Çalışanlar bu ayrıntıya dikkat!

İşçi emeklilik, istifa veya işveren tarafından çıkarılarak ayrıldığı tarihte, izinlerin parasını geriye dönük 5 yıl için talep edebilir.

Ekonomi 12.06.2015, 09:36 12.06.2015, 09:37
Çalışanlar bu ayrıntıya dikkat!

Yıllık izninlerinin tamamını kullanamayanlar izin paralarını merak ediyor. Mevzuata ve yargı kararlarına göre, işçiler işten ayrılmadan kullanmadıkları izin paralarını alamıyorlar. Yasa uyarınca izin hakkından vazgeçilemediği için, işçinin çalışırken izin kullanmak yerine parasını alma hakkı bulunmuyor.

İşten ayrılırken ise işçi sadece son beş yılda kullanmadığı izin günlerinin parasını alabiliyor. İzin parasının hesaplanmasında, son ücretin esas alınması gerekiyor.


ÜCRETSİZ YOL HAKKI

4857 Sayılı İş Kanunu’na göre, işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış işçiler yıllık ücretli izne hak kazanıyor.

Bir işçinin ne kadar yıllık ücretli izin kullanabileceği, çalışma süresine bağlı olarak değişiyor. Yıllık ücretli izin, çalışma süresi bir yıldan beş yıla kadar olanlara 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 gün, 15 yıl ve daha fazla olanlara ise 26 günden az olamaz. Bu süreler yasal güvence altına alınmış asgari süreler. Toplu sözleşmeyle veya işçiyle işveren arasında imzalanacak sözleşmeyle bu süreler artırılabiliyor.

İşçinin yaşı 18 ve daha düşük ya da 50 ve üzerinde ise çalışma süresi ne olursa olsun yıllık izni 20 günden az olamaz.

Yıllık ücretli izin hakkının hesabında iş kazası veya hastalık nedeniyle işe gidilemeyen günler, kadın işçilerin doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığı süreler, muvazzaf askerlik dışında manevra veya seferberlik gibi nedenlerle işe gidilemeyen günler, işyerinde zorunlu nedenle çalışmaya ara verilen sürenin 15 günlük kısmının da dikkate alınması gerekiyor.

Kanun, eğer işçi ile işveren anlaşırsa izin sürelerinin, bir bölümü 10 günden aşağı olmamak üzere en çok 3’e bölünebilmesine de olanak tanıyor.

Yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu durumu belgelendirmeleri koşuluyla gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren tarafından dört güne kadar ‘ücretsiz’ izin verilmesi mümkün. İşçinin emeklilik, istifa veya işveren tarafından atılmak suretiyle işten ayrıldığı tarihte, kullanmadığı izinlerin parasını alma hakkı bulunuyor. Ancak yasaya göre ücret alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıl olduğu için, daha eski çalışma yıllarına ait kullanılmayan izinler için hak iddia edilemiyor.

Kimi işverenler izin parasını hesaplarken, izin hangi yıl için geçerli ise o yıldaki ücret üzerinden ödeme yapıyor. Bu, yasaya açıkça aykırı bir durum oluşturuyor. Çünkü yasa, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı izin sürelerine ait ücretinin, sözleşmenin bittiği tarihteki ücreti üzerinden ödenmesini öngörüyor.

MEMURA EN AZ 20 GÜN

İşçilerden farklı olarak devlet memurlarının yıllık izin süresi 20 günden başlıyor. Hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar olan memurlar 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanlar ise yılda 30 gün izin hakkına sahip. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüşte ikişer gün eklenebiliyor.

İşçiler kullanmadıkları iznin parasını 5 yıla kadar geri alma hakkına sahip ancak memurların böyle bir hakkı bulunmuyor. Memurların son iki yıldan önceki kullanmadıkları izin sürelerine ilişkin hakları düşüyor.

PARA İADESİ VAR İZİNDE ÇALIŞANLAR DİKKAT

Bazı işçiler yıllık izinlerinde başka işlerde çalışabiliyorlar. Yasaya göre, işçinin izin süresi içinde ‘ücret karşılığı’ bir işte çalıştığı anlaşılırsa, işverenin izin döneminde ödenen parayı isteme hakkı bulunuyor.

İŞÇİ İZİN PARASINI PEŞİN İSTEYEBİLİR

İşveren, izin dönemine ilişkin ücreti işçiye, izne çıkmadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorunda. Örneğin, normalde ücretini her ayın 1’inde çalışma bitiminde alan işçi, ayın 1’i ile 15’i arasında izne çıkacaksa, o sürenin parasını avans veya peşin olarak alma hakkına sahip.

TAŞERON İŞÇİNİN İZNİNDEN ASIL İŞVEREN SORUMLU

Geçen yıl çıkarılan torba yasanın getirdiği yeniliklerden biri de taşeron işçilerin izin güvencesi oldu. Taşeron işçilerin hak kazandıkları yıllık ücretli izin sürelerini kullanıp kullanmadıklarını kontrol etmek ve yıl içinde kullanılmasını sağlamak asıl işverenin sorumluluğunda. Bu amaçla, taşeron işveren, asıl işverene işçilerin izin kayıt belgelerini vermek zorunda.

GÜNDE EN AZ 2 SAAT YENİ İŞ ARAMA İZNİ

Yasaya göre, iş akdi sona erecek işçiye işveren tarafından, ihbar süresi içinde ‘yeni iş arama izni’ verilmesi gerekiyor. İş saatleri içerisinde verilmesi zorunlu iş arama izninin süresi 2 saatten az olamaz. İşçi izinli olduğu saatlerin ücretini de kesintisiz olarak alma hakkına sahip. İş arama iznini toplu olarak kullanmak isteyen işçi, işten ayrılmadan önceki günlere denk gelecek şekilde toplu olarak kullanabilir. Ancak bu talebini işverene önceden bildirmek zorunda. İş arama izninin kaç gün süreyle verilebileceği ise işçinin o işyerindeki çalışma süresine bağlı olarak değişiyor.

İş arama izni, işi 6 aydan az sürmüş işçilerde 2 hafta, 6 aydan 1.5 yıla kadar sürmüş işçilerde 4 hafta, 1.5-3 yıl arası olanlarda 6 hafta, işi 3 yıldan fazla sürmüş işçilerde ise 8 haftadan az olamaz. Eğer ihbar süresi sözleşmede daha uzun belirlenmişse, yeni iş arama izninde sözleşmedeki ihbar sürelerinin dikkate alınması gerekiyor.


Yorumlar (0)
10
açık
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 21 Nisan 2021
İmsak 04:35
Güneş 06:09
Öğle 13:08
İkindi 16:54
Akşam 19:57
Yatsı 21:24
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Hatayspor 34 53
6. Alanyaspor 34 52
7. Gaziantep FK 33 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Başakşehir 33 33
19. Gençlerbirliği 34 32
20. Erzurumspor 34 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23