Tutukluluk ihlaline AYM kriteri

Anayasa Mahkemesi (AYM) devrim gibi bir karara imza attı ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kriterleri ışığında uzun tutukluluk ve uzun yargılamalara bireysel başvuru yolunu açtı. AYM dün ilk kez 3’ü tutuklu 1’i hükümlü 4 adli suçlunun bireysel başvurusunu kabul etti ve 4 ayrı ihlal kararı verdi.

Manşet 03.07.2013, 10:26 03.07.2013, 10:35
Tutukluluk ihlaline AYM kriteri
 KILIÇ: AİHM KRİTERİ
AYM Başkanı Haşim Kılıç Hürriyet’e, uzun yargılama ve uzun tutukluluk konusunda AİHM kriterleri ışığında bireysel başvuruların kabul edilmesi konusunda geçen hafta ilke kararı aldıklarını açıkladı. Kılıç, “İlke kararımız gereği uzun tutukluluk ve yargılamalarla ilgili bireysel başvuruda bulunabilmek için davanın kesinleşmesi şartı aranmayacak. AİHM kriterlerini aynen kabul ettik. Uzun tutukluluk ve yargılama konusundaki bireysel başvurularda mahkememiz AİHM’nin kararlarıyla uyumlu hareket edecek” diye konuştu.

4 İHLAL KARARI
AYM, dün uzun tutukluluk ve uzun yargılama konulu 6 bireysel başvuru dosyasından 4’ü hakkında ihlal kararı verdi. 2’si hükmen tutuklu (hüküm almış hükmü Yargıtay’da onanmamış), 1’i tutuklu toplam 3 tutuklu ve 1 uzun yargılama mağduru hükümlünün adil yargılama haklarının ihlal edildiği sonucuna varıldı. AYM talepte bulunulmadığı için bu 4 dosyada tazminata hükmetmedi. 

SÜRE AŞILAMAZ
AYM, uzun tutukluluğa ve yargılamaya itiraz eden adli suçlular yönünden ihlal kararı verirken, 5 yılı aşkın süredir tutuklu olduklarına,  avukatlarının tahliye taleplerinin, “Birden çok suçlama var” diye mahkemece reddedildiğine dikkat çekti. AYM, “Suçlama sayısının birden fazla olması CMK’da ağır ceza mahkemesinde tutuklu yargılamada öngörülen maksimum sürenin (5 yıl) aşılması sonucunu doğurmaz” diye ihlal kararı verdi. 

KARAR BAĞLAYICI
AYM, mevzuat gereği tahliye kararı vermiyor ancak ihlal kararları bağlayıcı. Haklarında uzun tutuklama süresi yönünden ihlal kararı verilen bu 3 sanığa AYM kararı gereği mahkemelerce tahliye verilecek.

BALYOZ’A YOK
Anayasa Mahkemesi Balyoz davasından 18 yıl hapis cezası alan Korgeneral Korcan Pulatsü’nün ihlal başvurusunu ise reddetti. AYM, CMK’ya göre özel yetkili mahkemelerde görülen terör suçlarında tutuklama süresinin 10 yıla kadar uzayabildiğini, Balyoz davasında tutuklu yargılamanın ikinci yılında kararın verildiğine dikkat çekti.

İŞTE O KRİTERLER

1-AİHM KRİTER ALINACAK: Uzun tutuklulukta AİHM’in kararlarına iç hukuktaki düzenleme ve uygulamalara göre öncelik verilmesi kabul edildi. Uzun tutukluluk ve uzun yargılamada AİHM kriterleri ve içtihatları esas alınacak. Türkiye’de ağır ceza mahkemelerindeki on yıla uzayan tutukluluklara AİHM ihlal kararları vermişti.

2-KESİN HÜKÜM BEKLENMEYECEK: AİHM kararları doğrultusunda uzun tutukluluğun bireysel başvuruya konu olabilmesi için, yerel mahkemenin davanın geneline ilişkin kararının kesinleşmesi yani Yargıtay’dan geçmesi gerekmeyecek.

3-TUTUKLULUĞA KADEMELİ DEĞERLENDİRME:Uzun tutukluluk iddiası incelenirken dosyanın durumuna göre kademeli olarak değerlendirme yapılacak. Ceza Muhakemesi Kanunu’nda “Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde, tutukluluk süresi en çok iki yıldır. Bu süre, zorunlu hallerde, gerekçesi gösterilerek uzatılabilir; uzatma süresi toplam üç yılı geçemez” hükmü var. AYM, kademeli uygulama yaparken, “Bir kişi iki yılın üzerinde tutuklu ise sonraki birinci yılda tutuklu kalabilmesi için somut ve doyurucu nedenlerin olması gerekir. Sonraki izleyen her bir yıl için kademeli olarak daha somut nedenlerin tutuklama gerekçesi yapılması gerekir” kriteri belirledi. AYM, 2 yıl tutukluluktan sonraki her bir yılın bir önceki yıla göre kademeli olarak daha somut nedenleri olup olmadığını kriter alarak, hak ihlali olup olmadığına karar verecek.

Bireysel başvuru hakkı
AYM’ye bireysel başvuru, 23 Eylül 2012’de başladı.  Artık AYM, uzun tutukluluk ve uzun yargılamalarda AİHM içtihatları ışığında ihlal tespiti yaparsa, mahkemelerce bu kararlar uygulanarak, tahliye kararları verilecek.

Ergenekon ne olacak
Ergenekon sanığı CHP’li Mustafa Balbay ve Mehmet Haberal, başta kamuoyunun gündeminde bu davaların tutuklu sanıklarının adil yargılama haklarının ihlal edildiği itirazları da AYM’ce ayrı ayrı değerlendirilecek. Uzun tutukluluk ve yargılama konusunda “adli yargılanma hakkının ihlal edildiği” kararları verilirse, yargılandıkları mahkemelerce tahliyeleri ya da tazminat almaları gündeme gelecek.
Hürriyet Haber


Yorumlar (0)
7
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 07 Mart 2021
İmsak 05:58
Güneş 07:22
Öğle 13:20
İkindi 16:33
Akşam 19:08
Yatsı 20:27
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 27 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Denizlispor 27 24
20. Ankaragücü 26 23
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 25 32
11. Ümraniye 24 31
12. Menemenspor 25 27
13. Adanaspor 24 26
14. Boluspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. Leicester City 28 53
3. M. United 27 51
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Brighton 27 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Valencia 26 30
12. Celta de Vigo 25 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 25 20