Çölyak Hastalığı Belirtileri ve Tedavisi

Çölyak hastalığı, ince bağırsağın gluten nedeniyle zarar görmesi sonucu oluşan iltihabi bir bağışıklık hastalığıdır. Çölyak hastalarının glutenli gıdalar tüketmemesi gerekir, aksi halde bağışıklık sistemi ince bağırsağa zarar verir. Gluten, buğday, çavdar ve arpada bulunan bir proteindir. Çölyak hastalığı her insanı farklı şekilde etkiler. Hastalar glutenden uzak durduğunda ciddi oranda düzelme yaşarlar.

Sağlık 07.04.2020, 14:55 08.04.2020, 00:22
1046
Çölyak Hastalığı Belirtileri ve Tedavisi

Çölyak hastalığı, ince bağırsakta hasara neden olan bir sindirim sorunudur. Glütensiz diyetin alternatifi olarak uygulanabilecek herhangi bir tedavisi yoktur.

Çölyak Hastalığı Belirtileri

1) Sindirim Sorunları

Çölyak hastalığı sindirim ile ilgili belirtilere neden olur. Bu belirtiler çocuklarda daha şiddetli olarak görülür, bazıları şunlardır:

  • Şişkinlik
  • Kronik ishal
  • Kabızlık
  • Gaz birikmesi
  • Bulantı, kusma
  • Mide ağrısı, mide ekşimesi
  • Soluk renkli, kötü kokulu veya yağlı dışkı

2) Çocuklarda Görülen Belirtiler

Sağlıklı sindirim ve bağırsaklardaki gıda emilimi çocuklarda daha büyük önem taşır. Çünkü gelişimleri buna bağlıdır.

Çölyak hastalığı çocuklarda aşağıdaki belirtilere neden olabilir:

  • Diş minesinde hasar
  • Ergenliğin gecikmesi
  • Bebeklerde gelişim geriliği
  • Ruh halinde görülen ani değişimler, sinirlilik veya sabırsızlık
  • Büyüme geriliği, boy kısalığı, kilo kaybı

3) Yetişkinlerde Görülen Belirtiler

Yetişkinlerde sindirim problemleri daha nadir görülür. Kontrol altında tutulmayan Çölyak hastalığı aşağıdaki belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabilir:

  • Kansızlık (anemi), demir eksikliği
  • Kızıl, pürüzsüz ve parlak bir dil
  • Depresyon, kaygı bozuklukları, tükenmişlik hissi
  • Baş ağrıları
  • Kısırlık, tekrarlayan düşükler
  • Aft veya ağız kuruluğu gibi ağız problemleri
  • El veya ayaklarda karıncalanma, uyuşma
  • Uzun süren yorgunluklar
  • Ciltte kaşıntı ve döküntüler
  • Kaslarda güçsüzlük
  • Kırılgan, zayıf kemikler
  • Mide ülseri
  • Bağırsak tıkanması

Çölyak Hastalığı Neden Olur?

Çölyak hastalığı kalıtsal bir sorundur. Anne ve babadan gelen hatalı genler, glüten proteini tüketildiği zaman çölyak hastalığının ortaya çıkmasına neden oluyor. Ancak hastalık genlerinin baskın hale geçmesi için tetikleyici etkenler gerekmektedir. Yani;

Çölyak hastalığına yol açan genler + tetikleyici etkenler + glüten proteininin tüketimi = Çölyak hastalığı

  • Bu üç etkenden bir olmazsa Çölyak hastalığı ortaya çıkmaz.

Tetikleyici etkenlerden bazılarının şunlar olabileceği üzerinde duruluyor:

  • Hastalık geçirmek
  • Bebeklerin anne sütünü yeterince içmemesi
  • Hamilelik, doğum
  • Virüs kaynaklı iltihaplar
  • Sigara, aşırı alkol
  • Gıdalardaki katkı maddeleri
  • Ameliyat olmak
  • Şiddetli duygu durumları, stres
  • Menopoza girmek
  • Antibiyotik kullanımı
  • Sivilce tedavisinde kullanılan izotretinoin etken maddeli ilaçlar
  • Ibuprofen gibi NSAID ilaçların uzun dönemli kullanımları

Bu etkenlerden birçoğu vücudun bağışıklık sisteminin uyarılmasına ve harekete geçmesine neden oluyor. Bu tepki, o ana kadar glüteni tolere eden vücudun artık idare etmemesine ve glütene tepki vererek Çölyak hastalığının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.

Çölyak Hastalığı Tedavisi

1) Glütensiz Diyet

Çölyak hastalığının birincil ve vazgeçilmez tedavisi glütensiz bir diyettir. Glüten arpa, buğday ve çavdarda bulunan bir proteindir. Glütensiz bir diyet uygulayan kişilerde Çölyak hastalığının belirtileri çok hızlı şekilde ortadan kaybolmaya başlar.

Aşağıdaki gıdalar glüten içerdiği için tüketilmemelidir:

  • Çoğu hamur işi gıda (Çölyak hastalarına özel hazırlanmamış ekmek, kek, hazır gıda ve pizza tüketilmemelidir)
  • Pane harçları, çikolatalar, bulgur, irmik, makarna ve bazı sakızlar
  • Bira ve malt içeceği (bazı biralar glütensizdir)
  • Buğday, arpa veya çavdar ununa bulanmış tüm balık-et-sebzeler, soslar
  • Yulaf, soya sosu ve işlenmiş peynirde glüten olabilir.

Not: Çölyak hastalığı ilk ortaya çıktığı zaman laktoz intoleransının da baş göstermesi olasıdır. Dolayısıyla başlangıçta glütenle birlikte süt ve süt ürünleri de tüketilmemelidir. Zamanla süt ve süt ürünleri yavaş yavaş diyete sokulsa bile, glütensiz diyet ömür boyu uygulanmalıdır.

2) Güvenilir Gıdalar

  • Karabuğday glüten içermez. Karabuğday unundan hazırlanan ekmekler ve hamur işleri tüketilebilir.
  • Meyve ve sebzeler tüketilebilir.
  • Et, tavuk, balık, kuruyemiş ve fasulye gibi gıdalarda glüten bulunmaz.
  • Pirinç ve mısır tüketilebilir.

3) Dikkat Edilmesi Gereken Konular

Glüten az miktarda olsa dahi Çölyak hastalığını tetikleyebilir. Bir ton gıdaya karışmış iki kaşık glüten bile tehlikelidir. Dolayısıyla Çölyak hastasının çatalı, kaşığı ayrı olmalı; yemekleri ayrı kapta pişmelidir.

Ayrıca;

  • Şampuan, dudak kremi, diş macunu gibi kozmetik ürünlerde glüten bulunabilir.
  • Oyun hamurlarında glüten bulunabilir.
  • Vitamin, mineral takviyeleri ve bitkisel çözümleri kullanmadan önce eczacınıza danışmalısınız.
  • Bebeğinizi Çölyak hastalığından korumak için en az 4-5 ay boyunca sadece anne sütü ile beslemelisiniz. Anne sütünün Çölyak hastalığına karşı ömür boyu bağışıklık sağlaması mümkündür.
  • Bazı ilaçlarda glüten vardır. Eczacınıza danışmalı, kullanacağınız ilacın prospektüsünü okumalısınız.
  • Uzun süredir Çölyak hastası olan kişiler düzenli olarak kan testleri yaptırmalıdır. Eksilen vitamin ve minerallerin takviye edilmesi gerekebilir.

Yorumlar (0)
12°
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 08 Nisan 2020
İmsak 05:46
Güneş 07:10
Öğle 13:18
İkindi 16:37
Akşam 19:16
Yatsı 20:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20