BUN Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

BUN (Blood Urea Nitrogen) kandaki üre azotu (nitrojeni) anlamına gelir. Üre azotu karaciğerin protein parçalaması sonucu açığa çıkan atıktır. Üre azotu açığa çıktıktan sonra kandan süzüldüğü yer olan böbreklere taşınır. BUN testi, kandaki üre azotu miktarını belirleyerek böbrek fonksiyonlarının yeterli olup olmadığını kontrol eder.

Sağlık 25.06.2019, 13:34 25.06.2019, 13:59
BUN Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

BUN (Kandaki Üre Azotu) Testi Nedir?

BUN testi ve kreatinin testi genelde beraber yapılır. Kreatinin testi, kandaki mevcut kreatinin seviyesini saptar. Bu test aynı zamanda böbreklerin doğru çalışıp çalışmadığını da belirler, yüksek kreatinin seviyesi böbrek fonksiyonlarının zayıfladığını gösterebilir. BUN seviyesinin kreatinin seviyesine oranı, zayıf böbrek fonksiyonunun sebebini anlamada yardımcı olur. Bu sebeplerden bazıları su kaybı, gıda yetersizliği ya da böbrek yetmezliğidir.

BUN Testi Niçin Yapılır?

BUN Testi yapılmasının aşağıdaki gibi çeşitli nedenleri olabilir:

  • Böbreklerin normal çalışıp çalışmadığını anlamak
  • Hastanın böbrek rahatsızlığının ilerleyip ilerlemediğini kontrol etmek
  • Böbreğe uygulanan tedavi işe yarıyor mu öğrenmek
  • Tehlikeli derecede su kaybının işaretlerini saptamak. Su kaybı kandaki BUN seviyesini kreatinin seviyesinin üzerine çıkarır. BUN miktarının kreatinin miktarına oranını yükseltir. Böbrek hastalıkları da BUN ve kreatinin seviyelerini yükseltir.

Ne Beklemeli?

BUN testinde koldan şırınga ile kan alınarak BUN analizi için laboratuvara gönderilir. İşlem acısız ve basittir. Kan alındıktan sonra gündelik işlerinizi yapmaya devam edebilirsiniz.

Nasıl Hazırlanmalı?

Yukarıda bahsettiğimiz gibi üre azotu, parçalanan proteinden açığa çıkan vücut atığıdır. BUN testine girmeden önce en az 24 saat boyunca etten ve tüm protein içeren gıdalardan uzak durmalısınız.

Riskleri

Kol damarından kan almak küçük sıkıntılara sebep olur. Kan alınan noktada ufak bir şırınga yarası oluşacak. Kan alındıktan sonraki birkaç dakika boyunca o noktaya baskı uygularsanız hasarı en aza indirirsiniz.

Testi Etkileyen Unsurlar

Testin yapılamamasına sebep olan bazı faktörler vardır. Test sonuçlarını güvensiz hâle getiren şeylerden bazıları:

Bazı İlaçlar

Kortikosteroid, fungizone için kullanılan ilaçlar, Tetrasiklin ve Kloromisetin gibi antibiyotikler kullanıyor olmak test sonuçlarını güvensiz hâle getirir.

İdrar söktürücüler vücutta su kaybına neden olabilir, bu durum da test sonuçlarının kesinliğine şüphe düşürür.

Yaş

Yaşı da hesaba katmak gerekir çünkü yaşlandıkça BUN seviyelerimiz artar.

Cinsiyet de önemli

Erkekler, kadın ve çocuklara oranla daha yüksen BUN seviyesine sahiplerdir.

Normal Değerler

Normal BUN değerleri laboratuvara göre değişkenlik gösterebilir. Her laboratuvarın kendine has BUN skalası olabilir. Aşağıdaki değerler BUN seviyesinin kabul edilebilir aralıklarıdır:

  • Her yüz ml kan içinde normal üre azotu miktarı 6 mg ile 20 mg arasıdır. (Her litrede 2.1-7.1 milimol)
  • Normal BUN değerinin kreatinin seviyesine oranı 10/1 ile 20/1 arası olmalı.

BUN Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

Sağlık Durumları

Yüksek BUN seviyesi çeşitli sağlık durumlarına yol açar. Kalp yetmezliği ve böbreklere yeterince kan gitmesine engel olan su kaybı gibi. Böbrek taşları ve tümörler idrar yolunu tıkar, öte yandan yüksek kan basıncı ve şeker hastalığı böbreklere direk olarak zarar verir.

İlaçlar

Çeşitli ilaçlar BUN seviyesini artırabilir. BUN testi yapmadan önce doktorunuzu aldığınız ilaçlardan haberdar etmelisiniz.

Yüksek Proteinli Diyet

Diyetinizde Proteinli besinleri çok tüketiyorsanız, BUN seviyeniz yükselir.

Diğerleri

BUN seviyesinin yükselmesine neden olan diğer durumlar: Konjestif (göllendirici) kalp yetmezliği, ciddi yanıklar ve şoklar.

BUN / Kreatinin Oranının Yüksek Olması

Bu durum en çok ciddi miktarda su kaybı, akut böbrek yetmezliği veya şok ile gelir. İdrar yolu tıkanması veya solunum ve sindirim sistemi kanamaları da BUN / kreatinin oranını yükseltebilir.

BUN Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Düşük Proteinli Diyet

Yeterli miktarda alınmayan protein, BUN seviyesini düşürür.

Aşırı Su Artışı

Çok fazla su içmek BUN seviyesini düşürür.

Cinsiyet

Cinsiyetinizin BUN seviyesinde rolü vardır. Erkeklerin BUN seviyesi kadın ve çocuklara oranla daha yüksektir. Çünkü erkeklerin protein yıkma kabiliyetleri daha yüksektir.

BUN / Kreatinin Oranının Düşük Olması

Çeşitli sağlık sorunları bu oranın düşmesine yol açar. Kanser ve akciğer hastalıkları gibi. Bazı akciğer hastalıkları, idrar tutucu hormonların uygunsuz salgılanması sendromuna (SIADH) yol açar. Siroz, rabdomiyaliz (ciddi kas yaralanmaları) ve merkezi sinir sistemini etkileyen hastalıklar da BUN / kreatinin oranını düşürebilir. Bu duruma hamileliğin son üç ayında sıklıkla rastlanır.



Yorumlar (0)
28
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 23 Temmuz 2021
İmsak 03:54
Güneş 05:44
Öğle 13:16
İkindi 17:12
Akşam 20:38
Yatsı 22:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30