisinde yer aldığı için dışarıdan hissedilmesi çok zordur. Bazen çok zayıf insanlarda fark edilebilir. Dalak büyüdükçe karnın sol üstüne doğru büyür. Bazen doktor hastasına sağ tarafına yatmasını söyler bu şekilde dalağı bulmaya çalışır. Dalak büyümesi obez hastalarında hiç hissedilmeyebilir.

Bazen de dalak büyümesi röntgen, ultrason, karın tomogrofisi veya Emar (MR) ile teşhis edilir.

Dalak Büyümesi (Splenomegali) Tedavisi
Dalak büyümesi tamamen altta yatan sebep ile ilgili olduğundan, tedavisi bu sebebe göre yapılır.

1) Altta Yatan Hastalığı Tedavi Etme
Örneğin, siroz gibi bir karaciğer hastalığı sebebiyle dalak büyümesi ortaya çıkmışsa, dalak büyümesinin değil, sirozun tedavisi yapılacaktır. Siroz tedavi edildiğinde dalak büyümesi de tedavi edilmiş olacaktır.

Diğer hastalıklar için de aynı durum geçerlidir. Eğer altta yatan neden enfeksiyon ise antibiyotik tedavisi, altta yatan neden kanser ise kemoterapi uygulanır.

2) Ameliyat
Eğer dalak büyümesi hayat tehdit edici bir seviyeye geldiyse, dalak ameliyatla alınabilir. Tıp dilinde splenektomi adı verilen bu ameliyat lösemi (kan kanseri), talasemi (akdeniz anemisi), Gaucher hastalığı veya dalak damarlarında kan pıhtılaşması durumlarında uygulanabilir.

Splenektomi olmuş hastalarda aşının önemi büyüktür. Çünkü dalaksız yaşayan insanlar ciddi enfeksiyon tehdidi ile karşı karşıyadır.

3) Uyarı ve İpucu

  • Dalak büyümesini tedavi etmek için doktorunuz bu duruma neden olan etkeni tedavi etmeye çalışır. Dalak büyümesine neden olan durum enfeksiyonsa, doktorunuz hangi organın enfeksiyon kaptığına göre size antibiyotik verebilir.
  • Dalak büyümesine bakteriler neden oluyorsa antibiyotikler tedavi için kullanılır. Enfeksiyonun nedeni virüslerse antibiyotiklerin hiçbir yardımı olmayacaktır.
  • Ciddi kanserlerde, doktorunuz dalağı almak isteyebilir. Dalak alındıktan sonra normal ve sağlıklı bir yaşam sürebilirsiniz. Ancak hayatınız boyunca enfeksiyonlara daha kolay yakalanırsınız. Bu durumda, aşı yaptırarak önlem alabilirsiniz.
  • Dalakta büyüme varsa, dalağa hasar veren sorunu bulup bunu önlemeye çalışmanız oldukça önemlidir. Dalağınız büyüdüğünde parçalanma riski oluşur. Parçalanan dalak, ağır iç kanamaya neden olarak hayati risk oluşturabilir.
  • Temas gerektiren futbol, hokey gibi sporlardan uzak durmalısınız. Araba kullanırken mutlaka emniyet kemerinizi takmalısınız. Kaza geçirirseniz emniyet kemerinizi takmanız dalağınız da dâhil olmak üzere organlarınızı korur. Böylece organlarınızda travma riski azalır.
  • Dalak büyümesine neden olan etkenin tedavi edilmesiyle normal ve sağlıklı bir şekilde hayatınıza devam edebilirsiniz.

Yorumlar (4)
Ayşegül Bireciler 2 ay önce
Dalağım da Büyüme var. Ultrasona giriyorum sadece biraz büyümüş diyorlar, başka bir şey yok diyorlar ama bu beni çok rahatsız ediyor. Böyle sıkıntılar çekip doktora giden varsa buraya yazsın lütfen.
Damla Nur 2 ay önce
Bende dalak büyümesi var. Dalağı aldırmadan küçültme tedavisi var mı? Dalağını aldırmadan tedavi olanlar, cevap yazarsa çok sevinirim. Şimdiden teşekkürler.
Çiğdem 2 ay önce
Doğum yapmak dalağın büyümesine sebep olabilir mi? Bilen birsi yazsın lütfen.
Özlem Aykar 2 ay önce
Ben 23 yaşındayım, benim de sol tarafımda ağrıyor vardı, sanki içinde buz varmış gibi soğuk hissediyordum. Kadın doğuma gittim ve ultrason istedi. Ultrason sonrası bende, biri büyük diğeri küçük iki tane dalak olduğunu söyledi. 12mm. Benim gibi böyle tecrübe geçirenler yazsın ki belki faydası olur.
12°
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 25 Mayıs 2020
İmsak 05:46
Güneş 07:10
Öğle 13:18
İkindi 16:37
Akşam 19:16
Yatsı 20:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
izmir escort escort izmir izmir escort escort antalya porno izle türk porno