AIDS İle İlgili Doğru Bildiğimiz Yanlışlar

5 Haziran 1981’den bu yana dünyada 30 milyon kişinin ölümüne neden olan hastalığı tanıyor musunuz?

Sağlık 12.01.2017, 15:15 18.03.2020, 16:33
AIDS İle İlgili Doğru Bildiğimiz Yanlışlar

Modern çağın vebası olarak görülen ve ilk olarak 5 Haziran 1981'de görülen bu hastalık hakkında neler biliyoruz?  30 yılda 30 milyon kişiyi ölümüne neden olan ve günümüzde eskiye nazaran hakkında daha çok bilgi sahibi olunan bu hastalığın nasıl bulaştığını biliyor muydunuz?

Kan yolu ve cinsel temasla ve anneden bebeğe emzirme yoluyla bulaşabilen hastalığın hala kesin bir tedavisi bulunabilmiş değil. Zannedildiği gibi AIDS hastalıklı kişiye dokunmakla, el sıkışmak, sarılmak, aynı evde aynı masada oturmak, aynı havayı teneffüs etmek, aynı tabaktan yemek, aynı çatal, bıçak, kaşık, bardağı kullanmak, aynı havuzu, saunayı, banyoyu, tuvaleti paylaşmak, giysileri ortak kullanmak, telefon kulaklığı, gözyaşı, ter ile sivrisinek, böcek, arı sokması ile bulaşmıyor.

Bu şimdilerde çok daha geniş kitlelerde bilinmesine rağmen dünyada AIDS hastaları hastalıkları öğrenildiğinde yalnızlaştırılıyor, dışlanıyor. Hastalık hakkında bilinen bir diğer yanlış bilgi ise hastalığın öldürücü bir virüsten kaynaklandığı, oysa AIDS öldürmüyor bağışıklık sistemini etkilediği için hastalarının gripten, nezleden ölmesine neden oluyor. Yani AIDS hastaları AIDS'ten değil zayıflayan bağışıklık sistemlerini etkileyen bizim için mevsimsel, önemsiz sayılan hastalıklardan, enfeksiyonlardan hayatını kaybediyor.

Hastalığa özgü semptomların olmaması; kilo kaybı, halsizlik, ateş gibi birçok hastalıkta görülebilen belirtiler göstermesi AIDS'in teşhisini zorlaştırıyor. Ancak yapılan bir testle birkaç ay içinde kişinin AIDS olup olmadığı belirlenebiliyor.

Türkiye’de AIDS
Henüz temel cinsel eğitimin tam olarak verilemediği Türkiye’de Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Tema Grubu’nun 2002 yılında yayınladığı Türkiye’de HIV/AIDS Durum Analizi raporunda yer alan tahminlere göre, hastalığın ortaya çıkışından itibaren Türkiye'de en az 7,000 ile 14,000 arasında insan AIDS hastalığına yakalandı. Ancak T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan resmi rakamlara göre 1985-2003 yılları arasında HIV/AIDS toplam vaka sayısı 1712’dir. AIDS’li çocuk sayısı kesin olarak bilinmemekle birlikte,1985-2003 yılları arasında 18 yaş altı resmen bildirilmiş 78 vaka bulunuyor.

Hasta rakamlarının bu kadar değişken olmasının nedenleri arasında hastaların kendini gizlemesi, önyargılardan çekinmesinin yanında, işlevsel bir kayıt mekanizmasının henüz geliştirilmemesi de bulunuyor.

AIDS her yıl dünyada onca cana mal olurken, utanma duygusuyla hastalığını gizleyen veya hastalığının duyulması korkusuyla tedaviyi reddeden binlerce kişi de istatistiklere AIDS kaybı olarak işleniyor.

AIDS tam 30 yıldır yalnızca bir hastalık olarak değil yaratılan bu hastalık algısıyla da ölümcülleşiyor.

30 yılda neler öğrenildi?
Önceleri yalnızca eşcinsellerde ve eşcinsel ilişki yoluyla bulaştığı zannedilen hastalığın, kaynağı olan virüsün insan vücuduna etkisi nedeniyle Human Immuno Deficiency Virus (HIV - İnsan Bağışıklığı Yetmezliği Virüsü) adını aldığı biliniyor. Hastalığın geniş bir coğrafyada görülmeye başlamasının ardından bir yandan kimyasal silah olarak kullanıldığı paranoyaları baş gösterirken öte yandan hastalık konusunda insanları bilinçlendirmek için kampanyalar düzenleniyor ve her yıl 1 Aralık Dünya AIDS Günü’nde hastalık sokakta ve medyada daha da görünür hale geliyor.

Hastalığın önlenmesine karşı aşı geliştirme çalışmaları hala devam ederken, hastalığın medikal boyutu bir yana sosyolojik ve psikolojik alanda da çalışmalar devam ediyor. Örneğin son yıllarda yayımlanan Susan Sontag’ın “Bir metafor olarak hastalık” adlı kitabı kanser, tüberküloz ve AIDS üzerinden hastalıların yalnızca fizyolojik rahatsızlıklar olmadığını anlatırken, “Hastalık mı öldürür metafor mu” sorusu üzerinden inceleyen ve tartışmaya yeni bir boyut getiren eserlerken. Dünyada neredeyse her toplumda AIDS gibi önyargılarla yaklaşılan, adı bile anıldığında çağırıldığına inanılan hastalıklardan arınma ve sağlıklı olma inancıyla hareket eden hasta ve hasta yakınlarının tedavi süreçlerini “savaş” ve “mücadele” olarak adlandırmasının, hastalığın zaten bir ölme hali olan yaşam içinde lanetli olarak algılanmasının eleştirildiği kitapta, hastalıktan çok “rahatsızlıktan başka bir şey” halini alan yeni hastalık olgusunun öldürücülüğü ve ölümcüllüğü tartışılıyor.

Türkiye dahil birçok ülkede oluşturulan bilinçlendirme kampanyaları, psikolojik destek etkinlikleri, konuyla ilgili film ve tanıtım çalışmaları da konunun akademik boyutunun yanında konuyu irdeliyor. Her ne kadar AIDS bazı çalışmalarda romantikleştirilerek, gizemli (net bir tedavi bulunamaması nedeniyle) görülerek bir dönem aşk filmlerinin amansız hastalığı vereme rakip olabilecek kadar yapımların içine “aşıklar ama seks yapamıyorlar” dramıyla iliştirilse de çalışmaların olumlu sonuçlar verdiği ve önyargıları kırmakta etkili olduğu görülüyor.

Hastalığın ağır bilançosu bilinçlendirme kampanyalarıyla hafifletilmeye çalışılırken hazırlanan sloganlarda da AIDS’e karşı net mesajlar veriliyor. 2002, 2004 ve 2005 yıllarında hazırlanan, “Yaşayalım, yaşatalım.”, “Kadınlar ve HIV: Bizi duyuyor musunuz.”, "Sözünde dur, AIDS'si durdur”, "AIDS'se sırtını dönme” gibi sloganlar hastalığa karşı farkındalık yaratma mücadelesi veriyor.



Yorumlar (0)
15
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23