İşsizlik maaşına yeni kriter!

İşsizlik maaşı işçinin kendi istek ve kusuru dışında işini kaybetmiş olmasıdır. Bu nedenle işverenle anlaşarak işten ayrılan kişiler işsizlik maaşı alamazlar. Detaylar haberimizde..

Ekonomi 05.02.2016, 11:16 05.02.2016, 11:21 Emre
İşsizlik maaşına yeni kriter!

İşsiz kalan işçilere geçici süreyle destek sağlamak amacıyla kurulan İşsizlik Sigortası Fonu, işsizlerden çok aktif işgücü programlarına harcanıyor. Fon’a, kurulduğu 2000 yılından bu yana işçi ve işveren primi olarak 49.5 milyar lira yatırıldı.

Devlet de 16.6 milyar lira katkıda bulundu. Toplanan paranın değerlendirilmesiyle 62.2 milyar lira faiz geliri elde edildi. Diğer gelirlerle birlikte Fon’da biriken para 130.1 milyar liraya ulaştı.

İSTİHDAM FONU OLDU

İşsizlik Fonu son yıllarda İstihdam Fonu gibi işlev görmeye başladı. 2009 yılında yapılan düzenlemeyle, Fon’un bir önceki yıl prim gelirlerinin yüzde 30’una kadar kısmının “aktif işgücü programlarına” tahsis edilmesi öngörüldü. 2015’te yapılan düzenlemeyle oran yüzde 50’ye çıkarıldı. İstihdam programları için aktarılan kaynak bunlarla sınırlı değil.

Çeşitli adlar altında geçen yıl Fon’dan istihdam programlarına aktarılan para 4 milyar 376 milyon lira oldu. Fon’un asıl işlevi olan işsizlik maaşı ödemeleri ise geçen yıl 2 milyar 193 milyon lirada kaldı.

YENİ GÖREVLER YÜKLENDİ

İşsizlik Fonu’na geçen hafta TBMM’de kabul edilen torba yasayla da yeni görevler yüklendi. İşbaşında eğitim gören 18-29 yaş arasındaki gençlerin 6 aylık maaşlarını ödemekte olan Fon, bu yıldan itibaren 6 ay yerine 12 aylık maaş ödemesi yapacak. Uygulamadan yararlanacak kişi sayısı da yükselecek. Bu yeni görevden dolayı Fon’un bir yıllık maliyeti 2 milyar lira artacak. Fon, sadece işbaşında eğitim için bu sene 3 milyar 339 milyon lira harcama yapacak.

Torba yasayla ebeveynlere doğum sonrasında birinci çocukta 2 ay, ikinci çocukta 4 ay, üçüncü çocukta 6 ay süreyle yarı zamanlı çalışma hakkı getirildi. Yarı zamanlı çalışma dönemlerinde işçiler işverenden yarım maaş alacaklar. Ücretlerinin geri kalan yarısı da İşsizlik Fonu’ndan ödenecek. Bunun Fon’a getireceği ilave yük de 654 milyon lira olarak hesaplanıyor.

2016’DA MAKAS DAHA DA AÇILACAK

Asgari ücretteki artışa bağlı olarak işsizlik maaşları da arttığı için 2016 yılında işini kaybeden işçilere Fon’dan 3 milyar 213 milyon lira ödeme yapılacağı tahmin ediliyor. Buna karşılık, işbaşında eğitim başta olmak üzere istihdam programlarına Fon’dan 2016’da 7 milyar 226 milyon lira harcanması öngörülüyor. Bir başka ifadeyle, 2015’te istihdama dönük harcamaların yüzde 50’si düzeyinde kalan işsizlik maaşı ödemeleri, 2016’da yüzde 44’e gerileyecek.

Son yıllarda işsiz kalarak Fon’dan maaş alanların sayısında ciddi artış yaşandı. Küresel krizin etkisini gösterdiği 2009 yılı hariç 2013 yılına kadar 400 bin kişinin altında seyreden Fon’dan maaş alan işsiz sayısı 2014’te 511 bini, 2015’te ise 589 bini aştı.

Amaç dışı kullanımların bu hızla devam etmesi durumunda birkaç yıl sonra Fon varlıklarındaki artışın durması kaçınılmaz olacak. Kıdem tazminatıyla birlikte Fon’a yapılan yüzde 1 işçi, yüzde 2 işveren payının azaltılması halinde ise Fon varlıklarında azalma süreci gündeme gelebilecek.

KESİLEN PARANIN DÖRTTE BİRİ DEVLETTEN

İşsizlik Fonu için aylık brüt ücretten yüzde 1 sigortalı, yüzde 2 işveren payı kesiliyor. Devlet de yüzde 1 oranında katkıda bulunuyor.

FONDAN NERELERE PARA GİDİYOR?

Fon’dan işsizlik maaşı dışında yapılan ödemeler şöyle:



-İşsizlere iş bulma, danışmanlık hizmetleri, mesleki eğitim, işgücü uyum ve toplum yararına çalışma hizmetleri ile işgücü piyasası araştırma ve planlama çalışmaları için İŞKUR’a aktarmalar.
-Ücret Garanti Fonu
-Kısa çalışma ödeneği (Ekonomik krizde üretimin durduğu aylarda üç ay maaş ödemesi)
-Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışanlar için Mesleki Yeterlik Kurumu belge ve kurs ücreti
-Bölgesel kalkınma projeleri
-Genç ve kadınlar başta olmak üzere mevcut çalışan sayısına ilave olarak istihdam edilen işçiler için prim desteği
-Soma ve Ermenek’teki işçiler için yapılan ödemeler
-İşsizlik Sigortası hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için İŞKUR’a yapılan aktarmalar.

ANLAŞARAK İŞTEN AYRILAN İŞSİZLİK MAAŞI ALAMAZ

İşsizlik Fonu’ndan maaş alabilmek için birinci koşul, işçinin kendi istek ve kusuru dışında işini kaybetmiş olmasıdır. Bu nedenle işverenle anlaşarak işten ayrılan kişiler işsizlik maaşı alamazlar. Anlaşarak işten ayrılan işçinin, işsizlik maaşı konusunda mağduriyet yaşamaması için, iş akdinin işveren tarafından feshini talep etmesi gerekir.

İşsizlik maaşı alabilmek için ayrıca işçinin iş akdinin feshinden önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olması, son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olması zorunlu. Hak kaybı yaşanmaması için hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na işsizlik maaşı talebiyle başvurulması gerekiyor. 30 günü kaçıranlar da başvuruda bulunabilirler ancak geciktikleri gün kadar eksik işsizlik maaşı alırlar.

EN YÜKSEK İŞSİZLİK MAAŞI BİN 317.6 TL

Asgari ücretin yüzde 30 oranında artmasıyla ocak ayından itibaren işsizlik maaşları da arttı. Normalde işsizlik maaşı, çalışırken alınan son 4 aylık ortalama ücretin yüzde 40’ı üzerinden ödeniyor. Alınabilecek en yüksek rakam ise brüt asgari ücretin yüzde 80’ini aşamıyor. 2015 yılında 1018.8 TL olan en yüksek işsizlik maaşı, bu yıl 1317.6 liraya yükseldi. İşverenlerin iflas etmesi veya ödeme güçlüğüne düşmesi durumunda, işçilerin ödenmemiş üç aylık ücreti Ücret Garanti Fonu’ndan ödeniyor.

İFLASTA ÜCRET FON’DAN ÖDENİR

Bu ödemenin yapılabilmesi için işverenin konkordato ilan etmesi, işveren hakkında “aciz vesikası” alınması, iflas veya iflasın ertelenmesi koşulları aranıyor.

Bu haktan yararlanabilmek için işyerinde bir yıl çalışmak gerekiyor. Ödenecek ücretin tespitinde, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen aylık brüt ücretler esas alınıyor.

Ancak, kıdem, ihbar tazminatı gibi alacaklar için bu haktan yararlanma olanağı bulunmuyor.


Yorumlar (0)
25
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 27 Mayıs 2022
İmsak 03:37
Güneş 05:30
Öğle 13:06
İkindi 17:04
Akşam 20:32
Yatsı 22:17
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31