BUN Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

BUN (Blood Urea Nitrogen) kandaki üre azotu (nitrojeni) anlamına gelir. Üre azotu karaciğerin protein parçalaması sonucu açığa çıkan atıktır. Üre azotu açığa çıktıktan sonra kandan süzüldüğü yer olan böbreklere taşınır. BUN testi, kandaki üre azotu miktarını belirleyerek böbrek fonksiyonlarının yeterli olup olmadığını kontrol eder.

Sağlık 25.06.2019, 13:34 25.06.2019, 13:59
BUN Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

BUN (Kandaki Üre Azotu) Testi Nedir?

BUN testi ve kreatinin testi genelde beraber yapılır. Kreatinin testi, kandaki mevcut kreatinin seviyesini saptar. Bu test aynı zamanda böbreklerin doğru çalışıp çalışmadığını da belirler, yüksek kreatinin seviyesi böbrek fonksiyonlarının zayıfladığını gösterebilir. BUN seviyesinin kreatinin seviyesine oranı, zayıf böbrek fonksiyonunun sebebini anlamada yardımcı olur. Bu sebeplerden bazıları su kaybı, gıda yetersizliği ya da böbrek yetmezliğidir.

BUN Testi Niçin Yapılır?

BUN Testi yapılmasının aşağıdaki gibi çeşitli nedenleri olabilir:

  • Böbreklerin normal çalışıp çalışmadığını anlamak
  • Hastanın böbrek rahatsızlığının ilerleyip ilerlemediğini kontrol etmek
  • Böbreğe uygulanan tedavi işe yarıyor mu öğrenmek
  • Tehlikeli derecede su kaybının işaretlerini saptamak. Su kaybı kandaki BUN seviyesini kreatinin seviyesinin üzerine çıkarır. BUN miktarının kreatinin miktarına oranını yükseltir. Böbrek hastalıkları da BUN ve kreatinin seviyelerini yükseltir.

Ne Beklemeli?

BUN testinde koldan şırınga ile kan alınarak BUN analizi için laboratuvara gönderilir. İşlem acısız ve basittir. Kan alındıktan sonra gündelik işlerinizi yapmaya devam edebilirsiniz.

Nasıl Hazırlanmalı?

Yukarıda bahsettiğimiz gibi üre azotu, parçalanan proteinden açığa çıkan vücut atığıdır. BUN testine girmeden önce en az 24 saat boyunca etten ve tüm protein içeren gıdalardan uzak durmalısınız.

Riskleri

Kol damarından kan almak küçük sıkıntılara sebep olur. Kan alınan noktada ufak bir şırınga yarası oluşacak. Kan alındıktan sonraki birkaç dakika boyunca o noktaya baskı uygularsanız hasarı en aza indirirsiniz.

Testi Etkileyen Unsurlar

Testin yapılamamasına sebep olan bazı faktörler vardır. Test sonuçlarını güvensiz hâle getiren şeylerden bazıları:

Bazı İlaçlar

Kortikosteroid, fungizone için kullanılan ilaçlar, Tetrasiklin ve Kloromisetin gibi antibiyotikler kullanıyor olmak test sonuçlarını güvensiz hâle getirir.

İdrar söktürücüler vücutta su kaybına neden olabilir, bu durum da test sonuçlarının kesinliğine şüphe düşürür.

Yaş

Yaşı da hesaba katmak gerekir çünkü yaşlandıkça BUN seviyelerimiz artar.

Cinsiyet de önemli

Erkekler, kadın ve çocuklara oranla daha yüksen BUN seviyesine sahiplerdir.

Normal Değerler

Normal BUN değerleri laboratuvara göre değişkenlik gösterebilir. Her laboratuvarın kendine has BUN skalası olabilir. Aşağıdaki değerler BUN seviyesinin kabul edilebilir aralıklarıdır:

  • Her yüz ml kan içinde normal üre azotu miktarı 6 mg ile 20 mg arasıdır. (Her litrede 2.1-7.1 milimol)
  • Normal BUN değerinin kreatinin seviyesine oranı 10/1 ile 20/1 arası olmalı.

BUN Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

Sağlık Durumları

Yüksek BUN seviyesi çeşitli sağlık durumlarına yol açar. Kalp yetmezliği ve böbreklere yeterince kan gitmesine engel olan su kaybı gibi. Böbrek taşları ve tümörler idrar yolunu tıkar, öte yandan yüksek kan basıncı ve şeker hastalığı böbreklere direk olarak zarar verir.

İlaçlar

Çeşitli ilaçlar BUN seviyesini artırabilir. BUN testi yapmadan önce doktorunuzu aldığınız ilaçlardan haberdar etmelisiniz.

Yüksek Proteinli Diyet

Diyetinizde Proteinli besinleri çok tüketiyorsanız, BUN seviyeniz yükselir.

Diğerleri

BUN seviyesinin yükselmesine neden olan diğer durumlar: Konjestif (göllendirici) kalp yetmezliği, ciddi yanıklar ve şoklar.

BUN / Kreatinin Oranının Yüksek Olması

Bu durum en çok ciddi miktarda su kaybı, akut böbrek yetmezliği veya şok ile gelir. İdrar yolu tıkanması veya solunum ve sindirim sistemi kanamaları da BUN / kreatinin oranını yükseltebilir.

BUN Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Düşük Proteinli Diyet

Yeterli miktarda alınmayan protein, BUN seviyesini düşürür.

Aşırı Su Artışı

Çok fazla su içmek BUN seviyesini düşürür.

Cinsiyet

Cinsiyetinizin BUN seviyesinde rolü vardır. Erkeklerin BUN seviyesi kadın ve çocuklara oranla daha yüksektir. Çünkü erkeklerin protein yıkma kabiliyetleri daha yüksektir.

BUN / Kreatinin Oranının Düşük Olması

Çeşitli sağlık sorunları bu oranın düşmesine yol açar. Kanser ve akciğer hastalıkları gibi. Bazı akciğer hastalıkları, idrar tutucu hormonların uygunsuz salgılanması sendromuna (SIADH) yol açar. Siroz, rabdomiyaliz (ciddi kas yaralanmaları) ve merkezi sinir sistemini etkileyen hastalıklar da BUN / kreatinin oranını düşürebilir. Bu duruma hamileliğin son üç ayında sıklıkla rastlanır.



Yorumlar (0)
13
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 18 Nisan 2021
İmsak 04:41
Güneş 06:14
Öğle 13:09
İkindi 16:53
Akşam 19:53
Yatsı 21:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23